मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मीमांसाकौमा 13. विज्ञानस्कन्धमात्रेण स्मृतिर्नैवोपपद्यते । समानायां संततावप्यैक्यं व्यक्तिषु दुर्लभम् ॥ ननु स्मृतिरपीच्छावत्पूर्वविज्ञानसन्निभम् । विज्ञानं तच्च नष्टेऽपि द्रष्टर्यन्येद्युरुद्भवत् ॥ नैवचानुपपन्नं तत् प्रत्यक्षावगतत्वतः । किंचैकस्मिन् स्कन्धघनेऽन्येन स्कन्धघनेन यत् । विज्ञातं तत्संततिजेनान्येनाप्युपलभ्यते । नातत्संततिजेनान्येनेति प्रत्यक्षनिश्चितम् ॥ तस्माच्छून्याः स्कन्धघनाः इत्यर्थे ब्राह्मणं पुनः विज्ञानघन एवैभ्यो भूतेभ्यश्च समुत्थितः ॥ तान्येवानुविनश्येन्न प्रेत्य संज्ञेति पठ्यते । 6 हेतुष्वेवं परोक्तेषु प्रतिषिद्धेषु संप्रति ॥ अहंप्रत्ययविज्ञेयः स्वयमात्मोपपायते । तथाहि प्रतिसंधानमन्येद्युरवलोकिते ॥ अपरेद्युर्हामिदमदर्शमिति दृश्यते । प्रत्यगात्मैकविषयं न परत्र प्रसर्पति ॥ यतोऽन्येद्युर्द्दष्टवतोऽपरेद्युः स्याद्विलक्षणः । तस्मात्तद्व्यतिरिक्तोऽस्ति यत्राहंशब्द ईर्यते ॥ स्मरणप्रत्यभिज्ञाने स्यातामन्यार्थगोचरे । वासनावशतः ज्ञातुः प्रत्यभिज्ञा तु दुर्लभा ॥