युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

याला-नीराजन-युक्तिः । १७६ नौकानां वरुणो देवो यानानान्तु जयन्तकः । अस्त्राणां देवता रामो यमः खड्गस्य पूज्यते ॥ ६६ ॥ ध्वजानां हनुमान् पूज्यो वृहस्पतिरिति क्रमात् । तान् पूजयित्वा विधिवदेतान् नीराजयेन्नृपः ॥ ६७ ॥ द्वादश महिषैः पुष्टश्चामर-घण्टास्वनादिभूषाढ्यैः । छागलैर्महिषद्दिगुणैः छागलद्दिगुणैर्वृषैः ख पुष्टाङ्गैः ॥ ६८ ॥ वृषभद्दिगुणैः पुरुषैस्तद्दिगुणैश्चारुदीपिकाभिः । भव्यं वा सहस्रं शुभदिने नीराजयेद्राजा ॥ ६९ ॥ द्वादश-वाहै रुचिरैः साङ्गोपाङ्गैरतोऽर्द्धतयोष्ट्रैः । तस्यार्द्धतो व्याघ्रैर्गजशत-नीराजनं सम्भवति ॥ १०० ॥ छागलशतं वृषभशतं शतञ्च मेषाणाम् । तुरगा दश हृष्टाङ्गा व्याघ्राः पञ्च द्विपश्चैकः ॥ १ ॥ भल्लूका हि कुक्कुराश्चैकैकाः पत्तिलक्षणस्य । नौका शतकं साङ्गं नवदशकं काञ्चनादिभिर्घटितम् ॥ २ ॥ बहुशतमपि जन्तूनां नौका नीराजने राज्ञाम् । यद्वा द्विपदं यानं सर्वेषामिष्यते तुरगैः ॥ ३ ॥ स्वदशा (१) वत्सरवसितै योग्याङ्गैर्यो ग्यवर्णैश्च । अष्टाभिर्धातुभिः कुर्यादस्त्र-नीराजना-विधिम् ॥ ४ ॥ गजाश्च नर नौकाभि र्द्विगुणाभिर्यथोत्तरम् । रत्नैर्नानाविधैरस्त्रैर्धातुभिर्वसनैस्तथा ॥ ५ ॥ सिंहासनैश्च योग्यैश्च कुर्यान्नीराजना-विधिम् । गृहनीराजनाप्येवं नरस्याथ निगद्यते ॥ ६ ॥ श्वभिः खरैः शृगालैश्च व्याघ्रै रुष्टैस्तथोद्धतैः । पुरं नीराजयेद्राजा चिरसम्पत्ति-हेतवे ॥ ७ ॥ ( १ ) सु दशा इति (क) पुस्तक पाठः ।