विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

तथैव प्रपलायिनीम् ॥ मूल्यैरुत्थाप्य संशुद्धैर्हताश्च द्विजपुङ्गवात्॥४॥न दातव्या स्मृता धेनुर्दत्त्वा नरकमाप्नुयात् ॥ ब्राह्मणो यस्तु कुरुते गोरसानां तु विक्रयम्॥५॥गवां च विक्रयं विप्रा विषमो यस्तथा गवाम्॥अपात्रदोषयुक्तेश्च न देया तस्य चाप्यथ॥ ६॥नैका बहूनां दातव्या न द्वयोर्द्विजपुङ्ग- वाः॥सा तु विक्रयमापन्ना दातॄन्नरकदायिनी॥७॥ एकं पात्रमथासाद्य देयास्तु बहवः स्मृताः ॥ गवां प्रदाने यत्नेन परीक्ष्यो ब्राह्मणो भवेत् ॥ ८ ॥ यथाकथञ्चिद् दत्त्वा गां धेनुं वाऽधेनुमेव वा ॥ अशोगामपरिक्लिष्टां दाता स्वर्गे महीयते ॥९॥ दत्त्वा वत्सतरीं विप्राः स्वर्गलोके महीयते ॥ गुर्विणीं च तथा दत्त्वा वसूनां लोकमश्नुते ॥ १० ॥ प्रसूयमानां तां दत्त्वा भूमिदानफलं लभेत् ॥ सवत्सां च तथा दत्त्वा नन्दने मोदते नरः ॥ ११॥ श्वेतां दत्त्वा सोमलोके रक्तां दत्त्वा विभावसोः ॥ कृष्णां दत्त्वा तथा याम्ये नीलां दत्त्वा च वारुणे ॥ १२ ॥ इन्द्रलोके तु शबलां भिन्द्रलोके च रोहिणीम् ॥ वातेररुणसवर्णां तु वायुलोके महीयते ॥ १३ ॥ धूम्रवर्णां तथा दत्त्वा वसूनां लोकमश्नुते ॥ आपाटेन सवर्णांन्तु लोकं वारुणमाप्नु- यात् ॥ १४ ॥ सुवर्णवर्णां कौबेरे ताम्रामग्निसदृशं तथा ॥ पलाशधूम्रवर्णाभां पितृलोकं तथैव च ॥ १५॥शितिकण्ठप्रभामेदेन वैश्वदेवमवाप्नुयात् ॥ गौरीं दत्त्वा भृगूणाञ्च वैराटाभां प्रजापतेः ॥ १६ ॥ पाण्डुकम्बलवर्णाभां रुद्राणां लोकमाप्नुयात् ॥ शुक्लबिन्दुचितां कृष्णां गन्धर्व्वैः सह मोदते ॥ १७ ॥ (कपिलाञ्च तथा दत्त्वा सूर्य्यं लोकमाप्नुयात् ॥) गावः प्रकृतिवर्णास्तु कपिलाः परिकीर्त्तिताः ॥ १८ ॥ कृतन्तु वर्णवैचित्र्यं पूर्वं तासान्तु शम्भुना ॥ यथा तु गङ्गा सरितां धेनूनां कपिला तथा ॥ १९ ॥ सायं प्रातश्च सततं होमकाले द्विजोत्तमाः ॥ गावो ददति वै हौम्यमृषिभ्यो नात्र संशयः ॥ २० ॥ दुष्कृतानि दुरिष्टानि दुर्गाणि विषमाणि च ॥ तरन्ति चैव पापेभ्यो धेनुदानेन मानवाः ॥ २१ ॥ एकां गां दशपूर्व्वेद्वादश दयाच्च गोशतीं ॥ शतं सहस्रगुंणदद्यात्सर्वं तुल्यफला हि ते ॥ २२ ॥ शतवर्षसहस्राणि तपस्तप्तं सुदुष्करम् ॥ गोभिः पूर्व्विसुसृष्टा भिस्तुल्येषु श्रेष्ठतामिति ॥ २३ ॥ लोकैर्द्दिशन्दिशिग्लानाश्च सर्वा गा वयसोत्तराः ॥ भवे तानि च लिप्यन्ते दोषेणातिपरन्तपाः ॥ २४ ॥ शकृन्तासां पवित्रार्थं कुर्वीरन्देवमानुषाः ॥ तथा सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ २५ ॥ प्रदातारश्च गोलोकान्नच्युङ्गरिति मानदाः ॥ एतद्धनं ददौ तासां सर्वमेव पितामहः ॥ २६ ॥ सुरभिर्धेनुवेत्तुर्या तस्याः पुत्रत्वमागताः ॥ धर्मो वृषभरूपेण महादेवध्वजः स्मृतः ॥ २७ ॥ दशधेनुप्र- दानेन यथेष्टाङ्गतिमाप्नुयात् ॥ शतञ्च दत्त्वा धर्मज्ञः शक्रलोकमुपागतः ॥ २८ ॥ कल्पावशेषं स सुखी मोदत्यप्सरसां गणैः ॥ दत्त्वा सहस्रं धेनूनां सर्वपापैर्विमुच्यते ॥ २९ ॥ उक्षाणं च ये प्रयच्छन्ति शतेन सह यूथपम् ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते प्रयान्त्यमरावतीम् ॥ ३० ॥ कल्पाव