विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

द्वि० सं०
अ० १५१
॥२८३॥

मधुसूदनम् ॥ प्रौष्ठपादामले पक्षेपूजयेच्च शतक्रतुम् ॥४॥ नवम्यामश्वयुक्छुक्ले भद्रकालीं च पूजयेत् ॥ रवौ स्वातिमनुप्राप्ते कुर्यान्नीराजनं तथा॥५॥
संवत्सरात्कोटिहोमं कुर्याच्च घृतकम्बलम् ॥ राज्यसंवत्सरमथो कुर्यात्तद्वृद्धयेनृपः॥६॥ कर्माण्यैतानि नराधिपस्य नित्यानि ते राम मयोदितानि ॥
एतानि कृत्वा विविधैर्नरेंद्रैश्चिरं समाग्रां प्रशास्तिशा॥७॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा०सं०रामे प्रति पुष्करोपाख्याने सांवत्सरिक
वर्णनो नाम द्विपञ्चाशदुत्तरशतमोऽध्यायः ॥१५२॥ राम उवाच ॥ कथं हि चतुरो मासान्कार्यं केशवपूजनम् ॥ पार्थिवेन सुरश्रेष्ठ तन्ममाचक्ष्व
पृच्छतः ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ उद्यतेन सदा भाव्यं राज्ञा भृगुकुलोद्वह ॥ आषाढशुक्लपक्षान्ते राजा स्थानमुपाश्रयेत् ॥ २ ॥ अभ्युत्थः परा
नृणां प्रसुतस्येहसर्व्वदम् ॥ तोयोपेतं विषंढं च प्रावृट्कालहतं तथा ॥३॥ यत्रस्थश्च स्वविषयं सर्वं शक्नोति रक्षितुम् ॥ तत्रस्थश्चतुरो मासान्नाज्ञश्च
पोषयेन्नृपः ॥ ४ ॥ स्नेहपानैर्बहुविधैः प्रतिपानैश्च भार्गव ॥ आषाढशुक्लपक्षान्ते दशम्यामूर्द्ध नराधिपः ॥ ५ ॥ उत्सवेन्तु महत्कुर्याद्देवस्य चार्चने
रतः ॥ अर्चायां वा पटे वापि कृतं देवमथार्चयेत् ॥ ६ ॥ देवभोगमयं विष्णुं श्रीसहामग्रिमन्दमम् ॥ बलिभिर्विविधाभिस्तु पुष्पधूपैः सुग
न्धिभिः ॥ ७ ॥ उत्सवं तु महत्कुर्यात्ततः प्रभृत्तिदिनं नृपः ॥ ततः प्रभृति नित्यं स्याद्वासुदेवस्य पूजनम् ॥८॥ सात्वतैर्भागवतैश्चैव सांवत्सरपुरोहितैः ॥
गीतनृत्यैस्तथा देवं विशेषाणान पूजयेत् ॥९॥ अस्मिन्नेव तथा काले कोटिहोमं समाचरेत् ॥ कार्त्तियां तत्समाप्तिस्तु यथा भवति भार्गवा॥ १०॥
शुक्लपक्षामिभागेन्त्य कार्त्तिकस्य ततो नृपः ॥ उत्सवं सुमदत्कुर्याद्देवदेववार्चनं तथा ॥ ११ ॥ वैकुण्ठं पूजयेद्देवमर्चायामथवा पटे ॥ महादानं ततो
दद्यात्श्रेयां दद्यात्तथैव च ॥ १२ ॥ महदानमथ श्लाघ्नां नटानां नर्तकैः सह ॥ यात्राविधानं सकलं तथा कुर्यान्महीपतिः ॥ १३ ॥ एतत्कृत्वा
ततो यात्रा देया भवति पार्थिवैः ॥ शरत्काले गतातंकैः पृथग्भूराथकुञ्जरैः ॥ १४ ॥ एवं च राजा चतुरो हि मासान्पूज्यो भवेद्देववरो हि हर्ता ॥
सन्त्यक्तिचिहं मधुसूदनं च संपूज्य यात्रामिभमतप्रदा स्यात् ॥ १५ ॥ इति श्रीविष्णुधम्रोत्तरे द्वितीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रति पुष्करो-
पाख्याने चातुर्मास्यविधिकथनो नाम त्रिपञ्चाशदुत्तरशतमोऽध्यायः ॥ १५३ ॥ ॥ राम उवाच ॥ शक्रसम्पूजनं कार्यं कथं राज्ञा पुरोत्तम ॥
सम्यग्भाद्रपदे मासि तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ असुरैस्तु सुरा भग्नाः पुरा युद्धे भृगूत्तम ॥ ब्रह्माणं शरणं
जग्मुः सर्वभूतहिते रतम् ॥ २ ॥ ते तु मूढाः सुराः सर्वे निर्जिता दानवैर्भृवम् ॥ तानुवाच ततो ब्रह्मा क्षीरोदे मधुसूदनम् ॥ ३ ॥
गच्छध्वं सहिताः सर्वे स वः श्रेयः करिष्यति ॥ एवमुक्ता सुराः सर्वे क्षीरोदे केशवं ययुः ॥ ४ ॥ ददृशुश्च तदा देवं वासुदेवं जगद्गुरुम् ॥