भारतकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 110, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 110

७ ] शृंगारवर्णनम् ६१ इति व्यधा निन्युः प्रतिगृहमशेषामपि निशां रतोत्साहैस्तैस्तैः समुदितमुदस्तै युवजनाः ॥ १२५ ॥ अन्योन्यार्पितरदच्छदखंडनानां नि शंकनिर्मितनखक्षतमंडनानां । संभोगसंभवपरिश्रमखिदितानां निद्रासुखं क्षणमभूद्रतयेथ यूनां ॥ १२६ ॥ अन्योन्यप्रवितीर्णदंतनखरमोद्यत्पदव्यंजनै- र्यूनोर्वीक्ष्य परां स्थितिं गतवतो निर्व्याजवीरव्रते । कंदर्पोपि गिरीशदर्पदलने निश्चिततामुद्वहन् आशिश्राय चिराय संगसुभगां निद्रां विशंके तदा ॥ १२७ ॥ तूलं स्पर्शानुकूलं मुखशशिरुचिरश्रीसमाकृष्टिमूलं तांबूलं नासिकायाव्रतसुकृतफलं स्फारपुष्पोपहारः । कांताश्रांतास्तनाभ्यामुरसि खिलमिदं न श्रुतः सप्तमश्चेत् सर्गः शृंगारसंजीवन इति विदितो वीरहम्मीरकाव्ये ॥ १२८ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते महाकाव्ये हम्मीरचरिते वीरांके सुरतवर्णने शृंगारसंजीवनो नाम सप्तमः सर्गः समाप्तः ॥ अथाष्टमः सर्गः प्रपंचयंतः स्फुटतारमंद्र — मध्यस्वरान् पंचमरागगर्भान् । हम्मीरदेवाय निशाऽवसानं वैतालिका विज्ञपयां बभूवुः ॥ १ ॥ विच्छायमिंदुं मुखमावहंती विनिम्नताराकलुषांबैरैषा । विभावरी याति रजस्वलेव स्नातुं पयोधौ दिशि पश्चिमायां ॥ २ ॥ वियुक्तनारीजननेत्रपातो — ल्काभिः समंतादिव दीप्यमानं । विहाय शीतांशुरसौ विहाय आसीदपूर्वाचलचूलचुंबी ॥ ३ ॥ स्वातंत्र्यहंता न उदेति भास्वानस्पामिति क्रोधभरारुणाभिः । दृष्टेव दृग्भिः कुलटाजनेन पुरंदराशारुणतां जगाम ॥ ४ ॥

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास) · पृष्ठ 110, कुल 185 में से · BharatKosha