योगिनी हृदयम् (अमृतानन्दनाथ विमर्शिनी एवं पं. व्रजवल्लभ द्विवेदी सविस्तार सटीक)

४२६ योगिनीहृदयपरिशिष्टे न तु ध्यानं शरीरस्य २२९ वि. भै. निरीक्ष्यैतादृशाद्वैतं १७७ १४३ निरोधिकाकलाः पञ्च ४४ स्व. सं न पूजा बाह्यपुष्पादि २२० सं. प. निरोधिकेति सा ४४ स्व. सं. न बुद्धिभेदं जन १० भ. गी. ३.२६ निर्द्वन्द्वं परमं तत्त्वं ५१, १७५, २०८ नमः प्रमातृवपुषे ३३३ प. प. स्व. सं. न मां पश्यति ३९२ उ. नि. निर्लक्षणं निर्गुणं च २०२ नि. षो. नयित्वा तं सुषुम्नाथः ५८ स्व. सं. ४.१५ नलिनीपत्रसंहत्यां ५१ प्र. सा. १.२९ निवसन् स एव १४६ सौ. सु. १.३० नवकोणमध्य २७ का. वि. २९ निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च ४३ स्व. सं. नवचक्रमयो योऽसौ ३०८ सं. प. निवेद्य मस्तकस्थाय २९४ प. क. नवनादवर्गंरूपा १२३ सौ. सु. २.२० निष्कलाः परमेशानि ३८ स्व. सं. नवयोनि समालिख्य २८९ स्व. सं. नीलतोदयमध्यस्था २०० तै० आ. नहि वैकर्तनं ज्योति २०५ प. प. १२ १०.११.१२ नाड्यां ब्रह्मबिले लीन ४६, १७० नीलपीतत्वशुक्लत्व १५६ म. स्व. सं. स्व. सं. नीवारशूकवत् तन्वी २०० तै. आ. नाड्याधारस्तु नादो १६९ स्व. सं. १०.११.१२ नात्र कालकलामानं ४९, २०८, ३७३ नैर्ऋताम्बुदिशोर्मध्ये २६६ त. वि. स्व. सं. पङ्कजद्वयमीशानि ३५ स्व. सं. नादनाडीसमायोगा ३७१ शै. त. पङ्कजं शाकिनीमध्यं ३९ स्व. सं. नादनादान्तसंज्ञे च ३७२ शै. त. पञ्चबिन्दुमयं भेदं ८० अ. व. नाभिस्त्र्यर्धाङ्गुलोपरि ३९ स्व. सं. पञ्चमी स्यादुमा देवी २३८ स्व. सं. निक्षिपाम्यर्चनद्वारा २२३ सु. वा ३७ पञ्चरूपिणमात्मानं ३०६ अ. व. नित्यं तस्य निरङ्कुश १४६ सौ. सु. पञ्चवक्त्रधराः ४३ स्व. सं. १.३२ पञ्चवक्त्रा त्रिनेत्रा ४८, ३०४ स्व सं. नित्यं विषयसंसक्तो १६३ स्व. सं. पञ्चवक्त्रो दशभुज ३०४ स्व. सं नित्यं संपूजयेद् देवीं ३७९ स्व. सं. पञ्चवक्त्रो दशभुजो ४३ स्व. सं. नित्यपरिपर्णतृप्तिः १४७ सौ. सु. १.३७ पञ्चव्योमतनुर्भवेत् ३६४ वि. भै. ३२ नित्यक्लिन्नापि च तथा ३०८, ३५६ पञ्च ह्रस्वाः सन्धिवर्णा ३२९-३३० नि. षो. १.२६ शा. ति. ७.२ नित्या नीलपताका च ३०८, ३५६ पद्मकिञ्जल्कसंकाशः ४५ स्व. सं. नि. षो. १.२७ पद्ममध्ये समासीनः ४६ स्व. सं. नित्यार्चनायां लुप्तायां २१५ स्व. सं. पद्ममष्टदलंयुक्त ३६ स्व. सं. नियतपरिच्छेदकरी १४७ सौ. सु. १.३८ परधाम बाणलिङ्गं ६१ सौ. सु. ५.४

