गान्धर्व तन्त्र (शैव-शाक्त आगम - मन्त्र-रहस्य, यन्त्र एवं देवतोपासना सटीक)

देव्युवाच यदिदं शक्ते¹माकाशं देहस्थं देहवर्जितम् । तत् स्थितं तु कथं देहे² देहिदेहविवर्जितम् ॥ ७ ॥ कथं जीवः स्थितो देहे को वा जीवः प्रकीर्तितः । केन पश्यत्यसौ जीवः केन मार्गेण संचरेत् ॥ ८ ॥ सकै³लस्तु कथं जीवो निष्कलस्तु कथं भवेत् । केन जीवत्यसौ जीवः किंवा जीवस्य भोजनम् ॥ ९ ॥ कुतो वा लीयते जीवो जायते कुत एव हि । को वा जीवः कथं प्राणः केन जीवः प्रकीर्तितः ॥ १० ॥ एतत्सर्वं यथातत्त्वं तत्त्वं मे ब्रूहि शंकर । संसारार्णवमग्ना हि येन मुच्याम्यहं प्रभो ॥ ११ ॥ ईश्वर उवाच शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत्त्वया समुदाहृतम् । कथयामि न संदेहः सारात्सारतरं शुभम् ॥ १२ ॥ वायुस्तेजस्तथाकाशं तृतीयं जीवसंज्ञकम् । स जीवः प्राण इत्युक्तो बालाग्रै⁴शतकल्पितः ॥ १३ ॥ जीवः शुक्लं च विज्ञेयं यावत् सत्त्वेन संस्थितम् । रजसो च समायुक्तो वायुर्जीवः प्रकीर्तितः ॥ १४ ॥ तमसा च समायुक्तस्तदा दृष्टो भवेद् ध्रुवम् । सत्त्वेन च समायुक्तो धर्मज्ञानप्रवर्तकः ॥ १५ ॥ रजसा च समायुक्तो भुङ्क्ते च विषयान् प्रभुः । तमसा च समायुक्तस्तदा पापेन लिप्यते ॥ १६ ॥ नासाग्रं चैव नाभिं च हृदयं च तृतीयकम् । स्थानान्येतानि जीवस्य कल्पितानि शिवेन तु ॥ १७ ॥ १ 'शक्ति' क पाठ । २ 'ह' क पाठ । ३ 'सफल' क पाठ । ४ 'कै' क पाठ ।

३५८ गन्धर्वतन्त्रे । हृत्कमलं शिरश्चैव सत्त्वे यावद्व्यवस्थितम् । देहसंस्थित इत्युक्तः शिवेन परमात्मना ॥ १८ ॥ यावन्न चलते जीवस्तावन्निश्चलतां गतः । नाभिस्थो निष्कलं ज्ञात्वा मुच्यते जन्मबन्धनात् ॥ १६ ॥ नाभिस्थः सर्वकालेषु हृदि तिष्ठति सर्वगः । वक्त्रनासापुटान्तःस्थो भुङ्क्ते च विषयान् प्रभुः ॥ २० ॥ जीवः पश्यति देहस्थो जीवते२ च महेश्वरः । भुङ्क्ते भोगं शुभं जीवो देही३ देहे व्यवस्थितः ॥ २१ ॥ देहं त्यक्त्वा यदा जीवो बहिराकाशमाश्रितः । तदात्मविषयो जीवो जायते नात्र संशयः ॥ २२ ॥ तदिदं निष्कलं ब्रह्म ध्यायेदिति सदाशिवम् । ध्यात्वा शिवं च सहजं मुच्यते भवबन्धनात् ॥ २३ ॥ सर्वगः सर्वदेहस्थो नासाग्रे च प्रतिष्ठितः । प्रत्यञ्चः सर्वभूतानां दृश्यते नच लक्ष्यते ॥ २४ ॥ नाभिमध्ये स्थितं जीवं शुद्धतत्त्वं तु निर्मलम् । आदित्यमिव दीप्तं तु रश्मिभिर्ज्वलितं शुभम् ॥ २५ ॥ हकारार्थनिभं जीवं जीवो देहे च संस्थितः । नाभिरन्ध्रै४स्थितं ख्यातं विषयान्प्राप्य संस्थितम् ॥ २६ ॥ तेनेदमखिलं व्याप्तं क्षीरं च सर्पिषा यथा । कारणां नात्मनश्चैव प्राणापानैस्तु पञ्चभिः ॥ २७ ॥ श्वासनिःश्वासयोगेन अधऊर्ध्वं प्रवर्तते । शुष्कपत्रं तु वातेन नीयते गगनं यथा ॥ २८ ॥ १ 'त्यक्त' क पाठ । २ 'वि' क पाठ । ३ 'हि' क पाठ । ४ 'न्ध्रचित' क पाठ ।

