विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वपुश्चाधिपेन ॥ प्राप्नोति सिद्धिं परमां महेशो जनस्तथान्योऽपि हि वित्तशक्त्या ॥ ८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने भद्रकालीपूजा नामाष्टपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १५८ ॥ राम उवाच ॥ नीराजनविधिं त्वत्तः श्रोतुमिच्छामि सत्तम ॥ कथं कार्यो नरेन्द्रस्य शान्तिं नीराजने प्रभो ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ पूर्वोत्तरे तु दिग्भागे नगरात्सुमनोहरे ॥ विस्तीर्णं कारयेद्राजा भमनोहरमाश्रयम् ॥ २ ॥ कटैर्गृतं कुशास्तीर्णं पताकाध्वजशोभितम् ॥ तोरणत्रितयं तत्र प्राङ्मुखं कारयेच्छुभम् ॥ ३ ॥ कार्यं षोडशहस्तं तु तोरणं तु समुच्छ्रितम् ॥ वैपुल्यं दशहस्तं तु तत्र कार्यं भृगूत्तम ॥ ४ ॥ तोरणाद्दक्षिणे भागे तत्र कार्यं सभाश्रयम् ॥ देवतानां भवेत्तत्र तथामिहवनं क्रिया ॥ ५ ॥ अष्टहस्तायतोत्सेधंचतुलुकानां तु वामतः ॥ कार्यं भवति शुष्काणां कूटं भृगुकुलोद्वह ॥ ६ ॥ पञ्चरङ्गिकसूत्रेण शतग्रन्थिं मनोरमाम् ॥ मध्यमे तोरणे कुर्याच्छत्रपाशौ तु मध्यमाम् ॥ ७ ॥ छादयित्वा कुरैस्तां तु बुद्धा संछादयेत्पुनः ॥ तस्याश्च लंघनं वर्ज्यं प्रयत्नात्सर्वजन्तुभिः ॥ ८ ॥ न लंघिता सा यावत्स्यात्प्रथमं राजहस्तिना ॥ चित्रां त्यक्त्वा यदा स्वातिं सविता प्रतिपद्यते ॥ ९ ॥ ततः प्रभृति कर्त्तव्या यावत्स्वाती रविः स्थितः ॥ आश्रमे प्रत्यहं देवाः पूजनीया द्विजोत्तम ॥ १० ॥ ब्रह्मा विष्णुश्च शम्भुश्च शक्रश्चैव वानलानिलौ ॥ विनायकः कुमारश्च वरुणो धनदो यमः ॥ ११ ॥ विश्वान्देवान्महाभाग उच्चैःश्रवसमेव च ॥ अष्टौ महागजाः पूज्यास्तेषां नामानि मे शृणु ॥ १२ ॥ कुमुदैरवणौ पद्मः पुष्पदन्तोऽथ वामनः ॥ सुप्रतीकाञ्जनौ नील एतेऽष्टौ देवयोनयः ॥ ॥ १३ ॥ पूजा कार्या ग्रहक्षाणां तथैव च पुरोधसा ॥ ततस्तु जुहुयादग्नी पुरोधाः सुसमाहितः ॥ १४ ॥ यथाभिमतदेवानां मन्त्रैस्तल्लिङ्गसंज्ञकैर्मा ॥ तथा च मन्त्रहीनानां प्रणवेन महासुज ॥ १५ ॥ समिधः क्षीरवृक्षाणां तथा सिद्धार्थकानि च ॥ घृतं तिलांश्च धर्मज्ञ तथा चैवाक्षतानि च ॥ १६ ॥ हुत्वा च कलशान्कुर्यात्साङ्गानगन्धसंयुतान् ॥ पूजितान्माल्यगन्धैश्च वनस्पतिविभूषितान् ॥ १७ ॥ पञ्चरङ्गिकसूत्रेण कुर्याद्बद्धांस्तथा ॥ भद्राशालिसिद्धार्था वचाकुष्ठप्रियङ्गवः ॥ १८ ॥ तोरणात्पश्चिमे भागे कलशैः पूर्वकल्पितैः ॥ ततः संस्नापनीयाः स्युर्मन्त्रपूतेनर्ज्योत्तमैः ॥ १९ ॥ तुरंगाश्च महाभाग चाम्लकृत्य ततस्तु तान् ॥ ततोऽभिषेचनागस्य तथा तत्तुरगस्य च ॥ २० ॥ अन्नपिण्डं ततो देयमभिमन्त्र्य पुरोधसा ॥ तस्याभिनन्दने राज्ञो विनयः परिकीर्त्तितः ॥ २१ ॥ त्यागे च तस्य विज्ञेयं महद्भयमुपस्थितम् ॥ निष्क्रामयेत्तोरणस्तु ततो हि प्रथमं गजान् ॥ २२ ॥ तत्रापि प्रथमं राम अभिषिच्य गजोत्तमम् ॥ तस्याग्रतौ शतपाशीं तु नरः पञ्चनखोऽपि वा ॥ २३ ॥ अथ हन्यो लेघयेतां राज्ञो मरणमादि