दीपिकोद्धृतवचनानुक्रमणी ४२७ परशिवरविकर २०, १८२ का. वि. ४ | पूर्णाभिषेककर्ता ९ कु. त. १३.१२९ परसादाख्यसंप्राप्तिः ४४ स्व. सं. | पूर्वाद्युत्तरपर्यन्तं ३०४ स्व. सं. पराक्रमपरो भुङ्क्ते ८२, १००, ३७८ | पृथिवीतत्त्वमाख्यातं १५७ म. स्व. सं. प. प. ५० | पृथिवीमण्डलं पीतं १७९ स्व. सं. परानन्दस्वरूपं १७२ स्व. भै. | पृथ्व्यादिव्योमतत्त्वा १५७ म. स्व. सं. परापरविभागेन ३०५ स्व. सं. | प्रकाशैकघने धाम्नि २२३ सु. वा. ३७ परास्य शक्ति १६, १२८ श्वे. उ. ६.८ | प्रतिकिञ्जल्कसंस्थाभिः ३६ स्व. सं. परिवार्य स्थिताश्चैताः ४३ स्व. सं. | प्रतिफलितं तज्ज्योतिः ६१ सौ. सु. ५.६ पवगँण पुनः कुम्भो २४० अमृ. | प्रतिफलितं पर ६१ सौ. सु. ४.१ पशवस्त्रिप्रकारास्तु १८१ स्व. सं. | प्रतिभायाः परोल्लासो ३०१ सं. प. पशवस्त्रिप्रकाराः स्युः १६३ स्व. सं. | प्रतिरुचिरुचिरे २०, १८२ का. वि. ४ पशुभिः क्षुद्रकर्मस्थै ३७८ | प्रत्यक्षगोचरं देवं ३९३ तन्त्रा. पश्चिमोत्तरपौरस्त्य ३४९ नि. षो. | प्रत्यङ्मुखेन मनसा २२७ अ. स्त. १९ १.१७९ | प्रत्ययैकतानता २२८, ३०० यो. सू. ३.२ पस्पन्दे स स्पन्दः १४६ सौ. सु. १.२८ | प्रत्येकमंशभेदेन ९३ सं. प. पातालादिषु लोकेषु २७८ सु. वा. २३ | प्रदानैस्तर्पणैः सम्यग् २९७, ३७७ पात्रे त्वासवमापूर्य २९० स्व. सं. | सु. वा. ३९ पार्थिवं पङ्कजं ह्येतत् ३७, ३२९ स्व. सं. | प्रमातृमेयप्रमिति २७२ स्व. सं. पिण्डरूपस्य मन्त्रस्य ५२ वि. भै. ४२ | प्रयत्नस्तदवाप्तौ ११२ द. रू. १.२० पिण्डं कुण्डलिनी ५९ स्व. सं. | प्रलयाकलनामान १६३ स्व. सं. पिण्डे मुक्ता पदे मुक्ता ३२२ ज्ञा. का. | प्रबहृच्छ्वासहस्तेन २८६ प. क्र. १.४ | प्रविष्टेऽन्तः सीधुरसे २९९ क्रमो. पिण्डो वाचकविस्तरस्य १५२, ३६० | प्रशान्तं तद्विजानीयात् ३७२ शै. त. अ. व. | प्रश्नोत्तरपरैर्वाक्यै ४ स्व. त. ८.३१ पिनाकिनं च खड्गीशं २९१ स्व. सं. | प्रसुप्तभुजगाकारा ५८ स्व सं. पुनरञ्ज्यञ्जनबिन्दु १२४ सौ. सु. | प्रसुतामृतरश्म्योघ २९२ सौ. हृ. ७ २.२४ | प्राप्नोति सात्त्विका १८८ स्व. सं. पुनरेव कामपीठे ६१ सौ. सु. ५.६ | प्रामाण्यप्रवणत्रिशक्ति २९८ अ. व. पुरुष एवेदं सर्वं १६७ ऋ. १०.९०.२ | प्रोक्ता वह्निकलामन्त्रा २८७ स्व. सं. पुरुषादिकमायान्तं १६९ स्व. सं. | फट्कारी दशपत्रेषु २३९ स्व. सं. पुरैः परिवृतोऽसंख्यै ४५ स्व. सं. | बन्दिनी भद्रकाली च २३९ स्व. सं. पुर्यष्टकशरीराश्च १६४ स्व. सं. | बलिः पूजोपहारेऽपि २७६ नि. पूर्णपीठं च तन्मध्ये ३८ स्व. सं. | बहुधा ह्यागमैर्भिन्नाः ९९ रघु. १०.२६

