विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

नेन सततं मधुसूदनम् ॥ १ ॥ पूजयामास धर्मात्मा तद्गतेनान्तरात्मना ॥ ततः पुंसवने भगवान् नारदस्य महात्मनः ॥ २ ॥ प्रत्यक्षतः पुनश्चैतं नारदं वाक्यमब्रवीत् ॥ गच्छ नारद भद्रं ते लोकांश्चर यथेप्सितान् ॥ ३॥ दर्शनं ते वरं दास्यामि कालेकाले यथेप्सिते ॥ अनुग्रहमिदं प्राप्य देशेष्वात्य- रुषोत्तमात् ॥ ४॥ चचार नारदो लोकान्त्रिंत्यं संत्यज्यनह्वरिम् ॥ विश्वरूपमिदं दृष्टं नारदेन महात्मना ॥ ५ ॥ प्रह्लादेन पुनस्तेन नरकेसरिरूपिणः ॥ तथा चामृतकार्दद्दे तेनैव च महात्मना ॥ ६ ॥ ब्रह्मणा च पुरा दृष्टं त्रैलोक्याक्रमणे पुनः ॥ पश्चिमे सागरे दृष्टं दशग्रीवेण रक्षसा ॥ ७ ॥ कृष्णावतारे दूत्येन गतस्य मधुविद्विषः ॥ धृतराष्ट्रसभामध्ये ऋषिभिश्च परीक्षितः ॥ ८ ॥ महाभारतसंग्रामे दृष्टवानर्जुनस्तथा ॥ बन्धुनाशभयोद्विग्नो यत्र तेन प्रबोधितः ॥ ९॥ निवृत्ते भारते युद्धे गच्छन्तो द्वारकां पुनः ॥ मार्गागतेन तद्दृष्टमुत्तंकेन महात्मना ॥ १० ॥ त्रैलोक्यानाथो गोविन्दः सततं भक्तवत्सलः ॥ तस्य कर्माणि यो नित्यं पुरुषः परिकीर्तयेत् ॥ ११ ॥ शृणुयाद्वा महीपाल शुचिस्तद्गतमानसः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम् ॥ १२ ॥ एवं स राजन्द्धिजवर्यमुख्यः संभाप्तवान्देववरात्प्रसादम् ॥ भक्तिप्रकर्षेणचप्रसादात्तस्माद्विकामाम्नुरुषा लभेते ॥ १३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ० खं० मार्कण्डेयवज्रसंवादे नारदप्रसादो नाम त्रिपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३५३ ॥

॥ वज्र उवाच ॥ ॥ माहात्म्यं देवदेवस्य विष्णोरमिततेजसः ॥ तन्तिं विमृते तस्मान्माहात्म्यमपरं वद ॥ १ ॥ तस्यैव देवदेवस्य विष्णोरमिततेजसः ॥ रक्षांयुक्तं पवित्रं च लोकैश्चाप्यश्रुतम्भवम् ॥ २ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॥ एकान्तभावोपगतः कश्चिदासी द्विजोत्तमः ॥ ३ ॥ सात्वतो गौतमश्रेष्ठो विष्वक्सेन इति श्रुतः ॥ पञ्चकालविधानज्ञः पाञ्चरात्रविधानवित् ॥ ४ ॥ सततं पूजयामास देवदेवं जनार्दनम् ॥ कृष्णायतनपूजांच स बभ्राम वसुन्धराम् ॥ ५ ॥ आसासाद कदाचित्तु पर्वतं गह्वरं महत् ॥ यत्र माहेश्वरः सर्वो जनो यद्रुजो बहु ॥ ६ ॥ स तत्र निर्झरे स्नात्वा पूजयामास केशवम् ॥ वेद्यां प्रकल्पितायां तु भोगैः सन्निहितैः प्रसूनैः ॥ ७ ॥ तस्मात्तु गह्वरात्कश्चिद्विनिष्क्रम्य यदृच्छया ॥ निबद्धखड्‌गैर्बह्वभिः पुरुषैश्चापपाणिभिः ॥ ८ ॥ सहितस्ते ददर्शार्थं पूजयन्तं जनार्दनम् ॥ तस्य गत्वा समीपे तु आप्तस्वामिकुमारकः ॥ ९ ॥ तमुवाच त्वमम्यर्थ्य देवकर्म कुरुष्व मे ॥ शिरोरुग्गदितास्तातं स्नातुं शक्नोमि नाद्य वै ॥ १०॥ देवकर्मयशश्चिन्तिं तात पूजय शङ्करम् ॥ देवनायतनं गत्वा यत्र तात प्रतिष्ठितम् ॥ ११ ॥ लिङ्गमस्ति सुरेशस्य महादेवस्य निर्मितम् ॥ एतदुक्तं प्रत्युवाच वयमर्कांचिनः श्रुताः ॥ १२ ॥ चतुरात्मा हरिः पूज्यः प्रादुर्भावगतोऽथ वा ॥ पूजयाम्यथ नैवान्यं तस्मात्तं गच्छ मा चिरम् ॥ १३ ॥ एवमुक्तः कुमारस्तु खङ्‌गमाकृष्य सत्त्वरम् ॥ तमुवाच वदा विप्रं त्वां वधिष्ये न संशयः ॥ १४ ॥ यदि लिङ्गार्चनं गत्वा न

