भारतकोश
योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

Yogabija of Guru Gorakhnath Tradition with Commentary

गुरु गोरखनाथ / भगवान् शिव-देवी संवाद द्वारा

DevanagariHindipublished62 पृष्ठ

पृष्ठ 51, कुल 62 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 51

द्विधैव सम्प्रतीयेत तज्जन्मान्तरभेदतः ॥ १५५ ॥ dvidheva sampratīyeta taj janmāntarabhedataḥ || 155 || 155. That which is indeed perceived as two-fold, arises due to splitting (away from) the womb¹ in former births or incarnations.

  1. From the primordial light of the ‘shining womb of all creation,’ i.e., being re-born back into the world (of division). क्रमेण प्राप्यते प्राप्यमभ्यासादेव नान्यथा ॥ १५६ ॥ krameṇa prāpyate prāpyam abhyāsād eva nānyathā || 156 ||
  2. That which can be obtained is indeed achieved gradually, step-by-step, by repeated practise and not otherwise. एकेनैव शरीरेण योगाभ्यासाच्छनैः शनैः । चिरात्सम्प्राप्यते सिद्धिर्मर्कटक्रम एव सः ॥ १५७ ॥ ekenaiva śarīreṇa yogābhyāsāc chanaiḥ śanaiḥ | cirāt samprāpyate siddhir markaṭakrama eva saḥ || 157 ||
  3. By the same single body, through the gradual practise of yoga, perfection is achieved after a long time, that is indeed the regular pace of the monkey¹.
  4. Hanumān, son of the wind (the breaths energy). योगसिद्धिं विना देहः प्रमादाद्यदि नश्यति । पूर्ववासनया युक्तः शरीरं चान्यदाप्नुयात् ॥ १५८ ॥ yogasiddhiṃ vinā dehaḥ pramādād yadi naśyati | pūrvavāsanayā yuktaḥ śarīraṃ cānyad āpnuyāt || 158 ||
  5. If the body perishes due to negligence, without achieving yoga perfection; endowed with (knowledge from) past (memory) impressions, one acquires another body. ततः पुण्यवशात् सिद्धिर्गुरुणा सह सङ्गतिः । पश्चिमद्वारमार्गेण जायते त्वरितं फलम् ॥ १५९ ॥ tataḥ puṇyavaśāt siddhir guruṇā saha saṅgatiḥ | paścimadvāramārgeṇa jāyate tvaritaṃ phalam || 159 ||