४२८ योगिनीहृदयपरिशिष्टे बाह्यो दशारभागोऽयं ७२ सु. वा. १५ | भोग्यभोक्तृमय १८ चि. च. २१२ बिन्दुं संकल्प्य ३५४ नि. षो. १.१८५ | भोगेषु रञ्जयन्ती १४७ सौ. सु. १.३७ बिन्दुतत्त्वं समाख्यातं ४३ स्व. सं. | भ्रामणी क्लेदिनी चैव २८९ स्व. सं. बिन्दुरहङ्कारात्मा २१, १३०, ३६१ का. वि. ७ | मधुलुब्धो यथा ९ कु. त. १३.१३२ बिन्दुर्वेद्यस्य संस्कारो ३७२ प. प. ३७ | मध्यगा डाकिनी ३९ स्व. सं. बिन्द्वावरणमूर्ध्वतः ४३ स्व. सं. | मध्यत्रिकोणकोणे ६१ सौ. सु. ५.२ बुद्धिमये परेतेजः ६१ सौ. सु. ५.२ | मध्यमं वज्रकण्ठं च ३३४ स्व. सं. बुद्धिव्यापारनिश्चय १८७ स्व. सं. | मनः संक्रमते यत्र ४९ स्व. सं. बुद्धीन्द्रियाणि व्यापारा १८८ स्व. सं. | मननात् त्राणधर्माऽसौ १०४ सं. प. बुद्ध्यादिसामरस्य १४८ सौ. सु. १.४१ | मनो बुद्धिरहङ्कारो १८९ स्व. सं. बृह वृद्धौ १२६ धा. ७३५ स्वा. | मन्त्रसिंहासनस्थेन १७३ स्व. भै. ब्रह्मरन्ध्रे यवादूर्ध्वं ३२९ स्व. सं. | मलमात्रेण संच्छन्नः १६४ स्व. सं. ब्रह्माणी त्वपरा ४७, १७० स्व. सं. | मलादीनामपाके तु १८१ स्व. सं. ब्रह्माणीं पश्चिमद्वारे ३१२ नि. षो. १.१५६ | महत्त्वस्रं चिन्तयामि ७१ सु. वा. १८ ब्रह्मात्र सृष्टिसृष्टा १२१ सौ. सु. २.९ | महात्रिपुरसुन्दर्या ७२ सु. वा. १६ ब्रह्मादिपरमेशानां ४४ स्व. सं. | महापद्मवनं चैव २२५ स्व. सं. भवानि भवशान्त्यै त्वां २९२ सौ. हृ. ७ | महापद्मवनान्तस्थे ३०३ मन्त्र भावनागममतीन्द्रियं २०२ चि. च. १३ | महाविद्येश्वरी दूती ३०८, ३५६ नि.षो. १.२७ भावयेद्दूरितावस्थां २३०, २९९, ३८७ वि. भै. ७१ | महाशून्यालये वह्नौ २९६ वि. भै. १४६ भास्वानिव जयत्येको ३०१ सं. प. | महान्तीकरोमीदं २९७, ३७७ सु. वा. ३९ भीषास्मादग्नि १२ तै. उ. २.८ | महीयसे महाभोक्त्रे ३४७ ग. स्तो. भीषास्माद् वातः १२ तै. उ. २.८ | माता मानं मेयं १४१ का. वि. १३ भुक्त्वा भोगानि १६५ स्व. सं. | मादनं तदधः शक्तिः १७९, २१३ नि. षो. १.१११ भुङ्क्ते भोगान् यथा १८६ स्व. सं. | मादनैर्मददो भूत्वा ३५१ नि. षो. ४.६० भूततन्मात्रशब्द १८८ स्व. सं. | मायाबीजं महेशानि ३६७ नि. षो. १.११६ भूतिभूमिः सती रम्या २३४ ग्रन्था. | माया विभेदबुद्धि १४६ सौ. सु. १.३२ भूयो भूयः परे भावे २२८ वि.भै. १५२ | मितिः सम्यक्परि ६७ कु. का. ४.५ भेद लक्षणविपक्ष १०७ चि. स्त. ७ | मिथुनमिदं शिव १२० सौ. सु. २.६ भेदाभासमिदं हव्यं २८० सु. वा. ६४ | मिश्राः प्रमातृरूपाः १६४ स्व. सं. भैरव्यो भरिताकारा १०८, २१३ प्रा. व.