करोषि हि दुर्मते ॥ शङ्करादधिको देवो न ह्येकोऽस्ति नराधम ॥ १५॥ खङ्गेन पातयिष्यामि भवच्छीर्षमसंशयम् ॥ एवमुक्तः स तेनाथ प्राणरक्षापरायणः ॥ १६ ॥ बहिर्गच्छामि तत्रेति तेन सार्धं तदा ययौ ॥ दृष्ट्वा च लिङ्गं देवस्य चिन्तयामास धर्मवित् ॥ १७ ॥ विष्णुः सर्वगतो देवः सर्वोत्मा मधुसूदनः ॥ तस्य रौद्रेण भावेन महादेवः प्रतिष्ठितः ॥ १८ ॥ तस्य वै रौद्रभावेन नरसिंहस्तथा प्रभुः ॥ लिङ्गस्मिन्पूजयिष्यामि नरसिंहवपुर्धरम् ॥ देवदेवं महात्मानं तेन नित्यं सुरार्चनात् ॥ १९ ॥ प्रत्यपायो न भविता प्राणात्राणमभीप्सितः ॥ ततः स देवदेवेशं नरसिंहवपुर्धरम् ॥ २० ॥ मनसा तु तदा ध्यात्वा पूजयामास लिङ्गम ॥ नमोस्तु ते नृसिंहाय वदन्नेव कृताञ्जलिः ॥ २१ ॥ नमोस्तु नरसिंहाय श्रुत्वा तस्मात्सुभाषितम् ॥ आमेशानन्ददः क्रुद्धः खड्गमाकृष्य सत्वरम् ॥ २२ ॥ प्रहारमुद्यतो दातुं तस्य विप्रस्य धीमतः ॥ लिङ्गं भित्त्वा ततो देवो नरसिंहवपुर्धरः ॥ २३ ॥ समुत्थाय ततः क्रोधाद् ग्रामस्वामिकुमारकम् ॥ ददाह भगवाञ्छीघ्रं नेत्रवह्निना ॥ २४ ॥ तस्य सात्वतमुख्यस्य दिव्यं चक्षुर्ददौ ततः ॥ दृदृशं येन वेशेन नरसिंहवपुर्धरम् ॥ २५ ॥ दृष्ट्वा स्तोत्रेण तुष्टाव तदा तस्य जनार्दनः ॥ स्तोत्रस्य तु वरं प्रादान्तन्मे निगदतः शृणु ॥ २६ ॥ रक्षोघ्नं पापनाशनं भूतवेतालनाशनम् ॥ यो जपेत्तत्सदैवास्तु मङ्गल्यं श्रीविवर्धनम् ॥ २७ ॥ नारसिंहेषु लोकेषु मोदते सहितो मया ॥ यावत्कल्पायुषं तु ततो मामन्वेष्युपैष्यसि ॥ २८ ॥ एतावदुक्त्वा सहसा तु तेन तत्रैव देवप्रवरो महात्मा ॥ अपश्यतां यादववंशमुख्य जगाम शीघ्रं नरसिंहसूनुः ॥ २९ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे लिङ्गोस्फोटननसिंहदर्शनवर्णनो नाम चतुःपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः ॥ ३५४ ॥ ॥ छ ॥

