विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥३१२॥

तृ० खं० अ० २११ ॥३१३॥

मार्कण्डेयवज्रसंवादे बुद्ध्यावाप्तिव्रतवर्णनो नाम पञ्चोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २०६ ॥ वज्र उवाच ॥ भगवन्कर्मणा केन विद्यावान्पुरुषो भवेत् ॥ सुविद्य एव विज्ञेयः पुरुषः पशुतान्यथा ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ पौष्यान्तु समतीतायां प्रतिपप्रभृति क्रमात् ॥ प्राग्वत्संपूजयेद्देवं तुंगंणशिरसं हरिम् ॥ २॥ तिलैश्च जुहुयाद्धौ तिलैर्देवं समर्चयेत् ॥ चिरात्रोपोषितो माध्यां तिलान्कनकमेव वा ॥ ३॥ दद्याद्ब्राह्मणमुख्याय सम्यक्प्रयतमानसः ॥ भुक्त्वं यज्ञोपवीतञ्च प्रमृतमपि चेन्मनाम् ॥ ४॥ कृत्वा व्रतं मासमिदं मर्योक्तं विद्यान्वितः स्यात्पुरुषः सदैव ॥ स्वलोकमासाद्य सुखानि भुक्त्वा कामानभीष्टान्पु रूपीभवते चार्द्ध॥ इति विष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मा० वज्रसंवादे विद्यावाप्तिव्रतवर्णनो नाम सतोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥२०७॥ वज्र उवाच ॥ भगवन्कर्मणा केन शीलवान्पुरुषो भवेत् ॥ कुलजातिश्रुतिभ्यश्च शीलमेव विशिष्यते ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ आग्रहायण्यामतीतायां मासमेकं दिनेदिने ॥ पूर्ववत्पूजयेद्देवं वराहमपराजितम् ॥ २॥ घृतेन स्नापयेद्देवं घृतेन जुहुयाद्धविः ॥ घृतं द्विजेभ्यो दद्याच्च घृतमेव निवेदयेत् ॥ ३॥ त्रिरात्रोपोषितः पौष्यां घृतपात्रेण च द्विजान् ॥ पूजयेत्ससुवर्णेन यथाशक्ति नराधिप ॥ ४ ॥ कृत्वा व्रतं मासमिदं मर्योक्तं चासाद्य नाकं सुचिरं मनुष्यः ॥ मानुष्यमासाद्य च शीलवान्स्यात्प्राप्नोति पुष्टिं चिरजीवितं च ॥५॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ०ख० मार्कण्डेयवज्रसंवादे शीलवाप्ति व्रतवर्णनो नामाष्टोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २०८ ॥ वज्र उवाच ॥ भगवन्कर्मणा केन नित्यं धर्मपरो भवेत् ॥ धर्मोद्विज महाराज धर्मस्य फल्यकारणात् ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ आषाढ्यां समतीतायां प्रतिपप्रभृति क्रमात् ॥ पूर्ववत्पूजयेद्देवं धर्मविद्यद्गधारिणम् ॥२॥ मासस्य चान्ते नृप पौर्णमास्यां कृत्वा त्रिरात्रं कनकञ्च दद्यात् ॥ व्रतोत्तमं धर्मकरं तवोक्तं सर्वार्थदं नात्र विचारणास्ति ॥ ३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ० ख० मार्कण्डेयवज्रसंवादे धर्मप्राप्तिव्रतवर्णनो नाम नवोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २०९ ॥ वज्र उवाच ॥ भगवन्कर्मणा केन धनवान्पुरुषो भवेत् ॥ धनवानेव लोकेषु पूज्यो भवति मानवः ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ श्रावण्यां समतीतायां प्रतिपप्रभृति क्रमात् ॥ पूर्ववत्पूजयेद्विष्णुं देवं सङ्कर्षणं प्रभुम् ॥ २ ॥ नीलोत्पलैस्तथा पद्मैश्च भृंगिराजस्य च ॥ घृतेन परमान्नेन तथा विल्वेक्ष शक्तिसः ॥ ३ ॥ त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् प्रौष्ठपद्यां ततो नरः ॥ गां च दद्याद्विजेन्द्राय व्रतान्ते मनुजोत्तमः ॥ ४ ॥ कृत्वा व्रतं मासमिदं यथोक्तं चासाद्य नाकं सुचिरं मनुष्यः ॥ मानुष्य मासाद्य धनान्वितः स्याद्व्रतेन चीर्णेन नरैन्द्रसिंह ॥ ५ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ० ख० मार्कण्डेयवज्रसंवादे धनावाप्तिव्रतवर्णनो नाम दशोत्तर द्विशततमोऽध्यायः ॥ २१० ॥ वज्र उवाच ॥ श्रीविहीनस्य लोकेऽस्मिन्किं धनेन महाद्युते ॥ तस्माद्व्रतं समाचक्ष्व येन स्याच्छ्रीयुतो