दीपिकोद्धृतवचनानुक्रमणी ४२९ मूलप्रकृतिर्विश्वस्य १८६ स्व. सं. | यादिक्षान्तानि वर्णानि २८७ स्व. सं. मूलमन्त्रत्रिशूलेन ३७१ शै. त. | या नित्यताऽस्य शक्ति १४७ सौ. सु. मूलं स्वात्मनि चिद्रूपे ७४ सु. वा. ६८ | १.३८ मूलोद्भवं शक्तिचक्रं ७४, ३८४ सु. ६७ | या मात्रा त्रपुषीलता ३६१ ल. स्तु. २ मेयमातृमितिलक्षणं ११२ चि. च. ७२ | यावदूर्ध्वाकुलं पद्मं २२५ स्व. सं. मेयराशिवमयं हव्यं २९४ प. क्र. | या शक्तिः कारणत्वेन ४९, २०८ स्व. सं. मेयसंविदि समर्पणं ११० चि. स्त. २० | यास्य स्वतन्त्रताख्या १४८ सौ. सु. १.३९ यत् षोडशकलाकारं ३२४ स्व. सं. | युगलमिदं तार्तीयं १२० सौ. सु. २.५ यज्जीवशिवयोरैक्यं ३८५ अमृ. | ये पक्वमलकर्माण १८१ स्व. सं. यतो वाचो निवर्तन्ते ५०, ३६८ तै. उ. | ये मनः प्रणिदधु १६७ चि. च. ९ २.४ | यैरेव पूज्यते द्रव्यै २७५ वि. भै. १५० यत्तदूर्ध्वशिखरं ११ चि. च. ३२ | यैः स भासयति २८१ चि. स्त. ५ यत्र निर्विषयबोध २१६ चि. स्त. १० | योजयित्वा क्रमेणैव २९१ स्व. सं. यत्र यत्र मनस्तुष्टि ३५४, ३८६ | रक्तं श्वेतं च ३५ स्व. सं. वि. भै. ७३ | रक्तं सुकर्णिकोपेतं ३६ स्व. सं. यत्र यत्र मनो याति २३१, ३३९, ३९२ | रक्तां लम्बोष्ठिकां चैव २३९ स्व. सं. वि. भै. ११३ | रक्तो बिन्दुः शक्तिः १२२ सौ. सु. २.१४ यत्र यत्र मिलिता २११, ३३३, ३८७ | रमते सेयमव्यक्ता २०२ नि. षो. ४.१६ प्रा. व. (स्तोत्रा.) | रमा मेघा तथा कान्तिः २३३ ग्रन्था. यत्र यत्राक्षमार्गेण २२१, २९५, ३३९- | रविरिव सन्ध्यारक्तः १४६ सौ. सु. ३४० ३७६ वि. भै. ११४ | १.३३ यत्सदाशिवपर्यन्तं १६९ स्व. सं. | रसतन्मात्रतो १५६ म. स्व. सं. यथोर्णनाभिः सृजते ११२ मु. उ. १.१.७ | रसतन्मात्रसंज्ञं १५६ म. स्व. सं. यद्यमनुत्तरमूर्ति १४६ सौ. सु. १.२८ | रुद्रकोट्यर्बुदानीकं ३०४ स्व. सं. यदोल्लसति शृङ्गाट २०१, ३२४, ३३९ | रुद्राक्षरसंपर्का १२१ सौ. सु. २.१२ नि. षो. ४.१२ | रुद्रोऽधिपतिः शक्तो १२१ सौ. सु. | २.११ यद्यदाह्यं वक्ष्यमाणं २७६ अमृ. | रुन्धिनी रोधिनी रोधा ४४ स्व. सं. यया विशुद्धः शिष्योऽपि १७७ | रूपतन्मात्रकार्यं १५६ म. स्व. सं. यवर्गः क्षाणंसंयुक्तो २४० | रूपतन्मात्रमित्युक्तं १५६ म. स्व. सं. यश्चैव पूजकः सर्वः २७५ वि. भै. १५० | रूपं बिन्दुरिति ५९ स्व. सं. यस्य विज्ञानमात्रेण २१० स्व. सं. | रूपातीते च ये मुक्ता ३२२ ज्ञा. का. या चेयं समना २०८ स्व. सं. | १.५

४३० योगिनीहृदयपरिशिष्टे रेवती ह्रींमती चैव २९१ स्व. सं. वामे तवर्गसंयुक्तो २४० अमृ. रोधिन्याख्यं यदुक्तं ४५ स्व. सं. विकर्णा भ्रुकुटी लज्जा २३४ ग्रन्था. रौद्राद्यात्मकस्तु रुद्रः १२० सौ. सु. २.५ विकारात्मकतापन्नं ७२ सु. वा. १२ लकुलीशं समुद्धृत्य ३९१ स्व. सं. विकाराश्च सभेदाश्च १८८ स्व. सं. लब्धरूपं क्वचित् २२२ ब्र. सि २.२ विज्ञानकेवलास्त्वन्ये १६३ स्व. सं. लब्ध्वा कुलगुरुं ८-९ कु. त. १३.१३० विदिता येन स २१ का. वि. ८ ललाटोर्ध्वं समारभ्य २०१ स्व. सं. विद्या वेश्वरसादाख्यो १६९ स्व. सं. लाकिनीमध्यगं तच्च ३९ स्व. सं. विद्यायामादितो दत्तं १७३ स्व. भै. लोलाक्षी चपला ऋद्धि २३४ ग्रन्था. विद्येश्वरेण दत्तं १७३ स्व. भै. वचनकरी वागासीत् १४९ सौ. सु. विधानमन्तरेणातो २२२ ब्र. सि. २.