मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

अधिकारी ५

न हि शास्त्रशतेनापि क्वचिद्ध्वान्तप्रकाशयोः । संभवः शक्यते कर्तुं लिङ्गैः किमुत केवलैः ॥ इति मुण्डकभाष्यस्थः श्रीशाङ्करविनिर्णयः । अत्र श्रीरामकृष्णार्यवाक्यमेतन्निशम्यताम् ॥ केचित्तु भिक्षवः स्वीयमाश्रमं केवलं पुनः । मोक्षाश्रममिति भ्रान्ताः ख्यातिपूजापरायणाः गृहस्थादिकृताष्टाङ्गप्रणामाद्यैश्च केवलम् । आत्मानमधिकंमन्याः तेषु प्रद्वेषमात्रतः ॥ तेषां ब्रह्मविचाराधिकारो नास्तीति मन्वते । तथा वसिष्ठजनकरैक्वाद्याख्यायिका अपि ॥ प्रच्छादयन्तो दृश्यन्ते इत्युक्तिरवलोक्यते । ५ अथापि केचिद्विबुधाः धीरोदारा भवन्ति ये ॥ निर्गुणब्रह्मविद्यायां शूद्राणामपि ते स्फुटम् । स्ववर्णधर्मानुष्ठानादधिकारं प्रचक्षते ॥ इतिहासपुराणाभ्यामर्थितैतेषु युज्यते । अपित्वध्ययनोपात्तज्ञानमूला निषिध्यते ॥ विद्योत्पत्तिस्तु विमलदेहद्वारा भविष्यति । तस्माच्छूद्रोऽपि विद्यार्थं कर्म कर्तुमिहार्हति ॥ ६ एवं संन्यासाश्रमोऽपि पापभेदविनाशकृत् । चित्तशुद्धिमुखात्कैश्चिद्विद्यायामङ्गमिष्यते ॥