विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

॥४०४॥ वि० ध०

तृ० खं० अ० २३१

तेन ते प्रेत्य पशुतां व्रजन्त्याब्रह्मघायिनाम् ॥१२६॥ अप्रीणन्योऽतिथिः सायं सूर्यान्ते गृहमेधिना ॥ काले प्रातस्त्वकाले वा नास्यानश्नन्गृहे वसेत् ॥ १२६ ॥ न वै स्वयं तदश्नीयादतिथिं यन्न भोजयेत् ॥ धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यमतिथिपूजनम् ॥१२७॥ वैश्वदेवे तु निर्वृत्ते यद्यन्योऽतिथिराव्रजेत् ॥ तथा चान्नं यथाशक्ति प्रदद्यान्न बलिं हरेत् ॥ १२८ ॥ न भोजनार्थं स्वे विप्रः कुलगोत्रे निवेदयेत् ॥ भोजनार्थं तु शंसन्वा वान्ताशीत्युच्यते बुधैः ॥ १२९ ॥ यदि त्वतिथिधर्मेण क्षत्रियो गृहमाजयेत् ॥ भुक्तवत्सु च विप्रेषु कामं तमपि पूजयेत् ॥१३०॥ वैश्यशूद्रावपि प्राप्तौ कुटुम्बे ऽतिथिधर्मिणौ ॥ भोजयेत्सह भृत्यैस्तानानुशंस्यं प्रयोजयन् ॥१३१॥ सख्यादीन्भार्यया सार्धं भोजयेद्गृहमागतान ॥ पतितश्वपचेभ्यस्तु श्वभ्यस्तु भुवि निर्वपेत् ॥ १३२ ॥ सुवासिनीः कुमारींश्च रोगिणो गर्भिणीस्तथा ॥ अतिथिम्योऽग्र एवैतान्भोजयेदविचारयन् ॥ १३३ ॥ अदत्त्वा तु य एतेभ्यः पूर्वं भुंक्ते विचक्षणः ॥ स भुञ्जानो न जानाति श्वगृद्धैर्जग्धमात्मनः ॥ १३४॥ भुक्तवत्सु तु विप्रेषु स्वेषु भृत्येषु चैव हि ॥ भुञ्जीयातां ततः पश्चादवशिष्टं तु दम्पती ॥ १३५॥ गृहस्थैरर्थयैर्विप्रैस्तैलौक्यं सचराचरम् ॥ पाकः कार्यो गृहस्थेन भूतोद्धरणकाम्यया ॥ १३६ ॥ अद्यं स केवलं भुंक्ते यः पचत्यात्मकारणात् ॥ विघसाशी भवेन्नित्यं नित्यं चामृतभोजनः ॥ १३७॥ विघसं भुक्तशेषं तु यज्ञशेषं तथामृतम् ॥ १३९ ॥ वेदोदितं चार्यप्रियंश्वशुरमातुलान् ॥ १३८॥ अर्हयन्मधुपर्केण परिसंवत्सरोषितान् ॥ द्वौ कालौ गृहिणः पाको वैश्वदेवश्च कीर्त्यते ॥ १३९ ॥ वेदोदितं स्वकं कर्म नित्यं कुर्यादतन्द्रितः ॥ सर्वांन्समुत्सृजेद्धर्मान्सन्ध्यायन्यस्य विरोधिन्नः ॥ १४०॥ बुद्धिवृद्धिकराण्याशु धन्यानि च हितानि च ॥ नित्यं शास्त्राण्यवेक्षेत निगमांश्चैव वैदिकान् ॥ १४१॥ ऋषिभ्यं देवमृणं भूतयज्ञं तथैव च ॥ नृयज्ञं पितृयज्ञं च पञ्चयज्ञान् हापयेत् ॥१४२॥ अग्निहोत्रं च जुहुयादाहुते धूनिशोः सदा ॥ दर्शेन चार्धमासान्ते पौर्णमासे तथैव च ॥ १४३॥ तयोः कालः स्मृतः क्षीणे पूर्ण च शशलक्षणे ॥ पशुनाप्यायनान्ते च मासान्ते सौमिकैर्मखैः ॥ १४४॥ नाग्रयण्या नवसस्येष्ट्या पशुना वाग्निमान्द्विजः। नवान्नमद्यान्न तथा दीर्घमायुर्जिजीविषुः ॥ १४५ ॥ नवेनानार्चितो ह्यस्य पशून्हन्त्यन चाशयः ॥ प्राणानवेनावंलुम्पन्ति नवाश्रीमपगाद्विना ॥ १४६॥ आसनाशनशय्याभिर्मृद्भिरद्भिस्तृणेन वा॥ नास्य कश्चिद्वसेद्गेहे शक्तितो ऽनर्चितोऽतिथिः॥१४७॥ पाषण्डिनो विकर्मस्थान्बैडालव्रतिकाञ्शठान्॥ हेतुकाम्बकवृत्तींश्च वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्॥१४८॥ न दानं यशसे दद्यान्न भयान्नोपकारिणे ॥ न नृत्तगीतशीलेभ्यो हासकेभ्यश्च धार्मिकः ॥ १४९ ॥ वेदविद्याव्रतस्नातः श्रोत्रियाय्यगृहमेधिनः ॥ पूज्येद्ध्व्यकव्येषु विपरीतांस्तु वर्जयेत् ॥ १५० ॥ शक्तितो यजमानस्य दातव्यो गृहमेधिनः ॥ संविभागश्च भृत्यभ्यः कर्तव्योऽनुपरोधतः ॥ १५१ ॥ राजतो धनमन्वि-

॥४०४॥