मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

जातिवादः. 247 पक्षे त्वस्मिन् विप्रताद्यं व्यवहारनिबन्धनम् । अनादिर्व्यवहारोऽयं वारादिव्यवहारवत् ॥ या चोत्कर्षापकर्षाभ्यां सप्तमे पञ्चमेऽपिवा । वर्णान्तरापत्तिरुक्ता पर्यायाच्छुद्धिरेव सा ॥ संभवः तदभिव्यङ्ग्या जातिर्वा विप्रता यदि । मुखबाहूरुजातानां मानसानां कथंनु सा ॥ द्रौपद्यगस्त्यवाल्मीकिदृष्टद्युम्नादिधीमताम् । पौराणिकानामन्येषां कथं सा व्यवतिष्ठते ॥ तयोनिजायोनिजादिक्रोडीकरणनिर्मलम् । ब्राह्मण्यमभिनिर्वाच्यं तद्धि सत्त्वादिलक्षणम् ॥ सत्त्वादयो गुणा एव स्वभावप्रभवा गुणाः । तद्धेतुभूतं प्राचीनं कर्म स्वो भाव उच्यते ॥ प्रजापतेः ऋषीणां च प्रत्यक्षं तत्तु मादृशाम् । गोत्रप्रवरसंबन्धपारंपर्यौपदेशिकम् ॥ सवर्णान्येन संयोगे सांकर्यं नैव संभवि । महर्षिषु प्रमादोऽपि तपोभिरनुपप्लुतः ॥ 12 तद्ब्राह्मण्यं द्विधा प्रोक्तं शारीरं मानसं त्विति । सत्त्वादिरूपं शारीरं मानसं तु शमादिकम् ॥ शरीरसत्तापर्यन्तं शारीरनियमः स्थितः । मानसं सर्वपूज्यं स्यात् मनोवृत्तिनिबन्धनम् ॥