विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

ब्रह्मलोकमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ १२ ॥ वधादपि परं पापं चक्षुषा तु नियोजयेत् ॥ पार्थिवेन न तत्कार्यं कदाचिदपि कस्यचित् ॥ ॥ १३ ॥ तमःप्रवेशनं कृत्वा परेषां पुरुषाधमः ॥ अन्धत्वं ध्रुवमाप्नोति यत्रयत्राभिजायते ॥ १४ ॥ अपि कल्पसहस्राणि तमसा न विमुज्यते ॥ अङ्गच्छेदनभीतस्य कृत्वा त्राणमनिन्दिताः ॥ १५ ॥ रुद्रलोकमवाप्नोति कल्पशेषमिति श्रुतिः ॥ कल्पार्द्धसंगे भवति ज्ञान युक्तो नरस्ततः ॥ १६ ॥ कृत्वा बन्धनभीतस्य परित्राणन्नरोत्तमः ॥ सर्वबन्धविनिर्मुक्तो वायुलोके महीयते ॥ १७ ॥ आसेवनाद्धि भीतस्य त्राणं कृत्वा तथा नरः ॥ सर्वदुःखविनिर्मुक्तः साध्यानां लोकमाप्नुयात् ॥ १८ ॥ ताडनाद्यस्तु भीतस्य परित्राणं समाचरेत् ॥ सर्वबन्धविनिर्मुक्तो भृगूणां लोकमश्नुते ॥ १९ ॥ विवासनाच्च भीतस्य त्राणं कृत्वा तथा नरः ॥ स्वर्गलोकमवाप्नोति मानुषे स्थानमुत्तमम् ॥ ॥ २० ॥ धनापहरणभीतस्य त्राणं कृत्वा नरोत्तमः ॥ स्वर्गलोकमवाप्नोति पूजां देवगणात्तथा ॥ २१ ॥ नरः कृतपरित्राणः पुण्यं किञ्चि द्धद्याचरेत् ॥ भागी तस्य परित्राता नरः पुण्यस्य कर्मणः ॥ २२ ॥ पशूनाञ्च मृगाणाञ्च पक्षिणाञ्च तथा द्विजाः ॥ तृणद्रुमलतानाञ्च त्राणा द्भवति नाकभाक् ॥ २३ ॥ वधकस्य हस्तगतं पशुं क्रीत्वा करोत्यसौ ॥ नाकेलोकमवाप्नोति सुखी सर्वत्र जायते ॥ २४ ॥ यावन्ति पशु रोमाणि तावद्वर्षाणि मानवः ॥ स्वर्गलोकमवाप्नोति यश्च त्राणं करोत्यसौ ॥२५॥ अपि कीटपतङ्गस्य त्राणात्सर्वमवाप्नुयात् ॥ बह्वन्यद्वसहस्राणि नात्र कार्या विचारणा ॥२६॥ चौरग्रस्तं नृपग्रस्तं रिपुग्रस्तं तु मोक्षयेत् ॥ व्याघ्रग्रस्तं तथा विप्राः सोऽश्वमेधफलं लभेत्॥२७॥विषमे तु तथा दुर्गे सलिले वा हुताशने॥निमग्नं यः परित्रायेतसोऽश्वमेधफलं लभेत्॥२८॥व्याधितांस्तथ्योपचं दत्वा प्राणदानफलं लभेत्॥रोगातं परिचर्याथ प्राणदानफलं लभेत ॥ २९ ॥ उपचारं तथा कृत्वा भिषङ् मूल्यं विना द्विजाः ॥ प्राणदानफलं तस्य नाकलोके महीयते ॥ ३०॥ये रक्ष्यमाणा निहता मनुष्या भीरूद्गतास्ते त्रिदशेन्द्रलोकम् ॥ च्यवन्ति नाद्यापि च ते नृवीराः कालेऽपि तेषां च्यवनं न चास्ति ॥ ३१ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ० ख० मार्कण्डेयवज्रसंवादे मुनीन्प्रति हंसगीतास्वभयदानप्रशंसावर्णनो नाम द्वयधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३०२ ॥ ॥ हंस उवाच ॥ विद्या कामदुघा धेनुर्विद्या चक्षुरनुत्तमम् ॥ विद्यादानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १ ॥ विद्यावान्सर्वकामानां भाजनं पुरुषो भवेत् ॥ तस्माद्विद्यां हि ददता सर्वं दत्तं भवेदिह ॥ २ ॥ पराध्यापनतः कृशं पुरुषस्तु यदश्नुते ॥ तपस्तत्परमं तस्य ब्रह्मलोकं परं स्मृतम् ॥ ३ ॥ दानानामुत्तमं लोके तपसा च तथोत्तमम् ॥ विद्यादानं महाभागाः सर्वकामफलप्रदम् ॥ ४ ॥ वेददानादवाप्नोति सर्व