गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रहः । ५५ सन्निपातज्वरे जात्यादितैलम् । नवपत्राङ्कुरा जाती द्वे हरिद्रे शतावरी । जीवकर्षभकौ रास्ना सरलं देवदारु च ॥ २७१ ॥ मुस्तातालीशमञ्जिष्ठापाठावरुणचित्रकाः । कुञ्जं सर्पसुगन्धं च मधुकं द्वे च सारिवे ॥ २७२ ॥ अनन्ताऽऽमलकं मूर्वा मधुकं करवीरकम् । देवपुष्पं शिरीषस्य मूलं स्योनाकमेव च ॥ २७३ ॥ चव्यं लाक्षा पयसा च कल्कीकृत्याक्षसंमितान् । पक्त्वा चाथ कषायेण तैलप्रस्थं विपाचयेत् ॥ २७४ ॥ एतदभ्यञ्जनाद्धन्यात्सन्निपातात्मकं ज्वरम् । तैलं जात्यादिकं नाम वातपित्तकफापहम् ॥ २७५ ॥ ज्वरे षट्चरणं तैलम् । लाक्षाविश्वानिशामूर्वामञ्जिष्ठाखर्जिकामयैः । षड्गुणेन च तक्रेण सिद्धं तैलं ज्वरान्तकृत् ॥ २७६ ॥ शोषे शिरीषाद्यं तैलम् । मूलं त्वचं च पत्रं च प्रवालं स्कन्धमेव च । शिरीषाद्वितुले दद्याद्धर्मस्त्वेष प्रकीर्तितः ॥ २७७ ॥ वरुणः पारिभद्रश्च ककुभश्चतुरङ्गुलः । विल्वोऽग्निमन्थः श्योनाकः करघाटः सवञ्जुलः॥२७८॥ गन्धर्वहस्तः काकोली काश्मरी पाटली तथा । निदिग्धिकाऽथ वार्त्ताकी शालिपर्णी मयूरकः ॥२७९॥ तुरगी श्रेयसी चैव शतावर्युदकं तथा । सुषव्यतिबला चैव दन्ती सिंहमुखी तथा ॥ २८० ॥ पञ्चाशत्पलिकान् भागान्मूलं पुष्पं च रोहिषात् । निष्क्वाथ्यैस्त्रिफलायाश्च प्रस्थस्त्रिगुणितो भवेत् ॥ २८१ ॥ कोलकानां कुलत्थानां यवानां तत्समं तथा । द्राक्षायाः शतपुष्पायाः कुर्यादाढकमाढकम् ॥ २८२ ॥