विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० बृ० सं० अ० ३३ ॥ ३२९ ॥

मध्यमे द्वे च संकोच्य अनामा पृष्ठतो न्यसेत् ॥ दत्वा चैव तु तर्जन्यौ मध्यमाः परिविन्यसेत् ॥ ५० ॥ महामुद्रा मयख्या सर्वद्रव्यप्रपूरणी ॥
अनामा मध्यमे द्वे तु अन्योन्यान्तर्गते कृते ॥ ५१ ॥ संयोज्य मध्ये स्वाग्रं तर्जनीद्वयमथ च ॥ कनिष्ठाग्रे तथा द्वेदे स्वाग्रे नाभिन
नियोजयेत् ॥ ५२ ॥ अर्थोन्मत्तो नथांगुष्ठौ अमृताख्या प्रकीर्तिता ॥ चण्डीशमुद्रा कथिता अंजलिः कुब्जतर्जनी ॥
॥ ५३ ॥ अक्षांबुद्रा भवेद्राजन् पद्मः स्यात्संहतांजलिः ॥ दक्षिणेन तु हस्तेन मुष्टिं बद्धा प्रयत्नतः ॥ ५४ ॥ अङ्गुष्ठमु
न्नतं कृत्वा वामाङ्गुष्ठे तु निक्षिपेत् ॥ दक्षिणां च तथा मुष्टिं वामाङ्गुल्या तु वेष्टयेत् ॥ ५५ ॥ सद्योजातस्य मुद्रेषा कथिता
पापनाशिनी ॥ इयमेव विपर्य्यस्ता वामदेवस्य कीर्तिता ॥ ५६ ॥ करसम्पुटकं कृत्वा वामां नासां तु कारयेत् ॥ दक्षिणे मध्यमांकुञ्च्य अङ्गुष्ठौ
कुञ्चयेत्तथा ॥ ५७ ॥ शूलाग्रकं ततः कृत्वा हृदयं परिवेष्टयेत् ॥ अघोरस्य स्मृता मुद्रा सर्वविघ्नविनाशिनी ॥ ५८ ॥ उत्तानौ तु करौ कृत्वा
अनामाङ्गुष्ठयोजितौ ॥ तन्मूर्द्धापरि चाङ्गुष्ठौ तर्जन्यौ द्वे च कुञ्चिते ॥ ५९ ॥ मध्यनामे तु तेद्वे तु कनिष्ठामकतो न्यसेत् ॥ मुद्रेषा वक्रसं
ज्ञस्य सर्वदुरुतिनिवारणी ॥ ६० ॥ कनिष्ठोनामिके द्वेद्वे अन्तरानान्तरयोजिते ॥ आकुञ्च्यान्तारिते योज्ये शेषं चैव प्रसारिते ॥ ६१ ॥ ईशानस्य
भेन्मुद्रा सर्वकर्मार्था गुह्या ॥ तर्जन्त्यौ कुञ्चिते कृत्वा तथैव च कनीयसी ॥ ६२ ॥ अथोमुखं स्पृष्टनखां स्थितां मध्ये करस्य तु ॥ चतस्रश्चो
च्छ्रिताः पृष्ठे त्वङ्गुष्ठकन्तः कुरु ॥ ६३ ॥ नाल्व्यवास्तितौ द्वौ तु मुद्रा व्योमः प्रकीर्तिता ॥ मुष्टिं बद्धा तु वामेन तर्जनीं सम्प्रसारयेत् ॥ ६४ ॥
आद्या दक्षिगपुञ्ज्या तु मुद्रा सर्वार्थमना भवेत् ॥ वाममुष्टीं तथाङ्गुष्ठं दक्षिणं प्रक्षिपेदधः ॥ ६५ ॥ करजा पृष्ठतो योज्या मुद्रेषा शिवसंज्ञिता ॥
अङ्गुष्ठोन्नांतोहिताः सर्वा वर्तुल्या गर्भसंस्थिता ॥ ६६ ॥ प्रसृता मध्यमा युक्ता शिखामुद्रा प्रकीर्तिता ॥ अथोमुखास्तु वे तिस्रः तिर्यक्तस्य सुसंस्थि
ताः ॥ ६७ ॥ कनीथ्वस्पुरि त्वार्सों त्वाश्च सर्वा अथोमुखाः ॥ तासामुपरि चाङ्गुष्ठे दक्षिणं सम्प्रयोजयेत् ॥ ६८ ॥ वामे चर्मद्रमुद्रा कथिता लङ्गि
लस्य तु ॥ बन्ध्ये त्वनामिका त्वरिमन्मुद्रा ह्वक्षस्य कीर्तिता ॥ ६९ ॥ उत्तानौ तु करौ कृत्वा उभामेक्त योजयेत् ॥ करजास्तु स्मृताः सर्वा मुद्रा
गायत्रिसंज्ञिताः ॥ ७० ॥ मुष्टी प्रसारयेत्कामंगुली तु क्रमात्त्वप ॥ तर्जन्यन्तां कनिष्ठार्थ्यां शक्तिमुद्रा प्रकीर्तिता ॥ ७१ ॥ बदि न्यस्तोऽञ्जलिर्ज्ञेयो
नमस्कारो नराधिप ॥ कपित्थव्यजनौ गुह्य रित्सरेणु व्यजो भवेत् ॥ ७२ ॥ अङ्गुष्ठे योज्य तर्जन्यौ हस्तोत्तानों स्मृताङ्गली ॥ मणिबन्धौ
निपीड्यैव शशिकर्णो भवेन्नृप ॥ ७३ ॥ सम्पुटीकृत्य हस्तौ द्वौ किंचित्सङ्कुचिताङ्गुलिः ॥ मुकुला तु समाख्याता पङ्कजं प्रस्ततं सा ॥ ७४ ॥