विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥२८४॥

द्वि० खं० अ० ५० ॥२८५॥

त्वमग्न मेघविविक्तास्त्वममेघाहुः प्रकर्षणमात्वं वज्रमतुलं घोरं घोषवांस्त्वं वलाहकः ॥ १८ ॥ स्रष्टा त्वमेव लोकानां संहर्ता चापराजितः ॥
त्वं ज्योतिः सर्वलोकानां त्वमादित्यो विभावसुः ॥१९॥त्वं महद्भूतमश्चर्यं त्वं राजा त्वं सुरोत्तमः ॥ त्वं विष्णुस्त्वं सहस्राक्षस्त्वं देवस्त्वं परापत्मा॥
॥ २०॥ त्वमेव चामृतं देवस्त्वं मोक्षः परमादितिः ॥ त्वं मुहूर्तः स्थितिरूस्त्वं च लवस्त्वं च पुनः क्षणः॥२१॥ शुक्लस्त्वं बहुलश्चैव कला काष्ठा त्रुटि
स्तथा ॥ संवत्सस्तवो मासा राजन्यश्च दिनानि च ॥२२॥ त्वमुत्तमा गिरिचरा वसुंधरा सभास्करं तिमिरमम्बरं तथा ॥ सहोदधिः सतिमिंगिल
स्तथा सहोर्मिवान्वहुमकरो झषाकुलः ॥२३॥ महद्यशास्त्वमिह सदा च पूज्यसे महर्षिभिर्मुदितमना महर्षिभिः ॥ अभिष्टुतः पिबसि च सोममध्वरे
हुतान्यपि च हवींषि भृतये ॥ २४ ॥ त्वं विप्रैः सततमभिह्वयेसे फलार्थं मेधार्थेष्ववृत्सु वलीय गीष्यसे त्वम् ॥ त्वद्वेतोर्त्तजनपरायणा द्विजेन्द्रा
वेदाङ्गान्याधिगमयन्ति सर्ववेदैः ॥ २५ ॥ वज्रस्य भर्ता भुवनस्य गोप्ता वृत्रस्य हन्ता नमुचेर्निहन्ता ॥ कृष्णे वसानो वसने महात्मा सत्यानृते यो
विविनक्ति लोके ॥२६॥ यं वाजिनं गर्भमपां पुराणां वैश्वानरं वाहनमभ्युपेति ॥ नमः सदाऽस्मै त्रिदिवेश्वराय लोकत्रयेशाय पुरन्दराय ॥ २७ ॥
अजोऽव्ययः शाश्वत एकरूपो विष्णुर्वराहः पुरुषः पुराणः ॥ त्वमन्तकः सर्वहरः कृशानुः सहर्षषीणां शतमन्युरिन्द्रयः ॥ २८ ॥ कविं सतामजिं
त्रातारमिन्द्रं सवितारं सुरेशम् ॥ हृदयामिश्रकं वृत्रहणं सुषणमस्माकं वीरा उत्तरे भवन्तु ॥ २९ ॥ त्रातारमिन्द्रिन्दूयकारणमज्जमग्निप्रथायं च
हिरण्यगर्भम् ॥ लोकेश्वरं देववरं वरेण्यं चानन्दरूपं प्रणतोस्मि नित्यम् ॥ ३० ॥ इमं स्तवं देववरस्य कीर्तयेन्महात्मनास्त्रिदशापतेः पुसंयतः ॥
अवाप्य कामान्मनसोभिरामान्स्वर्लोकमायाति च देहमर्दे ॥ ३१ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा०पृ० शक्रस्तववर्णनो नाम सप्तपञ्चा-
शदुत्तशततमोऽध्यायः ॥ १५७ ॥ राम उवाच ॥ विधिना पूजयेत्केन भद्रकालीं नराधिपः ॥ नवम्यामाश्विने मासि शुक्लपक्षे नरोत्तम ॥ १ ॥
पुष्कर उवाच ॥ पूर्वोत्तरे तु दिग्भागे शिविरात्सुमनोहरे ॥ भद्रकालीगृहं कुर्याच्चित्रवस्त्रैरलंङ्कृतम् ॥ २॥ भद्रकालीं पटे कृत्वा तत्र सम्पूजयेद्द्विज ॥
आश्विने शुक्लपक्षे तु अष्टम्यां प्रयत्नस्ततः॥ ३॥तैलेवाधूपधर्माद्यं छत्रं केतुं च पूजयेत् ॥ राजलिङ्गानि सर्वाणि तथैवास्त्राणि च पूजयेत् ॥४॥पुष्पैर्गन्धैः
फलैर्भक्ष्यैर्भोज्यैश्च सुमनोहरैः ॥ बहुभिश्च विचित्राभिः प्रेक्षादानैस्तथैव च ॥५॥ रात्रौ जागरणं कुर्यात्तथैव वसुधाधिपः ॥ एवं संपूजयेद्देवी वरदां भक्त-
वत्सलाम् ॥६॥ कात्यायनीं कामगमां वररुपां वरप्रदाम् ॥ पूजितां सर्वकामैश्च सा युङ्क्ते वसुधाधिपम् ॥७॥ एवं हि सम्पूज्य जगत्प्रधानं यात्वा तु देया

---

१ 'कार्या' इति पाठान्तरं पुस्तकान्तरे ।