युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१८ युक्तिकल्पतरौ— अथाकृत्रिम दन्दयुक्तिर्यथा । अत्युच्च (१४) विस्तीर्ण-शिरा दुरारोहः सकाननः । सजलाशय-सम्भार-भोज्यद्रव्य-समाश्रयः ॥ १२२ ॥ सुख (१५) निःसरणो दन्दः पर्व्वताख्यो महीभुजाम् । नद्यो गभीर विस्तीर्णाश्चतुर्दिक्षु व्यवस्थिताः ॥ १२३ ॥ तन्मध्ये भूप्रदेशो यो नदीदन्दः स उच्यते । यदन्यच्चिरकालीनं दुर्लङ्घ्यं विपिनादिकम् ॥ १२४ ॥ तन्मध्ये रचिता भूमि र्दन्दत्वे(१६)नोपतिष्ठते । नवदन्द(१७)मिति ख्यातं यथा पूर्व्वं महत्तरम् ॥ १२५ ॥ ——— * ——— कृत्रिम दन्द-युक्तिर्यथा । यस्मिन्राज्ये गिरिर्नास्ति नद्यो वा गहनोदकाः । तस्य मध्ये महीपालः कृत्रिमं दन्दमारभेत् ॥ १२६ ॥ गजैरलङ्