तथा भ्रमति जीवाख्यं प्राणापानैस्तु पञ्चभिः । चतुष्कलासमायुक्तो भ्राम्यते हृदये स्थितः ॥ २९ ॥ गोलकैस्तु यथा देवि स्वेन दण्डेन ताडितः । उत्पत्य पतते² शीघ्रमविश्रान्तः पुनः पुनः ॥ ३० ॥ पार्वत्युवाच यदिदं सकलं ब्रह्म व्योमातीतं निरञ्जनम् । निष्कलं निर्मलं शान्तं निष्प्रपञ्चमलक्षणम् ॥ ३१ ॥ अप्रत्यक्षमविज्ञेयं विनाशोत्पत्तिवर्जितम् । कैवल्यं केवलं शान्तं शुद्धस्फटिकसंनिभम् ॥ ३२ ॥ करणयोगनिर्मुक्तं हेतुसाधनवर्जितम् । तत्क्षणान्मुच्यते येन तज्ज्ञानं ब्रूहि शंकर ॥ ३३ ॥ ईश्वर उवाच एतदेव महाभागे कुमारो ब्रह्मणः सुतः । परिसमेत्य योगीशं³ विष्णुं विश्वैककारणम् ॥ ३४ ॥ उवाच परया भक्त्या ब्रह्मविद्यां वद् प्रभो । ययाचिरात् सर्वपापं व्यपोह्य परात्परं पुरुषं याति विद्वान् ३५ तस्मै स होवाच जगत्प्रभुश्च श्रद्धाभक्तिध्यानयोगादवेहि । न कर्मणा न प्रजया धनेन त्यागेनैकेनामृतत्वमानशुः ॥ ३६ ॥ परेण नाकं निहितं गुहायां विभ्राजते यद्यतयो विशन्ति । वेदान्तविज्ञानविनिश्चितार्थाः संन्यासयोगाद्⁴ यतयो विशुद्धाः ॥ ३७ ॥ १ 'क' क पाठ । २ 'ततस्तु पतने' क पाठ. । ३ गेयतत्तो' क. पाठ. । ४ 'गि' क. पाठ. ।

३६० गन्धर्वतन्त्रे । ते ब्रह्मलोकेषु परान्तकाले परामृतात् परिमुच्यन्ति सर्वे । विविक्तदेशे च सुखासनस्थः शुचिः समग्रीवशिरःशरीरः ॥ ३८ ॥ स्वस्वाश्रमस्थः सकलेन्द्रियाणि निरुध्य भक्त्या स्वगुरुं प्रणम्य । हृत्पुण्डरीके विरजं विशुद्धं विचिन्त्य मध्ये विशदं विशोकम् ॥ ३९ ॥ अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तरूपं शिवं शान्तममृतं ब्रह्म योनिम् । अथादिमध्यान्तविहीनमेकं विधिं¹ चिदानन्दरूपमद्भुतम् ॥ ४० ॥ उमासहायं परमेश्वरं प्रभुं त्रिलोचनं नीलकण्ठं प्रशान्तम् । ध्यात्वा मुनिर्गच्छति भूतयोनिं समस्तसाक्षिं तमसः परस्तात् ॥ ४१ ॥ स ब्रह्मा शिवः स इन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् । स³ एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥ ४२ ॥ स⁴ एव सर्वं यद्भूतं यच्च भव्यं सनातनम् । ज्ञात्वा तं मृत्युमत्येति नान्यः पन्था विमुक्तये ॥ ४३ ॥ सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । संपश्यन् परं ब्रह्म याति नान्येन हेतुना ॥ ४४ ॥ १ 'भु' क, पाठः । २ 'श' क. पाठ. । ३ 'स विष्णु' ४ 'स स' क पाठ ।

