विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

पुरुषेष्वथ ॥ अर्जुनस्यार्जकणैस्य प्रियकस्य वचस्य च ॥ ६ ॥ सुदारुणश्च तथा तथैवोदुम्बरस्य च ॥ चन्दनस्यथ वा राम पद्मकस्याथ वा यदि ॥ ७ ॥ अलाभे सर्वकाष्ठानां यष्टिं कुर्वीत वैणवीम् ॥ सुवर्णनद्धां घर्मांज्ञ तां च सम्यक्प्रवेशयेत् ॥८॥ प्रौष्ठपादसिते पक्षे अष्टम्यां रिपुसूदन ॥ क्रमप्रमाणा विज्ञेया शक्रयष्टिरितो नृप ॥९॥ चतुर्भिरङ्गुलैर्हीना साचे भवति शर्मदा ॥ अष्टाधिश्र्व तथा मूले छित्वा तोये यथा क्षिपेत् ॥ १० ॥ यायादुद्धृत्य नगरं सम्यग्वेप प्रवर्तते ॥ तस्याः प्रवेशे नगरं पताकाध्वजमालि च ॥ ११ ॥ सिक्तराजपथं कुर्यान्माल्यालङ्कृतबालकम् ॥ नटनर्तकसङ्कीर्णं तथा पूजितदैवतम् ॥ १२ ॥ सम्पूजितगृहं राज्ञः तथा पूजितवानरम् ॥ पौरैरनुगतो राजा सुवेशैः फलपाणिभिः ॥१३॥ अष्टम्यां वाद्यघोषेण तां तु यष्टिं प्रवेशयेत् ॥ प्राक्संस्थास्तां ततः कुर्याद्वैण्वैः संच्छादितां शुभैः ॥ १४ ॥ पूजितां पूजयेत्तान्तु यावत्सा द्वादशीफलम् ॥ एकादश्यां सोपवासो नृपः कुर्यात्प्रजागरम् ॥ १५ ॥ संवत्सरंण सहितो मन्त्रिणा सपुरोधसा ॥ रात्रौ जागरणं कार्यं नागरेण जनेन तु ॥ १६ ॥ स्वानयेत्तान् महाभाग देवा प्रक्ष्या तथा मधु ॥ पूजयेन्मृत्यगीतेन रात्रौ शक्रं नराधिपः ॥ १७ ॥ द्वादश्यां तु शिरःस्नातो नृपतिः प्रयत स्ततः ॥ यन्त्रेणोत्थापनं कुर्याच्छक्रकेतोः समाहितः ॥ १८ ॥ सुयंत्रितं तु तं कुर्याद्दृढं स्तम्भचतुष्टयम् ॥ पूजयेन्मन्त्रमन्त्राणां गन्धमाल्यान्नसम्प दा ॥ १९ ॥ नित्यं च पटयोः पूजां याष्टिपूजां च कारयेत् ॥ बलिभिस्तु विचित्राभिस्तथा ब्राह्मणपूजनैः ॥२०॥ नित्यं च जुहुयान्मन्त्रान्पुरोधाः शक्रदैवत्यान् ॥ नित्यं नृत्येन गीतेन तथा शक्रं च पूजयेत् ॥ २१ ॥ द्वादश्यां पूजयेद्राजा ब्राह्मानान्धनसंचयैः ॥ विशेषेण च धर्मज्ञ सांवत्सर पुरोहितौ ॥ २२ ॥ उत्थाने च प्रवेशे च शक्रस्यायुरलापिचः ॥ वट्यमाणेन मन्त्रेण कालवित्सपुरोहितः ॥ २३ ॥ पूजयित्वैतं केतुं धूपैर्विविधै रपि ॥ छत्रेण च तथा वस्त्रैर्माल्यादामैस्तथैव च ॥ २४ ॥ एवं सम्पूजयन्नृपम तदा दिनचतुष्टयम् ॥ पञ्चमे दिवसे प्राप्ते शक्रकेतुं विसर्जयेत् ॥ २५॥ पूजयित्वा महाभाग बलेन चतुरङ्गिणा ॥ नीत्वा करीन्द्रैर्विख्यातयं ततो नद्यां प्रवाहयेत् ॥ २६ ॥ वाद्यघोषेण महता संगीते तत्र कीर्तितम् ॥ पौरा जानपदास्तत्र : क्रीडां कुर्युस्तदाम्भसि ॥ उत्सवं च तथा कार्य जलक्रीडारतैनैरैः ॥ २७ ॥ एतद्विधानं नृपतिस्तु कृत्वा प्राप्नोति वृद्धिं धनवाहनानाम् ॥ नाशं तथा शत्रुगणस्य राम महत्प्रसादं त्रिदशाधिपनाथच ॥ २८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रति पुष्करोपाख्याने शक्रध्वजोत्सववर्णनो नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १५६ ॥ ॥ छ ॥ पुष्कर उवाच ॥ इन्द्रध्वजशिरो भज्येत्पतिद्वन्द्वध्वजो यदि ॥ भज्यते शक्राध्विषां नृपतेर्नियतं वधः ॥ १ ॥ यन्त्रभङ्गे तथा ज्ञेयं रज्जुच्छेदे तथैव