चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 348, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्रतात्पर्यसहितमु. ३२७
हरं च तत्. १७.
यन्मूत्रकृच्छ्रे विहितं तु पैत्ते तत्कार्यं शोणितमूत्रकृच्छ्रे, त्रिकण्टकारग्वधदर्भकाश दुरालभापर्वतभेदपथ्याः, निघ्नन्ति पीता मधु नाश्मरीं च, संप्राप्तमृत्यो रपि मूत्रकृच्छ्रम्. १८.
कषायोऽतिबलामूल साधितः सर्वकृच्छ्रजित्. १९.
एलाश्म भेदकशिला जतुपिप्पलीनां चूर्णानि तण्डुलजलै र्लुलितानि पीत्वा, यद्वा गुडेन सहिता न्यवलिह्य तानि, चासन्नमृत्यु रपि जीवति मूत्रकृच्छ्री. २०.
अयोरजः श्लक्ष्णपिष्टं मधुना सह योजितम्, मूत्रकृच्छ्रं निहन्त्याशु त्रिभि र्लेहै र्न संशयः. २१.
सितातुल्यो यवक्षारः सर्वकृच्छ्रनिवारणः, निदिग्धिकारसो वापि सहौद्रः कृच्छ्रनाशनः. २२.
तात्पर्यमु: वीर्यबन्धकमगु मूत्रकृच्छ्रमुनन्दु शिलाजत्तु तेने सेविम्पवलयुनु. वीर्यवृद्धिकरमु लगु नौषधुलचेत स्त्रीसम्भोगमु कार्यम्बु. एलकुलु इङ्गुवलतो सिद्धमुचेसिन पालो नेतिनि वैचिकॊनि तागिन मूत्रदोषमुलुनु वीर्यदोषमुलु नष्टमुलगुनु. पित्तमूत्रकृच्छ्रचिकित्सलने रक्तमूत्रकृच्छ्रमुलकु चेयुनदि. पल्लेरु रेलचॆक्क दर्भजॆल्लु दूलगॊण्डि करक्काय वीटिकषायमुलॊ तेनॆनु कलिपि तागिन अन्निविधमुलगु मूत्रकृच्छ्रमुलु नशिञ्चुनु. एलकुलु पाषाणभेदमु शिलाजित्तु पिप्पळ्लु वीटि चूर्णमुनु बिय्यपुकडुगुतो तागिननु बॆल्लमुनु कलिपि तिनिननु मरणासन्नुँडैन मूत्रकृच्छ्रीरोगियुनु ब्रदुकुनु. मन्दूरमुनु चक्कगानूरि तेनॆनु कलिपि मूडुपूटलु तिनिन मूत्रकृच्छ्रमुलु नशिञ्चुनु. तॆल्लवाविलि यवक्षारमु सममुगा सेविञ्चिननु, वाकुडुरसमुतो तेनॆनु तागिननु कृच्छ्रनाशनमु अगुनु.
शताव switch/शतावरी घृतमु
श्लो.
शतावरीकाशकुशश्वदंष्ट्रा विदारीकेक्ष्वामलकेषु सिद्धं,
सर्पिः पयो वा सितया विमिश्रं कृच्छ्रेषु पित्तप्रभवेषु योज्यम्. २३.
तात्पर्यमु: पिल्लिपीचर काशमु कुशलु पल्लेरु नेलगुम्मुडु उसिरिक वीटितो सिद्धमु चेसिन नेयिनि गानि पालगु गनि चक्केरनु कलिपिकॊनि पित्तजमुलगु मूत्रकृच्छ्रमुल कुपयोगिञ्चिकॊनवलयुनु.