मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

ग्रामीणस्य प्रथमतः पश्यतो गवयादिकम् । सादृश्यधीर्गवादीनां या स्यात्सा करणं मतम् । वाक्यार्थस्यातिदेशस्य स्मृतिर्व्यापार इष्यते । गवयादिपदानां तु शक्तिधीरुपमा फलम् ॥ तस्मादयं स गवयो नामेत्येवंविधा मतिः । उपमानैकजन्यैव न प्रमाणान्तरोद्भवा ॥ साधर्म्यादथ वैधर्म्याद्धर्ममात्राच्च तत् त्रिधा । गवयो गौरिवेत्यादिवाक्यं साधर्म्यमूलकम् ॥ गवादिवन्न द्विशफः भवेद्वाजीति यद्वचः । तद्वैधर्म्यनिदानं स्यात् धर्ममात्रात्पुनर्यथा ॥ दीर्घग्रीवः प्रलम्बोष्ठः कण्टकाशी क्रमेलकः । सादृश्यवचनं चैतद्द्वयोरस्यादुपलक्षणम् ॥ प्रत्यक्षप्रत्यभिज्ञास्स्युः सादृश्यादिधियो यतः । गवयेन सदृग्गौरित्येषा नोपमितिस्ततः ॥ प्रसिद्धेन हि सादृश्यमप्रसिद्धस्य गम्यते । गवा गवयपिण्डस्य न तु युक्तो विपर्ययः ॥ यच्चावगतविज्ञानं प्रत्युत्पन्ननिदानजम् । सा संगतिः स संवादः सोऽनुवाद इतीर्यते ॥ सादृश्यस्यानिमित्तत्वान्निमित्तस्याप्रतीतितः । समयो दुर्ग्रहः पूर्वं शब्देनानुमयाऽपिवा ॥ M.R. 52