विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

मयेरिता ये ॥ ७ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० दण्डप्रणयनवर्णनो नाम षट्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १४६ ॥ पुष्कर उवाच ॥ अभिमन्येत नृपतिर्नेन मम विग्रहे ॥ अनर्थांयानुबन्धः स्यात्सन्धिना च तथा भवेत् ॥ १ ॥ साम लब्धास्पदं चात्र दानं चात्र क्षयार्थकम् ॥ भेदे दण्डोऽनुबन्धः स्यात्तदा पक्षं समाश्रयेत् ॥ २ ॥ अवज्ञोपहतस्तत्र राज्ञा कार्यो रिपुर्भवेत् ॥ उपेक्ष्यैव धर्मज्ञ श्रेयसे तत्र सा स्मृता ॥ ३ ॥ उपेक्षाया यत्र तु शक्यमर्थं क्षयव्यवाया समता न तत्र ॥ कार्यं भवेद्ब्राह्मणविद्वहेण लज्जाऽपहारेणाप्यथ सन्धिना वा ॥ ४ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रतिपुष्करोपाख्याने उपेक्षावर्णनो नाम सप्तचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १४७॥ पुष्कर उवाच ॥ उत्पातैर्बहुजैः कार्यं परस्योद्वेजनं नृपैः ॥ अरातिशिविरस्यात्र वसतिर्यस्य पक्षिणः ॥ १ ॥ स्थूलस्य तस्य पृच्छयर्था हृत्वोल्कां विपुलां द्विज ॥ विसृज्यैतं ततस्तैस्तुल्कापातं प्रदर्शयेत् ॥ २ ॥ अनेनैवत्व मारेण बुद्ध्या निश्चित्य यत्नतः ॥ उत्पातानि तथान्यानि दर्शनीयानि पार्थिवैः ॥ ३ ॥ उद्वेजनं तथा कुर्यात्कूहकैर्विविधैरपाम् ॥ संवत्सरानहार्पक्ष नाशं ब्रूयुः परस्य च ॥ ४ ॥ जिगीषुः पृथिवी राज्ये तेन चोद्वेजयत्परान् ॥ देवतानां प्रसादानि कीर्तनीयानि तस्य तु ॥ ५ ॥ स स्वप्नलाभांश्च तथा जिगीषुः प्रनिकीतयेत् ॥ दुःस्वप्नलाभं च तथा परेषांमिति निश्चयः ॥ ६ ॥ आगतं नो मित्र बलं प्रहरध्वमभीतवत् ॥ एवं ब्रूयाद्वने प्राप्ते मया भग्नाः परे इति ॥ ७ ॥ ह्वग्डाः किलकिलांशब्दं मम शङ्खैस्ततस्तथा ॥ देवान्गृण्हितो राजा सन्नद्धः समरं प्रति ॥८॥ एवं प्रकारा द्विजवर्य मायाः कार्या नरेन्द्रैररिषु प्रहृष्टैः ॥ मायाहतः शत्रुश्च परस्य शक्यः सुखं हन्तुमदीनसत्त्वः ॥ ९ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रति पुष्करोपाख्या ने उपाधिवर्णनं नामाष्टचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १४८ ॥ पुष्कर उवाच ॥ चतुरङ्गं बलं राजा मायाजालेन दर्शयेत् ॥ महायाथैकतु प्राप्तान्ददर्शयेद्विदोकसः ॥ १ ॥ रक्तवृष्टिश्च संदृश्यां परेषां शिवरं प्रति ॥ छिन्नानि रिपुशीर्षाणि प्रासादांश्च दर्शयेत् ॥ २ ॥ आधितस्तता सन्धिसह्रीनस्तत्त कार्यं भवेद्राम महेन्द्रजालम् ॥ वक्ष्यामि तच्चोपनिषत्सु तुभ्यं योगानि चान्यानि जयावहानि ॥ ३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे मार्कण्डेयवज्रसंवादे इन्द्रजालवर्णनो नामैकोनपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १४९ ॥ पुष्कर उवाच ॥ सन्धिञ्च विग्रहञ्चैव द्वैगुण्यं कथितं बुधैः ॥ यदाश्रित्य तथैवान्यैः षाड्गुण्यं परिकीर्तितम् ॥ १॥ सन्धिञ्च विग्रहञ्चैव यानमासनमेव च ॥ द्वैधीभावं संश्रयं च षाड्गुण्यं परिकीर्ति तम् ॥ २ ॥ पणबन्धः स्मृतः सन्धिर्पकारस्तु विग्रहः ॥ जिगीषोः शत्रुविषये यानं यात्रा विधीयते ॥ ३ ॥ विग्रहेऽपि स्वके देशे स्थितिरासन