विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

धिपम्॥ ६॥ चतुर्थि शशांकं च यथावन्मानवोत्तम ॥ तेषां तु रूपनिर्माणं कृत्वा तानर्चयेद्बुधः ॥६॥ गन्धमाल्यनमस्कारधूपदीपान्नसम्पदा ॥ वचाहरिद्रया स्नानं प्रथमेऽह्नि समाचरेत् ॥ ७ ॥ द्वितीये यदुशार्दूल स्नानमामलकैः शुभम् ॥ प्रियङ्गुणा तृतीये च चतुर्थे गौरसर्षपैः ॥ ८॥ गोधूमतिलधान्यैश्च यवैश्च दिवसं क्रमात् ॥ होमश्च कार्यो धर्मज्ञ दक्षिणां शृणु चाप्यथ ॥ ९ ॥ कुंकुमं रक्तवस्त्रं च चन्दनं छत्रमेव च ॥ क्षीरेण चान्नं कर्तव्यं प्रत्यहं प्राणधारणम् ॥ १० ॥ एतत्सवत्सरं कृत्वा व्रतं पूर्णं नरोत्तम ॥ सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते ॥ ११ ॥ विमानेना र्केवर्णेन स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ तत्रोष्य सुचिरं कालं कुले महति जायते ॥ १२ ॥ मायुष्यमासाद्य भवत्यरोगो वपुन्धरेशो विजितारिपक्षः ॥ धर्मे स्थितः सत्यपरो विनीतो जितेन्द्रियः सर्वजनाभिरामः॥१३॥इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे चतुर्मूत्तिव्रतवर्णनो नाम सप्तत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १३७ ॥ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॥ इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि चतुर्मूत्तिव्रतं तव ॥ शत्रूक्र्किनाशरूपधनाध्यक्षान्य दत्तम् ॥ १ ॥ चतुरात्मा विनिर्द्दिष्टो वासुदेवो जगत्पतिः ॥ तेषां तु रूपनिर्माणं कृत्वा तानर्चयेद्बुधः ॥ २॥ गन्धमाल्यनमस्कारधूपदीपांनसंपदा ॥ आद्येऽह्नि चैत्रशुक्लस्य यजेत त्रिदशेश्वरम् ॥ ३ ॥ द्वितीयेऽह्नि यमं देवं तृतीये सलिलाधिपम् ॥ चतुर्थेऽह्नि धनाध्यक्षं प्रत्यहं स्नानमाचरेत् ॥ ४ ॥ नदीप्रदेसमासाद्य देवदूक्रू प्रत्यहं क्रमात् ॥ यवैस्तिलैस्तथाज्येन होमः स्यात्तितलतण्डुलैः ॥ ५ ॥ रक्तं पीतं तथा कृष्णं श्वेतं वस्त्रं दिनक्रमात् ॥ शुभमेतद्व्रतं कृत्वा पूर्णं संवत्सरं नरः ॥ नाकलोकमवाप्नोति यावदिन्द्राश्चतुर्दश ॥ ६ ॥ मायुष्यमासाद्य भवत्यरोगो वपुन्धरेशो विजितारिपक्षः ॥ जनाभिरामः सुभगः प्रकृत्या ततोपि विप्रत्वमुपैति भूयः ॥ ७ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे चतुर्मूत्तिव्रतवर्णनो नामा ष्टात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १३८ ॥ ॥ छ ॥ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॥ इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि चतुर्मूत्तिव्रतं तव ॥ विष्णुर्भूमिर्नभो ब्रह्मा तस्य रूपचतुष्टयम् ॥ १॥तेषां तु रूपनिर्माणं कृत्वा तानर्चयेत्ततः ॥ गन्धमाल्यनमस्कारधूपदीपान्नसंपदा ॥२॥ आद्येऽह्नि चैत्रशुक्लस्य विष्णुं देवं समर्चयेत् ॥ द्वितीयादिषु धर्मज्ञ भुवं खं च पितामहम् ॥ ३ ॥ पूर्वोक्तेनैव सकलं विधानमपरं भवेत् ॥ व्रतमंतं नरः कृत्वा स्वर्गलोकमवाप्नुयात् ॥ ४ ॥ मायुष्यमासाद्य भवत्यरोगो धर्माभिरामो द्रविणोपपन्नः ॥ धनेन रूपेण सुखेन युक्तो जनाभिरामो विजितारिपक्षः ॥ ५ ॥ इति श्रीविष्णु धर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे तातोर्पचकचतुर्मूर्त्तिव्रतवर्णनो नामैकोनचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १३९ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि चतुर्मूर्त्तिव्रतं तव ॥ बलं ज्ञानं तथैश्वर्यं शक्तिञ्च यदुनन्दन ॥ १ ॥ विख्यातं देवदेवस्य तस्य मूर्त्तितुष्टयम् ॥ यद्देव