भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 285, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 285

राजयोगाध्यायः ॥७॥ २४६ | बु.शु. | र. मं. ल. | | | बृ. | यूपयोगः | | | चं. श. | | | | | ल. | | | र. मं. | इषुयोगः | | | बु.शु. / चं. बृ. | श. | | | | | | | शक्तियोगः | र. मं. | | | चं. श. | बु. शु. / बृ. | | | शु. बु. | र.मं. / बृ. | | | दण्डयोगः | चं. श. | | | | | | लग्नसे चौथे भाव तक चारों गृहोंमें यदि सब ग्रह हों तो “यूप” योग, और यदि चौथे भावसे सप्तम भाव तक सब ग्रह हों तो “इषु” योग, तथा सप्तमसे दशम भाव तक सब ग्रह हों तो “शक्ति” योग, और दशम से लग्न पर्यन्त सब ग्रह हों तो “दण्डयोग” होता है ॥ १७० ॥ अधुना नौकूटच्छत्रचापाद्धेचन्द्रयोगानाह— नौकूटच्छत्रचापानि तद्वत्सप्तर्क्षसंस्थितैः । अर्धचन्द्रस्तु होराद्यैः प्रोक्तादन्यर्क्षसंस्थितैः ॥ १७१ ॥ नौकूटेति । तद्वत् = पूर्वोक्त-(यूपादियोगोक्तप्रकार-) वत्, अर्थादेकस्मात्केन्द्रा- त्सप्तर्क्षसंस्थैः क्रमात् नौकूटच्छत्रचापानि स्युः । यथा च लग्नादिसप्तान्तेषु सप्तसु भावेषु सप्तग्रहा भवेयुस्तदा नौयोगः । चतुर्थाद्दशमान्तेषु सप्तसु सर्वैर्ग्रहैः कूटयोगः सप्तमादिलग्नान्तेषु सप्तसु भावेषु सप्तग्रहैश्छत्रयोगः । दशमाद्विचतुर्थान्तेषु चापयोगो भवति । तथोक्तं च— लग्नादिसप्तमान्तस्थैः सर्वखेटैस्तु नौरिति । तुर्याद्दशमान्तस्थैः कूट इत्यभिधीयते ॥ सप्तमादिभिलग्नान्तैश्छत्रः सकलखेचरैः । एवं दशादितुर्यान्तैश्चाप इत्युच्यते बुधैः ॥ इति ज्ञानमुक्तावल्याम् । अर्धचन्द्र इति । नावाद्यैरूक्तैर्यौगैरन्यर्क्षसंस्थितैः अर्धचन्द्रो योगः प्रोक्तः । नावाद्या योगो केन्द्रेषूक्ताः । तदितरस्थैर्यथापणफरगैरपोक्लिमगतैश्च सप्तग्रहैर्धचन्द्रो योगः स्यादिति । एतदुक्तं भवति । द्वितीयादि-अष्टमान्तेषु सप्तसु भावेषु सप्तग्रहैर्धचन्द्रः । तृतीयादिनवमान्तेऽर्द्धचन्द्रः । एवं पञ्चमादिलाभान्ते । षष्ठादि द्वादशान्ते । अष्टमादिद्विती- यान्ते । नवमादितृतीयान्ते । लाभादिपञ्चमान्ते । द्वादशादिषष्ठान्ते । एवं सप्तसु भावेषु सप्त-