विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० पृ० ॥२८५॥

द्वि० खं० भ० १६०

शेत् ॥ दुर्भिक्षं तत्र विज्ञेयं गोवधैरोषधैश्व लंधने ॥ २४ ॥ छेदयेद्वामपादेन यदि तां नृपकुञ्जरः ॥ राजा पुरोहितामात्यराजपुत्रहितं भवेत् ॥२५ ॥
राज्ञस्तु मरणं ब्रूयाद्धर्मं यदापरः ॥ राज्ञोपि जयमाचष्टे लंघनेनक्षिणेन ताम् ॥ २६ ॥ राजहस्तिनि निष्क्रान्ते सा त्वया दु'स्यात्तथा भवेत् ॥
निष्क्रामयुस्ततः सर्वेः प्राङ्मुखास्तोरणैर्गजाः ॥ २७ ॥ ततोह्याः सुमहाभाग ततस्तु नृपसत्तम ॥ ततश्छत्रं ध्वजं चैव राजलिङ्गानि यानि च ॥
॥ २८ ॥ आश्रमे तानि संस्थाप्य पूजयेदायुधानि च ॥ पश्चाद्गुक्तसूत्रेण यास्ताः प्रतिसराः कृताः ॥ २९ ॥ ह्व्याहूयैतिमन्त्रेण निबन्धनीया
त्पुरोहितः ॥ सर्वेषां नृपनागानां तुरगाणां च भार्गव ॥ ३० ॥ स्याद्देहेषु ततो नेया कुञ्जरास्तुरगैः सह ॥ स्वातिस्थः सविता यावत्तावच्छय्यासु
संस्थितान् ॥ ३१ ॥ पूजयेत्सततं राम नाकोरेशन च ताडयेत् ॥ राजचिह्नानि सर्वाणि पूजयेदाश्रमे सदा ॥ ३२ ॥ पूजयेद्गरुडं नित्यं तथापु
विधिषद्द्विज ॥ भूतेज्या च तथा कार्या रात्रौ बलिभिस्तैः ॥ ३३ ॥ आश्रमे रक्षणार्थं स्यात्पुरुषैः शस्त्रपाणिभिः ॥ वसेत्तापसश्रमे नित्यं संवत्स
पुरोहितो ॥ ३४॥ अश्वांश्वयनांश्व तथा नागमिभग्वरः ॥ दक्षिणेतरतैस्तथा भव्यं ब्रूयाचारिमिरैव चा॥३५॥स्यात्के त्वचा पदा सूर्यो विरागवां प्रति
पद्यतो ॥ अलंकुर्याद्दिनं तस्मिन्वाहनांश्व विशेषतः ॥ ३६॥ पूजिता राजलिङ्गाश्च कर्तव्या नरहस्तगाः॥हस्तिनं तुरगं छत्रं खङ्गं वा पञ्चदुन्दुभिम् ॥३७॥
ध्वजं पताकां चर्मङ्ग काल्ज्ञासर्वसमन्वितम् ॥ अभिनन्द्य ततः सर्वाञ्कुर्याऽकुञ्जरगांतथा॥३८॥कुञ्जरेणोपरिग्यो स्यात्सं वत्सरपुरोहितौ ॥ अश्वमेव
प्रधानश्च तथा नागोमिशष्वरः ॥ ३९ ॥ ततोऽभिमन्त्रितं राजा रथाश्वं तुरगं रय ॥ निष्क्रम्य तोरणे नागामभिमन्त्र्य समाहरेत् ॥ ४० ॥ तोणेन
विनिष्क्रम्य कुर्यात्सुविखर्ज्जनम् ॥ बलि विर ज्य विविधाङ्गा कुक्कुटैर्मृगैः ॥४१॥ र्शनरैर्म डूतः सर्वैर्विज्यमानश्व चामरैः ॥ उल्लूकानां च निचयाश्चा
दीपमभनन्तरम् ॥ ४२ ॥ राजा प्रदक्षिणां कुर्यान्निवारण-समान्वितः ॥ ४३ ॥ चतुराङ्गबलोपेतः सर्वसैन्यसमन्वितः ॥ ईन्डादिकर्लोकला
शब्दैः सर्ववादित्रनिःस्वनैः ॥ ४४ ॥ वल्गितेश्च पदातीनां हयानां स्तुडलोत्पत ॥ एवं कृत्वा गृहं गच्छेद्राजा सैन्यपुरःसरः ॥ ४५ ॥ जनं
सम्पूज्य च गृहात्सत्त्वम्व विसर्जयेत् ॥ ईन्द्वादिर्लोकासाहित्ये कर्तव्या व धाधिपैः ॥ क्षम्या वृद्धिकरी राज्ञ नशत्रूआशविनाशिन् ॥ ४६॥ धन्या
यशस्या रिपुनाशनी च सुखावहा शान्तिरुत्तमा ॥ ॥ कार्यो नृपे राष्ट्र वं डिते लोः स्वयमेतत् मनुवोरे ॥ ४७॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे
द्वितीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रति पुष्करोपाख्याने नीराजनान्तिकवर्णनो नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ १४९ ॥ ॥ छ ॥
राम उवाच ॥ छत्रश्व केतुकरिणां पताका खड्गचर्मणाम् ॥ तथा डुन्दुभिवाद्यानां सिद्धि पुन्नामनामक ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ शृणु मन्त्रांस्तथा

॥२८५॥