२ १.४७ विभाव्य च महा २४ सु. ४१ वचनादानगमन १८९ स्व. सं. विलुप्तप्रत्ययाकार ३२८ प. प. ४४ वन्दे तामष्टवर्गोत्थ ३०९ नि. षो. विशिष्टस्पर्शरूपश्च १५६ म. स्व. सं. १.११ विशुद्धितः समावाह्य २८९ स्व. सं. वरारोहा मत्तकाशि ३८३ अ. को. विश्वं शिवादिकूम्यन्तं ३४७ ग. स्तो. २.६.४ विश्वं स एव १४६ सौ.सु. १.३१ वर्गानुक्रमयोगेन १९०, ३०९ नि. षो. विश्वक्षिप्तपदप्रमेय २९७ अ. व. १.११ विश्वग्रसनशीलं २९४ आज्ञा. वर्णः समष्टिरेषा १२४ सौ.सु. २.२२ विश्वस्रष्ट्रिनि चिदा १६७ चि. च. ९ वशिन्योऽष्टौ सान्त ९५ सं.प. विश्वोत्पत्तिक्रमान्ता १९० स्व. सं. वसुच्छेदनपद्माङ्क ७२ सु. वा. १३ विषयाध्यवसायात्मा १८७ स्व. सं. वाक्पाणिपादपायू १४८ सौ.सु. १.४४ विषयास्तस्य भेदाश्च १८७ स्व. सं. वागर्थसृष्टिहेतुः २० का. वि. ६ विष्णुः कलिपेरथ्यो १२१ सौ. सु. २.११ वागुरा मृगबन्धनी १७१ अ. को. विष्ण व्याप्तौ ३६ धा. १०९५ जु. २.१० २६ वृश्चिकश्च चवर्गेण २४० अमृ. वाग्रूपं प्रसृतं १७२ स्व. भै. वेदास्त्रवृत्तषट्कोण २८६ प. क्र. वाचकार्थाः स्यु ११८ स्व. सं. व्यक्तो व्यक्तेतरश्चासि ३४२ कु. सं. वामभागे समासीना ४३ स्व. सं. २.११ वामांशो ब्रह्मा १२० सौ.सु. २.३ व्यतिषङ्गेण स जुह्वन् २९४ प. क्र. वामादिपञ्चभेदः १४८ सौ.सु. १.४३ व्यष्टिसमष्टिविभेदे १२४ सौ. सु. वामादीच्छादिमया १२० सौ. सु २.२ २.२५ वामाद्यैः पिण्डितो १९२ सं. प. व्यापकं निर्मलं १५६ म. स्व. सं. वामा रामा कलानां च २९१ स्व. सं. व्यापिनी केवला शक्ति ३२९ स्व. सं.

दीपिकोद्धृतवचनानुक्रमणी ४३१ व्यापिनी केवला शश्व २२५ स्व. सं. शब्दस्पर्शौ रूपं १२३ सौ. सु. २.२१ व्यापिन्यादिचतुष्कं च ३०४ स्व. सं. शब्दस्पर्शी रूपं १४९ सौ. सु. १.४५ व्याप्यव्यापकभावात् १२३ सौ. सु. शरीरं कुलमित्युक्तं २१० स्व. सं. २.२१ शरीरी शिवतत्त्वाज्ञो १६३, १६६ व्योमाम्बुजे सहस्रारे उ. प. १.१ स्व. सं. व्योमेन्दुबह्वह्वचर १६० प्र. सा. ९.३ शषसहा ऊष्माणः ३२८ तन्त्रा. शक्तयोऽस्य जगत्सर्वं ३९० तन्त्रा. शिखिपक्षचित्ररूपै ३६३, ३६४ शक्तिः कुण्डलिनीति ३६२ ल. स्तु. २ वि. भै. ३२ शक्तितत्त्वं शिवो १७० स्व. सं. शिवतत्त्वं समा १७० स्व. सं. शक्तितत्त्वं समा ४७ स्व. सं. शिवशक्तिद्वयं चैव २७२ स्व. सं. शक्तितत्त्वं समा ४८ स्व. सं. शिवशक्तिमिथुन २० का. वि. ५ शक्तितत्त्वं समा १७० स्व. सं. शिवशक्तिरिति ख्यातं ४९, २०८ स्व.सं. शक्तितत्त्वात्मिकां १७० स्व. सं. शिवः करोति सततं ४९ स्व. सं. शक्तिबीजाक्षरं चेति १९३ सं. प. शिवः सर्वस्य कर्तेयं ४९ स्व. सं. शक्तिभिश्च समायुक्ता १९० स्व. सं शिवादिविग्रहात् १७२ स्व. भै. शक्तिमध्यगतो नादः ३७३ शै. त. शिवाभिन्ना परा शक्तिः ६६ स्व. सं. शक्तिरूपं महादेवि ३५ स्व. सं. शिवाकंमण्डलं भित्त्वा २०१ नि. बो. शक्तिरूपं शिवाकारं ३५ स्व. सं. ४.१३ शक्तिशिवावधि १२३ सौ. सु. २.१९ शिवो हकार इत्युक्तः १७९ हं. पा. शक्त्या विना शिवे सूक्ष्मे ३८९ नि.बो. शिष्यात्मप्राणमनसां ३६९ शै. त. ४.७ शुद्धतत्त्वलयभावना १०६, ३१५ शक्त्या शक्तिं विनि १४ नि. बो. १.