बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XLVIII. Sl. 24-30.] अष्टाचत्वारिंशोऽध्यायः 385 the earth, and the following are the verses enunciated by the ancient sage on this subject. तस्मिन्मण्डलमालिख्य कल्पयेत्तत्र मेदिनीम् । नानारत्नाकरवतीं स्थानानि विविधानि च ॥२४॥ पुरोहितो यथास्थानं नागान् यक्षान् सुरान् पितॄन् । गन्धर्वाप्सरसश्चैव मुनीन् सिद्धांश्च विन्यसेत् ॥२५॥ ग्रहांश्च सर्वनक्षत्रै रुद्रांश्च सह मातृभिः । स्कन्दं विष्णुं विशाखं च लोकपालान् सुरस्त्रियः ॥२६॥ वर्णकैर्विविधैः कृत्वा हृद्यैर्गन्धगुणान्वितैः । यथास्वं पूजयेद्विद्वान् गन्धमाल्यानुलेपनैः ॥२७॥ भक्ष्यैरन्नैश्च विविधैः फलमूलामिषैस्तथा । पानैश्च विविधैर्हृद्यैः सुराक्षीरासवादिभिः ॥२८॥ Slokas 24-28.—In that place, a circle should be drawn by the priest and filled with varieties of gems, and places kept apart for worshipping the different dei- ties, viz., Serpents, Yakshas, Gods, Manes, Gandharwas, Nymphs, Sages and Siddhas. The learned priest should draw with various coloured powders the figures of the planets with all the stars, Rudras, the Mothers (7 in number), Skanda, Vishnu, Visakha, the protectors of the quarters and divine ladies, and duly worship them with perfumes, garlands, scented paste, eatables and food of various kinds and varieties of roots, fruits and meat and attractive drinks such as toddy, milk and wine. कथयाम्यतः परमहं पूजामस्मिन् यथाभिलिखितानाम् । ग्रहयज्ञे यः प्रोक्तो विधिर्ग्रहाणां स कर्तव्यः ॥२९॥ मांसौदनमद्याद्यैः पिशाचदितितनयदानवाः पूज्याः । अभ्यञ्जनाञ्जनतिलैः पितरो मांसौदनैश्चापि ॥३०॥ बृ. सं. 49