विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥४३२॥ तृ० द्वि० अ० ३०१

ष्ट्यम् ॥ २२॥ अच्छिद्रनाड्यां यद्दत्तं पुत्रे जाते द्विजोत्तमाः ॥ संस्कारेषु च पुत्रस्य तदक्षय्यं प्रकीर्तितम् ॥ २३ ॥ चन्द्रे वा यदि वा सूर्ये दृष्टे राहो महाग्रहे ॥ अक्षय्यं कथितं दत्तं तत्राप्यर्के विशेषतः ॥ २४ ॥ पुष्करेषु प्रयागे च प्रभासे नैमिषे तथा ॥ धर्मारण्ये गयायाञ्च तथ्वामरकण्टके ॥ २५ ॥ गङ्गाद्वारे कुशावर्ते विल्वके नीलपर्वते ॥ तथा कनखले तीर्थे शालिग्रामे तथैव च ॥ २६ ॥ वाराणस्यां सरस्वत्यां गङ्गासागरसङ्गमे ॥ सिन्धुसागरसञ्चौ च त्रितकूपे तथानघाः ॥ २७ ॥ पुष्प्रप्लवने पुण्ये चमसन्मज्जने तथा ॥ महालयेऽथ केदारे भृगुतुङ्गे तथैव च ॥ २८ ॥ दीना मानसे च तथा पुण्ये तथैवोत्तरमानसे ॥ एतेष्वन्येषु च तथा दधितीर्थेषु यद्भवेत् ॥ २९ ॥ निम्नागानां च तीर्थेषु ज्ञेयं बहुफलं हि तत् ॥ दीना न्धकृपणानाथाविगतेष्विषु यत्तथा ॥ ३० ॥ विकलेषु तथाऽन्येषु जडवामनपङ्गुषु ॥ रोगार्त्तिषु च यद्दत्तं तस्याह्वद्धफलं धनम् ॥ ३१ ॥ यद्दत्तं धर्मसाहाय्ये क्रियमाणे तथा कृतौ ॥ विवाहकरणार्थाय तदक्षयं प्रकीर्तितम् ॥ ३२ ॥ यत्प्रत्तेन तु वित्तेन नरः स्यात्सुखसंव्र सुखे ॥ उत्पन्नानां स भागी स्याद्धन तत्राभिजायते ॥ ३३ ॥ यद्दत्तेन च वित्तेन व्यसनादुत्तरेत्पुरः ॥ न स किञ्चिदवाप्नोति व्यसनं मनुजोत्तमः ॥ ३४ ॥ क्रियं मेषवजं चैव गामश्वं तुरगङ्खरम् ॥ ३६ ॥ विक्रयं तु समापन्ना यो दत्त्वा जीवदक्षिणाम् ॥ एवं काले च पात्रे च देशे श्रद्धागमं धनम् ॥ ३७ ॥ स्यात्तदा दातृद्विजोत्तमाः ॥ ३६ ॥ विक्रयं तु समापन्ना यो दत्त्वा जीवदक्षिणाम् ॥ एवं काले च पात्रे च देशे श्रद्धागमं धनम् ॥ ३७ ॥ दत्त्वा धनमवाप्नोति देवब्राह्मणक्षत्रियान् ॥ धनं बहिश्शराः प्राणा घने सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३८ ॥ धनाद्दत्तं तथाऽन्नेन सर्वं जीवति वै जनः ॥ यावन्ति लोके पुण्यानि तेभ्यो दाता विशिष्यते ॥ दानेन तदवाप्नोति यत्किञ्चिन्मनसिस्थितम् ॥ ३९ ॥ दानेन लोकं नियतानुपैति दानेन नाकं पुरुषः प्रयाति ॥ मानुष्यमासाद्य च दानशीलो भोगानवाप्नोति मनोरमानान ॥ ४० ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेय वज्रसंवादे मुनीन्प्रति हंसगीतोत्सु दानप्रशंसा नाम त्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३०० ॥ ऋषय ऊचुः ॥ सर्वधर्मभृतां श्रेष्ठ विधिं वक्ष्यं प्रचित्सिं ॥ बाल ण्णानां समाचक्ष्व त्वं हि वेदमयो निधिः ॥ १ ॥ ॥ हंस उवाच ॥ ॥ सूतके मृतके विप्रा न तु देयः प्रतिग्रहः ॥ तथापि च तथा देया या स्यादभयदक्षिणा ॥ २ ॥ रात्रौ दानं न शंसन्ति विना त्वभयदक्षिणाम् ॥ विधवा कन्यां.द्विजश्रेष्ठा दीपान्नं प्रतिश्रयम् ॥ ३ ॥ राज्ञापि हितं देयं पश्चाद्यत्कथितं पुरा ॥ पूजने त्वतिथीनां च पान्थानामपि पूजने ॥ ४ ॥ तन्न रात्रौ तथा ज्ञेयं गवाङ्कुक्रे च पूजने ॥ कालः सर्वो विनिर्दिष्टः पात्रः सर्वेश्च मानदाः ॥ ५ ॥ अभयस्य प्रदाने तु नात्र कार्या विचारणा ॥ शुचिर्वाप्यशुचिर्वापि दद्यादभयदक्षिणाम् ॥ ६ ॥ शुचिनाऽशुचिना

॥४३२॥