२९ चि. स्त. ११ शक्लृ व्याप्तौ ५८ धा. १२६२ स्वा. शुद्धविद्येश्वरसदा २७२ स्व. त. शब्दः शान्तत्वघोरत्व १५५ म. स्व. सं. शून्यः स्पर्शस्तथा नादो १९३ सं. प. शब्दस्तु शब्दतन्मात्रं १५५ म. स्व. सं. श्रीकण्ठायेश्वरेणैव १७३ स्व. भै. शब्दस्पर्शगुणः १५६ म. स्व. सं. श्रीकण्ठेन प्रधानादि १७३ स्व. भै. शब्दस्पर्शरूपगुण १५६ म. स्व.सं. श्रीश्च ह्रींश्चैव तुष्टिंश्च २३३ ग्रन्था. शब्दस्पर्शरूपरस १५७ म. स्व. सं. श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं १४८ सौ.सु. १.४४ शब्दस्पर्शरूपरस १५६ म. स्व. सं. श्रोत्रत्वक्चक्षूरसना १८८ स्व. सं. शब्दस्पर्शरूपरस १८९ स्व. सं. श्रोत्रादिकरणवेद्याः १४९ सौ.सु. १.४६ ¹शब्दस्पर्शादयो बाणा ६९ नि. बो. श्वासद्वयनिरोधेन ३८५ अमृ. ५.४२ श्वेतं च निष्कला शक्ति २२५ स्व सं. १. टिप्पणी ६९ पृष्ठस्था द्रष्टव्या ।

४३२ योगिनीहृदयपरिशिष्टे श्वेतं सुकेशरोपेतं ३२९ स्व. सं. सर्गादिसमष्टिरूपैः १२४ सौ. सु. २.२३ षट्कोणान्तस्त्रिकोणे २८७ स्व. सं. सर्गेण कादिवर्णे १२४ सौ. सु. २.३३ षट्त्रिंशत्संख्याकां १२४ सौ. २.२४ सर्वं खल्विदं ब्रह्म १२६ छा. उ. षण्ढवर्जंमहिमद्युतेः १५३ चि. व. ४० ३.१४.१ षण्ढां सरस्वतीं चैव २३९ स्व. सं. सर्व एव शशिनः १५३ चि. व. ४० षोडशच्छदपद्माङ्क ७२ सु.वा. १२ सर्वजीवनसंरम्भ १८४ स्व. सं. षोडशान्तमिति ख्यातं २४८, ३२४ सर्वज्ञः सर्वकर्ता च ३०४ स्व. सं. स्व. सं. सर्वज्ञतास्य शक्तिः १४७ सौ. सु. १.३६ षोडशी त्यक्षरा देवी २३८ स्व. सं. सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च ३४० नि. षो. १.१७३ संयम्येन्द्रियसंचारं २२७ अ. व., ३५८ सर्वज्ञो हि शिवो वेत्ति १३७ प्र. व. प्रा. व. सर्वदा सर्वकर्ता १६३ स्व. सं. संविदग्नो महासारे २८० सु. वा. ६४ सर्वपीठनिवासिन्यः १०८, २१३ प्रा. व. संहारक्रमयोगेन ३६७ नि. षो. १.११८ सर्वभूतहिते मात ३०३ मन्त्रः संहारात्मकपश्चिम १२२ सौ.सु. २.१७ सर्वयोनिषु संभूय १६५ स्व. सं. संहृतिसृष्ट्यादि १२२ सौ. सु. २.१७ सर्वरत्नसमाकीर्णः ३०४ स्व. सं. स ईक्षत लोकान्नु १३७ ऐ. उ. १.१ सर्ववाङ्मयमूला १९० स्व. सं. सङ्कल्पकारकं १८४ स्व. सं. सर्वविद्याविदाचार्यो १७५ स्व. सं. सङ्कुचितेच्छाद्यात्मक १४८ सौ. सु. सर्वसंविन्नदीभेद ३३३ प. प. १४० सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः ३३१ नि. षो. सङ्कोचात् सङ्कुचिताः १४७ सौ. सु. १.१६५ १.३४ सर्वसिद्धिप्रदा देवी ३३७ नि. षो. सचराचरस्य जगतो १४६ सौ. सु. १.१६९ १.२९ सर्वाण्डानि बिभर्तीयं ४८ स्व. सं. सच्च त्यच्चाभवत् १६८ तै. उ. २.६ सर्वावयवसम्पूणों ३०४ स्व. सं. स तया परिमित १४६ सौ.सु १.३३ सर्वावस्थागतानां च २१० स्व. सं. सत्तावाचिनि बीजे तु ३२८ प. प. ४४ सर्वेषामेव शिष्याणां २१० स्व. सं. सप्तमी ऋद्ध्विदा प्रोक्ता २३८ स्व. सं. साक्षात् सङ्केतितं १५४ का. प्र. २.७ सप्तमे शक्तिमध्ये तु ३७२ शै. त. साधनं पुरुषार्थस्य १७३ स्व. नै. सप्तषष्ट्याख्यमेवं १९३ सं. प. सा भवति शुद्धविद्या १४६ सौ. सु. समत्रिकोणशक्त्यग्रं २८३ अ. व. १.३१ समना नाम सा शक्तिः ४८ स्व. सं. सामरस्यवपुरिष्यते २१०, २२५, ३८१ समष्टिबिन्दुना वायुः १५८ अन्यत्र वि. स्त. १ सम्पूर्णकर्तृताद्या १४७ सौ. सु. १.३४ सामान्यार्घ्योक्तमार्गेण २९० स्व. सं.

