अभिज्ञानशाकुन्तलम् (सन्दर्भदीपिका टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

अभिज्ञानशकुन्तलम् षष्ठोऽङ्कः 219

उच्छेत्तुं प्रभवति यन्न सप्तसप्ति- स्तन्नैशं तिमिरमपाकरोति चन्द्रः ।। 6-36 ।।

स भवानात्तचाप एवेदानीं देवरथमारुह्य विजयाय प्रतिष्ठताम्।

राजा—अनुगृहीतोऽस्म्यनया मघवतः संभावनया। अथ भवद्भिर्माधव्यं प्रति किमेवं प्रयुक्तम्।

मातलिः—एतदपि कथ्यते। किंनिमित्तादपि मनस्तापादायुष्मान्विकलवो दृष्टः। पश्चात्कोपयितुम् आयुष्मन्तं तथा कृतवानस्मि। कुतः—

ज्वलति चलितेन्धनोऽग्निर्विप्रकृतः पन्नगः फणां कुरुते।
तेजस्वी संक्षोभात्प्रायः प्रतिपद्यते तेजः ।। 6-37 ।।

राजा—वयस्य, अनतिक्रमणीया दिवस्पतेराज्ञा। तद्गच्छ। परिगतार्थं कृत्वा मद्वचनाद् अमात्यपिशुनं ब्रूहि।

त्वन्मतिः केवला तावत्प्रतिपालयतु प्रजाः।
अधिज्यमिदमन्यस्मिन्कर्मणि व्यापृतं धनुः ।। 6-38 ।।

विदूषकः—जं भवं आणवेदि। (यदभवानाज्ञापयति।) (इति निष्क्रान्तः)

मातलिः—रथमारोहतवायुष्मान्। (राजा तथा करोति)

(इति निष्क्रान्ताः सर्वे)

।। षष्ठोऽङ्कः ।।

---

संभावना आदरः। अथ प्रश्ने। आयुष्मान् भवान्।।
ज्वल० ।। 6-37 ।। विप्प(प्र)कृतः पीडितः। संक्षोभात् भयनिमित्तात्।।
व्यापृतं० ।। (6-38) ।। व्यापृतिः(तं) व्यावृतम्।। यद् भवान्⁸⁷ आज्ञापयति। रथमिति परालंकारः(?) ।।

।। इति षष्ठाङ्क-विवरणम् ।।

---

87. मातृका 4117 इत्यत्र यन्न वानाज्ञा० इति पठ्यते।