विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

समनन्तरम् ॥ शिरश्चिच्छेद तीक्ष्णेन रामः परशुना तदा ॥ ९ ॥ ततोषोथ पिता तस्य ततो धर्मभृतां वरः ॥ १० ॥ जमदग्नि
रुवाच ॥ स्वच्छन्दमरणं पुत्र तुष्टे त्वं मयि लप्स्यसे ॥ यावच्च वैष्णवं तेजस्त्वयि तिष्ठति पुत्रक॥११॥ तावदेव न ते युद्धे कश्चिज्जेता भविष्यति॥
भविष्यति च धर्मात्मा रामो दशरथात्मजः ॥ रघूवंशे समुत्पन्नो विष्णुर्मानुषरूपधृक् ॥ १२ ॥ यदा समेष्यते तेन तदा वैष्णवंतेजसा ॥ कृतकर्मा
विमुक्तस्त्वं स च युक्तो भविष्यति ॥ १३ ॥ ततः परं त्वया पुत्र न कार्यं शस्त्रधारणम् ॥ आर्तानांत्राणमृते वीर स्त्रीब्राह्मणकृतेऽथ वा ॥ यथेप्सितं
चाऽप्यपरं वरं वृणुष्व पुत्रक ॥ १४ ॥ राम उवाच ॥ गुरुश्रेष्ठ समुत्थानं जनन्याः कथयाम्यहम् ॥ अस्मृतिश्च तथा तस्या भ्रातृणाञ्च • तथा
ऽस्मृतिम् ॥१५॥ जमदग्निरुवाच ॥ एवमस्तु महाभाग तपसा महता तथा ॥ समाराधय देवेशं शङ्करं नीललोहितम्॥ १६॥ मार्कण्डेय उवाच ॥
एवमुक्ते समुत्तस्थौ रेणुका चारुहासिनी ॥ रामस्य भ्रातरः सर्वे सुप्तोत्थाप्तास्तथैव ते ॥१७॥ पित्रा रामस्तथोक्तस्तु हिमवत्प्रचलोत्तमै ॥ तपस्तेपे
महातेजा रुद्राराधनकाम्यया ॥ १८ ॥ एतस्मिन्नेव काले तु देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ सैंहिकेयभयत्रस्ताः शङ्करं शरणं गताः ॥ १९ ॥
॥ देवा ऊचुः॥ ॥ भगवन् देवदेवेश प्रणतार्तिविनाशन ॥ सैंहिकेयैर्वयं सर्वैः स्थानेभ्योस्त्ववरोपिताः ॥ २० ॥ सैंहिकेयानथाऽऽश्रित्य
दैत्याः शतसहस्रशः ॥ सर्वे वसन्ति सततं तेषां यत्नं वधे कुरु ॥ २१ ॥ ॥ महादेव उवाच ॥ ॥ शृण्वन्तु देवताः सर्वा
दानवा देवकण्टकाः ॥ रामेणाऽहं वधिष्यामि नरबुद्ध्या यतस्तु तान् ॥ २२ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ गतेषु देवसंघेषु देवदेवः पिनाकधृत् ॥
आहूय भार्गवं राममिदं वचनमब्रवीत् ॥ २३ ॥ महादेव उवाच ॥ सैंहिकेयान्सुदारुणान्सुरांश्चापि पुत्रक ॥ समर्थस्तन्भवान्हन्तुं नाऽन्यः
कश्चन विद्यते ॥ २४ ॥ राम उवाच ॥ अस्त्रग्रामं समर्पं मे प्रपच्छ भगसूदन ॥ येन तान्सुदुराचारान्घातयिष्यामि दानवान् ॥ २५ ॥ महा
देव उवाच ॥ किं तवास्त्रैर्गुरुश्रेष्ठ विष्णुस्त्वं नासि मातुपः ॥ व्यस्त्रास्यादपि न ते शक्तो योद्धुं प्रमुक्तवस्त्वव ॥२६॥ राम उवाच ॥ घातयिष्याम्यहं
सर्वांन्सैंहिकेयान्सुरासदान् ॥ त्रिपुरारे महाभाग त्वदाज्ञापरिवृंहितः ॥ २७ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ इत्येवमुक्तोत्रिपुरान्तकेत रामस्त्रिनेत्रप्रतिम
प्रभावः ॥ आदाय तीक्ष्णं परशुं जगाम यत्र स्थितास्ते च रिपुप्रयानाः ॥ २८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामस्य
महेश्वरदर्शनो नाम षट्त्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ३६ ॥ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॥ एतस्मिन्नेव काले तु काष्ठोदकीः सुदारुणाः ॥ बभूवुः सुमहौ

---

१ 'समन्ततम्' इति क० । २ 'ततोषोध ततस्तस्य पिता धर्मभृतां वरः' इति ख० । ३ 'गुरुश्रेष्ठं' इति ख० । ४ 'दुर्बुद्ध' इति क० । ५ 'बुद्धात्मान्' इति ख० ।