विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥२६६॥

द्वि० सं० अ० २४

दिनौ॥६०॥तां रक्षति स्वयं वह्निर्विश्वतो विश्वतोमुखः॥को अर्धाति च सूक्तेन वासांसि लभते पयः॥६१॥कायेोति वामदेवेन कुर्यात्स्वस्त्ययनं निशि॥ हंसःशुचिषदित्येतच्छुचिरुल्किन्दिवारकम् ॥६२॥ कृषिं प्रपद्यमानस्तु स्थालीपाकं यथाविधि ॥ जुहुयात्क्षेत्रमध्ये तु उता वाहस्तु पश्चिमेः ॥६३॥ इन्द्राय च मरुद्भ्यश्च पर्जन्याय भगाय च ॥ यथाल्लिङ्गं तु विहरेल्लाङ्गलं तु कृषीवलः ॥ ६४ ॥ पूर्णे धान्येाय सीतायै शुनासीरमयोनये ॥ गन्धमाल्योपहारैश्च यजेदेताश्च देवताः ॥ ६५ ॥ प्रवापणे प्रलपने खलेसीतोपहारेयोः ॥ अमोघं कर्म भवति वर्धते सर्वदा कृषिः ॥ ६६ ॥ क्षेत्रस्य पत्ये तत्संज्ञं सूर्येणग्विन्दते भुवम् ॥ आब्रह्मन्कर्णे चरणौ यजेदेतेन मृत्तिकाम् ॥ ६७ ॥ चित्रा इन्देति च स्तुयान्नाम्यूषां यो वह्निमर्चति॥ विज्येतिष्यति ज्वलेद्यग्रेऽच्छेज्जातेवदस्सृमा॥६८॥ समुद्रादिति सूक्तेन कामानाप्नोति पावकात्॥विश्वानि च इति द्वाभ्यामृग्भ्यां यो वह्निमर्चति॥ ॥६९॥स तरत्यापदः सर्वाः प्राप्नोति चाक्षयम् ॥ अग्ने त्वमिति च स्तुत्वा धनमाप्नोति वाञ्छितम्॥७०॥उरोष्ट इति सूक्तेन वित्तामाप्नोत्यसं- शयम् ॥ प्रजाकामेो जपेन्नित्यं वरुणादेवसत्तया ॥ ७१ ॥ स्वस्त्यात्रेयं जपेत्प्रातः सदा स्वस्त्ययनं जपेत् ॥ स्वस्तिपन्थामिति प्रोच्य स्वस्तिमा- न्व्रजेत्ऽध्वनि ॥७२॥ विजहीह्येष्वन्येतानन्ते शत्रूणां वाधनं भवेत् ॥ स्त्रियो गर्भप्रसूढाया गर्भोषाणसुतस्तथा॥७३॥अर्वच्छदिति सूक्तेन मृत्तिकाम्- प्रयोजयेत्॥निराहारः क्लिन्नवासा न चिरेण प्रवर्षति॥७४॥श्रियः पञ्चदशर्चं तु जपञ्जुह्वद्वृतेन वा॥उपैतु मां देवसख इति सर्वांपयोजलैः ॥७५॥ सदा स्नातः श्रियं दीप्तां कुले प्राप्नोत्यसंशयम् ॥ मनसः काम इत्येतां पशुकामो नरो जपेत् ॥७६ ॥ कर्दमेनिति च स्नायात्प्रजाकामः शुचि- व्रतः॥अश्वपूर्वामिति स्नायाद्भाग्यकामस्तु मानवः॥७७॥ रोहिते चर्मणि स्नायाद्ब्रह्मवर्चस्रुतस्तथा॥यथाविधि ॥ राजा चर्मणि वैयाघ्रे छागे वैश्यस्तथैव च ॥७८॥ दशाहाक्षिको होमः प्रत्येकं परिकीर्तितः ॥ अप्सु वा जुहुयादाम्र पञ्चान्युतृतोऽनिशि॥७९ ॥इद्दान इत्यृचा वह्निं स्तुवन्शूद्वान्दिनाशयेत्॥ आचार इति सूक्तेन गोष्ठे गां लोकमातरम्॥८०॥उपनिष्टेहृद्धेञ्चैव य इच्छेद्गाः सदाक्षयाः॥वाक्प्रिसद्दि तु स्तुवन्सूक्तं महद्वनमवाप्नुयात् ॥ ८१ ॥ उपैति मृगौ राज्ञो दुन्दुभीनमभिमन्त्रयेत् ॥ तेजो बलं च प्राप्नोति शत्रूंश्चैव नियच्छति ॥ ८२ ॥ तूष्णीमपिजपेत्सूक्तं रक्षोघ्नं दस्युभिर्वृतः ॥ ये के चैं मेत्यृचं जप्त्वा दीर्घमायुववाप्नुयात् ॥८३॥ यस्य नष्टं भवेद्द्रव्य सम्पूज्य स जपेन्निशि ॥ सौमारेांहं जपन्सूक्तं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ८४॥ जीमूतसूक्तेन तथा सेनाङ्गानभिमन्त्रयेत् ॥ यथाल्लिङ्गं ततो राजा विनिर्हन्ति रणे रिपून् ॥ ८५ ॥ अनिं नरेति सूक्तेन स्तुवन्वह्निं सुखी भवेत् ॥

॥२६६॥

---

१ ‘भवितव्यं च भक्ष्यान्नदिति’ इति पर्जन्यसूक्ते अच्छादयेद्वेष्यैः। । २ ‘श्रियः पञ्चदशं जूह्वद्वृद्धह’ इति ख० । । ‘प्रियायाञ्च पूर्वन्तु जपञ्जुह्वयाद् वृतेन तु’ इति क० । ३ ‘मृते’ इति ख० ।