विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥३१३॥ बृ० सं० अ० २१५

युतो नरः ॥ माघमासादारभ्य मघासु सततं नरः ॥ १० ॥ वाराहमर्चयेद्देवं तथा नित्यमुपोषितः ॥ घृताभ्यङ्गेन विधिवच्चन्दनेन सुगन्धि- ना ॥ ११ ॥ तथा च परमान्नेन घृतेहोमेन चाप्यथ ॥ दद्याद्व्रतावसाने च क्षितिं गां वा नराधिप ॥ १२ ॥ पितृन्साद्माप्नोति कृत्वा चैतद्व्रतोत्त- मम् ॥ फाल्गुनात्तु तथारभ्य फाल्गुनीषु समर्चयेत् ॥ १३ ॥ नरनारायणौ देवौ यावत्स्यात्फाल्गुनी पुनः ॥ व्रतावसाने शयनं स्वास्तीर्णं प्रति- पादयेत् ॥ १४ ॥ व्रतावसाने नारी स्यात्सुभगां समलं कृता ॥ भार्या नरस्तथाप्नोति रूपद्रविणसंयुताम् ॥ १५ ॥ अनुकूलां श्रियं नित्यं तथा पक्षवतीं नृप ॥ अवियोगोभवेच्चैव करोत्येतन्महाव्रतम् ॥ १६ ॥ चैत्रमासादारभ्य नित्यं चित्रास्वथार्चयेत् ॥ व्रतावसाने दद्याच्च चित्रं वस्त्रं द्वि- जन्मने ॥ १७ ॥ व्रतेनानेन पुरुषः पुत्रानाप्नोत्यभीप्सितान्॥ नारी वा पुरुषव्याघ्र नात्र कार्या विचारणा ॥ १८॥ वैशाखोदस्तथारभ्य विशाखासु तथार्चयेत् ॥ यावद् भूपस्तु वैशाखी सोपवासः पृथग्विभुम् ॥ १९॥ दत्त्वा व्रतान्ते कनकं ज्ञातिश्रैष्ठ्यमवाप्नुयात्॥ ज्येष्ठमासादारभ्य ज्येष्ठासु सततं नरः॥२०॥अर्चयेद्भागवं रामं यावज्ज्येष्ठं पुनर्भवेत् ॥ व्रतावसाने दद्याच्च छत्रोपानहमेव च ॥२१॥ व्रतेनानेन भवति सर्वश्रेष्ठो नरोत्तम ॥ आषा- ढीस्तथारभ्य दिनद्वयमुपोषितः ॥ २२ ॥ आषाढायां त्वर्चयेद्देवं प्रद्युम्नमपराजितम् ॥ भूयः स्याद्यावदाषाढी दद्याच्च शयनं ततः ॥ २३ ॥ स्वास्तीर्णं तेन चाप्नोति नित्यं रूपयुताः स्त्रियः ॥ श्रावणीतस्तथारभ्य श्रवणे सततं हरिम् ॥ २४ ॥ अर्चयेत्सोपवासं तं यावत्स्याच्छ्रावणी पुनः ॥ व्रतावसाने दद्याच्च कांस्यं रूप्यं घृतं तथा॥ २५॥व्रतान्येतानि मया नरेन्द्र प्रोक्तानि ते पापहराणि नित्यम् ॥ नक्रप्रदान्युत्तमपूरुषाणां पाञ्कामाप्रदानि यथेष्टमत्रा ॥२६॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ०ख०मार्कण्डेयवज्रसंवादे द्वादशमाससंवत्सरव्रतवर्णनो नाम चतुर्दशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २१४ ॥ वज्र उवाच ॥ आराधनार्थं देवस्य विष्णोरमिततेजसः ॥ व्रतान्यन्यानि मे ब्रूहि भृगुवंशविवर्धन ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ गङ्गाद्वारे सुखासीनः पुलस्त्यऋषिसत्तमः ॥ व्रतानि यानि दाल्भ्याय जगाद शृणु तानि मे ॥ २ ॥ दाल्भ्य उवाच ॥ आराधना- र्थं देवस्य विष्णोरमिततेजसः ॥ व्रतानि त्वं समाचक्ष्व सर्वधर्मभृतां वर ॥ ३ ॥ पुलस्त्य उवाच ॥ एकादश्यां शुक्लपक्षे फाल्गुने मासि यो नरः ॥ जपेत्कृष्णेति देवस्य नाम भक्त्या पुनःपुनः ॥ ४ ॥ देवाग्रे चाक्षतं कुर्व्वंस्तत्र जपेच्छुचिः ॥ स्नातः प्रस्थानकाले च उत्थाने स्खलिते क्षुते ॥ ५ ॥ पाषण्डान्पतितांश्चैव तथैवान्त्यावसायिनः ॥ नालपेत तथा कृष्णमर्चयेच्छ्रद्धयान्वितः ॥ ६ ॥ इदं चोदाहरेत्कृष्णं मनः सन्धाय तत्परः ॥ कृष्णकृष्ण कृपालुस्त्वमगतीनां गतिर्भव ॥ ७ ॥ संसारार्णवमग्नानां प्रसीद मधुसूदन ॥ एवं