वज्र उवाच ॥ सात्वतेन स्तुतो येन स्तोत्रेण मधुसूदनः ॥ तन्मे स्तोत्रं समाचक्ष्व सर्वकल्मषनाशनम् ॥ १ ॥

मार्कण्डेय उवाच ॥ शृणु स्तोत्रमिदं वज्र लिङ्गास्फोटामिति श्रुतम् ॥ सर्वपापप्रशमनं माङ्गल्यं श्रीविवर्धनम् ॥ २ ॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमो नरसिंहायादिदेवाय सर्वलोकपरमाय नारायणाय नित्यसन्निहितसंत्राशक्तिकबलीयतेजोविभवाय महारजतपर्वतप्रकाशवपुषे वृहत्केसरसटाय शिवप्रदेणाशम्भु व्रतताभ्ररुचितविस्फूर्जितप्रभोमहमेवर्णाय प्रप्रञ्जनबवाषापनयनाननिमितोत्पन्नभ्रुकुटिटिलललाटाय शतह्रदावर्तततादिक्षिप्यमाणेक्षणयुगलाय ज्वलदनललोलपिङ्गुवृत्तदंष्ट्राशाय स्फुटविचितट्यमनेसहपुरविभीषणप्राणवंशाय स्फुरत्पूणोर्भिमयकपोलदेशपाश्वींय बालचन्द्राकारोष्ठपुट विनिर्गतभ्राजमानातिदीक्षातिसतमहेमदंष्ट्रसर्वव्याप्तमागमक्षमाशनसहलावपातंडुदवातर्जितातिभीमनिनादाय मुहुर्मुहुर्व्यात्तभीमाभैभवदनदेश्यमानशुद्धिशिखरदशनपंक्तितागराविभास्वरसन्ध्यात्तुरीजनतभरुयलोप्रकाशवपुषे ताळुलेललिहिलातभ्रात्स्वरसमायुक्तचित्तमंवांसकूं