आत्मानमरणिं कृत्वा प्रणवं चोत्तरारणिम् । ज्ञाननिर्मथनाभ्यासात् पापं दहति पण्डितः ॥ ४५ ॥ स एव मायापरिमोहितात्मा शरीरमास्थाय करोति सर्वम् । स्त्रीस्वन्नपानादिविचित्रभोगैः स एव जाग्रत्परितृप्तिमेति ॥ ४६ ॥ स्वप्ने च जीवः सुखदुःखभोक्ता स्वमायया कल्पितविश्वलोके । सुषुप्तिकाले सकले विलीने तमोभिभूतः सुखरूपमेति ॥ ४७ ॥ पुनश्च जन्मान्तरकर्मयोगात् स एव जीवः स्वपिति प्रबुद्धः । पुरत्रये क्रीडति यश्च जीव- स्ततस्तु जातं सकलं विचित्रम् ॥ ४८ ॥ आधारमानन्दमखण्डबोधं यस्मिंल्लयं याति पुरत्रयं च । एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापश्च पृथिवी विश्वधारिणी ॥ ४९ ॥ यत्पुनर्ब्रह्म सर्वात्मा सर्वस्यायतनं महत् । सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरं नित्यं तत्त्वमेव त्वमेव तत् ॥ ५० ॥ जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादि प्रपञ्चं यत्प्रकाशते । तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा सर्वबन्धैः प्रमुच्यते ॥ ५१ ॥

१ 'ध्या' ख पाठ । २ 'तो' क पाठ ।

३६२ गन्धर्वतन्त्रे । त्रिषु धामसु यद्भोग्यं भोक्ता भोगश्च यद्भवेत् । तेभ्यो विलक्षणः सोऽहं चिन्मात्रोऽहं सदाशिवः ॥ ५२ ॥ मय्येव सकलं जातं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । मयि सर्वं लयं याति तद्ब्रह्माद्वयमस्म्यहम् ॥ ५३ ॥ अणोरणीयानहमेव तद्व- न्महानहं विश्वमहं विचित्रम् । पुरातनोऽहं पुरुषोऽहमीशो हिरण्मयोऽहं शिवरूपमस्मि ॥ ५४ ॥ अपाणिपादोऽहमचिन्त्यशक्तिः पश्याम्यचक्षुः स शृणोम्यकर्णः । अहं विजानामि विविक्तरूपो न चास्ति वेत्ता मम चित्सदाहम् ॥ ५५ ॥ वेदैैरनेकैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् । न पुण्यपापे मम नास्ति नाशो न जन्म देहेन्द्रियबुद्धिरस्ति ॥ ५६ ॥ न भूमिरापो मम नास्ति वह्नि- र्न चानिलो मेऽस्ति नचाम्बरं च । एवं विदित्वा परमात्मरूपं गुहाशयं निष्कलमद्वितीयम् ॥ ५७ ॥ समस्तसाक्षिं सदसद्विहीनं प्रयाति शुद्धं परमात्मरूपम् ॥ ५८ ॥ १ 'साक्षी' क. पाठ. । २ 'द्वयो' क. पाठ ।

द्वाचत्वारिंशः पटलः । ३६३ य एतत्तन्त्रं समधीते सोऽग्निपूतो भवति सुरापानात्पूतो भवति कृत्याकृत्यात्पूतो भवत्यगम्यगमनात्पूतो भवति ॥ इति श्रीगन्धर्वतन्त्रे पार्वतीश्वरसंवादे तत्त्वज्ञानोपदेशनं नाम द्वाचत्वारिंशः पटलः ॥ ४२ ॥ समाप्तमिदं श्रीशिवार्पणं भूयात् ॥

प्रस्तुत पृष्ठ पूर्णतः रिक्त (सफेद/blank) है, इस पर कोई पाठ (text) या सामग्री उपलब्ध नहीं है। कृपया सही पृष्ठ की छवि पुनः संलग्न करें।

The provided image appears to be a solid magenta/blank placeholder image and does not contain any readable text or scriptural content to transcribe.

Please upload a clear image of the page you would like transcribed.