दीपिकोद्धृतवचनानुक्रमणी ४३३ सा शिवत्वसम ८६ चि. स्त. ३८ स्थितो योऽसौ महापीठो १९३ सं. प. सितशोणबिन्दु २० का. वि. ६ स्थूलं पञ्चाशदाकारं ३०९, ३२१ सिसृक्षोः प्रथमस्पन्दः ३१६ प. प. १८ स्व. सं. सुगन्धिकुसुमैर्द्रव्यैः २८९ स्व. सं. स्थैर्यमेति चमत्कारो २९९, ३१७ क्रमो. सुगुप्ताः सिद्धयः सर्वा २१० स्व. सं. स्पर्शतन्मात्रतो १५६. म. स्व. सं. सुतीव्रशक्तिपातेन १६४ स्व. सं. स्फुटशिवशक्ति २० का. वि. ३ सुनिर्वाणं परं शुद्धं ४९, २०८ स्व. सं. स्फुरितादरुणाद् १४० का. वि. ९ सुपक्वमलकर्माण १६५ स्व. सं. स्यादम्बिकास्वरूपः १२० सौ. सु. २.६ सुपक्वमलविज्ञान १६४ स्व. सं. स्वप्रकाशवपुषा १९७, २१६, २२६ सुरा शक्तिः शिवो मांसं ३८३ अ. व. चि. स्त. ३१ सुश्रीः सुरूपा कपिला २८७ शा. ति. स्वप्रकाशशिव एव २८१ वि. स्त. ५ २.१५ स्वप्रकाशशिवमूर्ति २१०, २२५, ३८१ सुषुम्ना योनिमध्यस्था ३५ स्व. सं. चि. स्त. १ सुषुम्नात्मना नित्य २९६ प. स्वबीजाद्याश्चतुर्थ्यन्त २८७ स्व. सं. सुषुम्ना वृष्टिवाहा च २८९ स्व. सं. स्वभावेन समाराध्या २३०, ३०७ सूक्ष्मं पुर्यष्टकं देव्या ७१ सु. वा. १७ मु. र. सूक्ष्मा चैव सुसूक्ष्मा ४७, ४८ स्व. सं. स्वयमेव समालोक्य ६५ प्र. व. सूर्यकोटिप्रतीकाश ४३ स्व. सं. स्वयम्भुमध्यगा ३७ स्व. सं. सूर्यकोट्यर्बुदप्रख्यः ३०४ स्व. सं. स्वसंवित् त्रिपुरा देवी २८१ प्रा. व., सूर्यबिम्बमधश्चोर्ध्वं २४८ स्व. सं. ३५३ अ. व. सृष्टि स्थितिं च ४९ स्व. सं. स्वस्थे नरे समासीने ३७३ तन्त्रा. सृष्टिः पूर्वाम्नायो १२१ सौ. सु. २.८ स्वाङ्गरूपेषु भावेषु ३४१ प. प. २१ सृष्टिस्थितिसंहारे १२१ सौ. सु. २.८ स्वात्मनि संहृति १२२ सौ. सु. २.१८ सृष्टिस्थितौ तु विष्णुः १२१ सौ. सु. २.१० स्वाधिकारे परे धाम्नि ३७४ शै. त. सृष्टौ शक्तेर्नियत १२२ सौ. सु. २.१८ स्वीकुर्यात् सततं वस्तु २९८ मु. क्र. सृष्ट्यादिभेदभिन्न १२३ सौ. सु. २.२० स्वेच्छाशक्त्युद्गीर्णं १४३ सौ. सु. सेवितो लोकनाथैस्तैः ३०५ स्व. सं. १.३० सैव महाविद्यात्मा १२ ० सौ. सु. २.१ स्वेच्छया स्वभित्तौ ६५ प्र. हृ. २ सैव मायाथ भोगार्थं १८६ स्व. सं. स्वेच्छयैव जगत्सर्वं १६, ११२, २९५, सोऽयं तैजसवैकारि १८८ स्व. सं. ३५२ आज्ञा. सोऽयं दृश्यार्थः स्यात् १२१ सौ. सु. २.९ स्वे महत्युदये धाम्नि २२० सं. प. स्थितिसृष्ट्यादिविभेदे १२२ सौ. सु. हंसवती क्षमापार्श्वं ४० स्व. सं. हकारोऽन्त्यः कला २४, १३३, १९२

४३४ योगिनीहृदयपरिशिष्टे हरवर्णयुगल १२१ सौ. सु. २. १२ हृत्सरोजान्तरे ध्यायन् २७६ प. क्र. हलाकारस्तु नादान्तो ४६ स्व. सं. हृदयात् सूर्यबिम्बं च २८८ स्व. सं. ह्रस्यार्थः स्यादत्र १२१ सौ. सु. २. १० हृदयादिबिलान्तं च ३७० शै. त. हूयते मनसा सार्धं २९६ वि. भै. १४६ हृल्लेखाकर्णिकामध्ये ३८ स्व. सं. हृत्पुण्डरीकं पुर ३४४ म. ना. ८. १६

