गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

२४२ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [परिशिष्ट] दारुणके सारिवाद्यं तैलम् । सारिवोग्रामृतायष्टीत्रिफलानीलमुत्पलम् । नीलीभृङ्गारकासीसमहानिम्बफलानि च ॥ २९ ॥ कटुतैलं पचेदेभिः सार्धं यवरसेन तु । कण्डूं दारुणकं हन्ति शिरोरोगे च शस्यते ॥ ३० ॥ वातरोगे दशाङ्गतैलम् । तर्कारीभृङ्गशिग्रूणां निर्गुण्डीशणयोस्तथा । वातघ्नवासाजातीनां निम्बभास्करयोरपि ॥ ३१ ॥ स्वरसं तु समादाय प्रत्येकं प्रस्थमानतः । प्रस्थं तु तिलतैलस्य शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ॥ ३२ ॥ एरण्डमूलवर्षाभूहयगन्धाशतावरी- रास्नागोक्षुरकाश्चैव शतपुष्पा च सैन्धवम् ॥ ३३ ॥ प्रत्येकं कर्षमादाय कर्षार्धं त्रिकटोस्तथा । एलात्वक्पत्रमांसीनां कर्षार्धं च विनिक्षिपेत् ॥ ३४ ॥ तैलेनानेन नश्यन्ति वातरोगाः सुदारुणाः । आक्षेपकं हनुस्तम्भमपतन्त्रकमर्दितम् ॥ ३५ ॥ अवबाहुकविश्वाचीपक्षाघातापतानकम् । स्नायुसन्धिगतं वातं सप्तधातुगतं तथा ॥ ३६ ॥ ऊरुस्तम्भं वातरक्तमामवातं सुदारुणम् । दशाङ्गसंज्ञकं तैलं हन्यादन्यांश्च वातजान् ॥ ३७ ॥ कर्पूराद्यं तैलम् । कर्पूरचन्दनवचासुरदारुदूर्वा- गन्धर्वमूलरजनीद्वयसिन्धुजातैः । मेदाद्वयत्रिकटुकुष्करमूलकुष्ठ- रास्नाद्रवाङ्कुरितोत्पलकुङ्कुमैश्च ॥ ३८ यष्ट्याह्विकेलिविरजोङ्कुरसारसार्थैः