वि० ध० ॥४७९॥

तृ० खं० अ० ३६५

टस्कन्धमध्यदेशसुप्रतिष्ठितपीनवृत्तचारुकम्बुग्रीवाय श्रीवत्सांकितालङ्कृतमहावक्षस्थलाय विविधरुचिरपरमसुगन्धिपुष्पकृतपुष्पग्रथितप्रलम्बमा- लाधराय मरुतादित्यमचलालोलविजयोन्नासमुद्गतबाहुप्रकोष्ठकरतलकरजोन्नताग्रोन्नतहस्ताय हिरण्यकशिपुरुधिरपानसुतीक्ष्णवज्रायुधाय परम- पीतकौशेयवस्त्रबद्धकृद्व्यापिकाराय वज्रसंहतोग्रतप्तसुवर्णसुश्लिष्टसंनिकटस्फूरुजानुमहाप्ररुपनरसिंहविदेवाय स्थिरसमुपक्रमेतिकचितप्रसृतस्तन्वा काग्रुदगुलफसिन्ध्महाबाहुकेवमहाजवाय चरणविक्रमप्रभावक्रम्यमानामृतधिवीतलाय श्रीवृक्षशंखचक्रगदासिनंदकध्वजौंकुशरथपतत्रपक्षारिशक मत्स्यकूर्मवीचीपद्मचन्द्रांकवृषभाश्वगजस्थरपरमगुरूपपरमस्मेरव्योमकेूटध्यायन् तमुद्मेन्दुवसुसुरुदितस्याध्यायिमकद्रूपंसंतनुस्तन्वान्तिचिन्तयन्तिचिन्तितिसु खप्रसन्नचरणाय भगवन्नमस्ते त्वमागच्छागच्छ भगवन्नात्मबलवीर्यतेजोगुणाणामविक्रमांसांयोण्याध्यात्म्यापिवन्निशौचधर्ममाहात्म्यान्विताविभोवितोति ष्ठ परमदेव सर्वगात्राण्यभिवृन्वन्त्सर्वपापान्पपामुञ्जय विप्रनाशाग्विद्यानां विप्रनाशाय विद्यानां परमपुरुष परममाङ्गल्य भक्तवत्सल भक्तानुग्र हायामभयप्रदाय तद्धलास्त्यमनामयनुत्तमं निःश्रेयसं तद्भगवान्वन्दतां निरस्य पाप्मानं निरस्य कल्मषं शश्वच्छान्तिसम्पन्नय श्रेय उपनय स्वस्तिसुपनय आशिषसुपनय ब्रह्म प्रपद्ये त्वां विष्णो भगवन्पुण्डरीकाक्ष ज्ञानैश्वर्यशक्तिबलेतेजोगुणात्मक परमपुरुष परमम्प्रकृष्य परानाम ह्यशिरः आदिवराह नरसिंह वामन त्रिविक्रम राम राम वासुदेव सङ्कर्षण प्रद्युम्नानिरुद्ध पुरुष सत्याच्युत वासुदेव आदिमध्यानिधनकंचौचित चे ष्टात्ममायाहोरगरात्र्यतिर्माऽब्रहुक्लृग्ग्वासः सुपर्ण तालमकरध्वजपरमाविद्याकमेकलाभ स्वस्त्यस्यम मृत्वं स्वस्ति प्रजाभ्यः ॥ त्वमेव मंत्रं त्वं रक्षा त्व मौषधमनुत्तमम् ॥ त्रिविधादपि दुःस्वान्मां प्रत्रोदय जगत्पते ॥ १ ॥ ब्रह्मन्नपश्ये त्वां विष्णो शरणागतवत्सल ॥ तदा शुद्धो महामतिर्भवद्दुःख विनिर्गतः ॥ २ ॥ इत्युक्तः स च राजेन्द्र ऋषिणा दिव्यचक्षुषा ॥ नमस्कृत्य ऋषेः पादौ सगणः सह राजभिः ॥ प्रदक्षिणमुपाकृत्य प्रविवेशा पुरं स्वकम् ॥ ३ ॥ ऋषयस्तेऽप्यनुज्ञाता मार्कण्डेयेन धीमता ॥ नमस्कृत्य हरिं देवं स्वाश्रमं जग्मिरे तदा ॥ ४ ॥ राजापि वज्रो धर्मात्मा मार्कण्डेयेन भाषितम् ॥ पुराणं चिन्तयन्नित्यं नारायणपरायणः ॥ राज्यं च प्राशशन्नित्यं प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ५ ॥ इति श्रीविष्णुमहापुराणे द्वितीयभागे श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे श्रीनरसिंहस्तोत्रवर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३६५ ॥

॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरं समाप्तम् ॥ ॥ समाप्तं चेदं विष्णुमहापुराणम् ॥

इदं पुस्तकं खेमराज-श्रीकृष्णदासश्रेष्ठिना मुंबय्यां (खेतवाडी ७ वीं गली खम्बाटा लेन) स्वकीये "श्रीवेङ्कटेश्वर" (स्टीम्) मुद्राद्यन्त्रालये मुद्रयित्वा प्रकाशितम् ॥ संवत् १९६९, शके १८३४। पुस्तक मिलनेका ठिकाना--खेमराज श्रीकृष्णदास, "श्रीवेङ्कटेश्वर" स्टीम प्रेस-बम्बई.

॥४७९॥

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.

The provided image appears to be completely blank and contains no text to transcribe. Please upload an image with visible content.

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.

॥ अथ श्रीविष्णुमहापुराणे २ भागे विष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डप्रारम्भः ॥

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe. Please upload a clear image of the page containing the text you would like transcribed.

The provided image is completely blank and does not contain any text to transcribe.

॥ अथ श्रीविष्णुमहापुराणे २ भागे विष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डप्रारम्भः ॥

The provided image appears to be completely blank and contains no text to transcribe.