विज्ञानभैरव (अनु० व्रजवल्लभ द्विवेदी) से मुक्त होने के लिए भारतीय दर्शनशास्त्र में जो उपाय कहे गये हैं उपायों का विशेष महत्त्व है। यौगिक उपाय कई प्रकार के हैं, जैसे योग, भक्तियोग, क्रियायोग आदि। प्रस्तुत शास्त्र विज्ञानभैरव सहज म कृति है। इसमें ११२ धारणाओं का वर्णन किया गया है। इनमें र्ववर्ती यौगिक पद्धतियों का उल्लेख समाविष्ट है। अपनी विश्वाहन्ता र आत्मा-परमात्मा की अद्वैतता का प्रतिष्ठापन करनेवाली यह कृति ए अतीव उपयोगी सिद्ध होगी। क और उनके हिन्दी अनुवाद के साथ पचास पृष्ठों की भूमिका, की और शब्दानुक्रमणी भी जोड़ दी गई हैं। मूल्य : (अजिल्द) रु० ४०; (सजिल्द) रु० ५५

प्रत्यभिज्ञाहृदयम् (अनु० जयदेवसिंह) सार का प्राचीन धर्म है। इस धर्म की तीन विधाएं हैं : (१) कर्णाटक २) तमिलनाडु का शैवसिद्धान्त, (३) कश्मीर का अद्वैत शैवधर्म। शैवधर्म को तीन शीर्षकों में विभक्त किया जा सकता है : (१) (२) स्पन्दशास्त्र, (३) प्रत्यभिज्ञाशास्त्र। प्रस्तुत कृति का विषय है इसमें शैव सिद्धान्तों की विशद व्याख्या की गई है। भिज्ञासूत्रों का तथा उनपर संस्कृत भाष्य का हिन्दी में अनुवाद किया गया है। साथ ही विस्तृत उपोद्घात, सार, टिप्पणियां, कोश णियां समाविष्ट हैं। शिवयोग की साधना के लिए यह ग्रन्थ अतीव मूल्य: रु० २०

श्री श्री परात्रिशिका (अनु० नीलकण्ठ गुरुटू) का कश्मीर शैवदर्शन से सम्बन्धित त्रिकाचार का एक प्रामाणिक न ग्रन्थ है। इसका मूल उद्गम 'रुद्रयामल' तन्त्र है। इस महान् अवतारणा किसी प्राचीन युग में अनुत्तरीय विमर्श में ही हुई थी। का दूसरा नाम 'अनुत्तरीय-सूत्र' भी है। इन सूत्रों में भगवान् अनुत्तरीय हृदय का अति अद्भुत विश्लेषण प्रस्तुत किया है। न तत्त्व की सौन्दर्यच्छटा का जितना और जैसा साक्षात्कार विश्वोत्तीर्ण- ना-लोक में विचरण करने से मिल सकता है उतना ही उसके श्वमय रूप-विस्तार में भी। अतः सर्वथा धरती के ही आधार पर अपने ज्ञानचक्षु के द्वारा, विश्वमयी हलचल में ही उस शाश्वत एवं त्मचेतना का स्पष्ट साक्षात्कार पा लेना ही वीरपुङ्गव का काम इस दुर्घट काम को पूरा करने के लिए पहले अपने ही अन्तस् में छिपी उजागर कर लेना आवश्यक है। यह कैसे हो सकता है? यही प्रस्तुत सन्देश है। मूल्य: (अजिल्द) रु० ७०; (सजिल्द) रु० १००

मोतीलाल बनारसीदास दिल्ली वाराणसी पटना

[ग्रन्थ-पृष्ठवंश / Book Spine] योगिनीहृदयम् व्रजवल्लभद्विवेदः मोतीलाल