भारतकोश
संग्रह पर लौटें

पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Paraskara Grihyasutra Hindi

महर्षि पारस्कर (टीकाकार: कुलमणि मिश्र शर्मा) द्वारा

स्रोत: Paraskara Grihyasutram with Margadarshini Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished263 पृष्ठ

( II )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
अथास्य मूर्धा१।१८।३६८अधः शाय्य२।५।९९४
अथास्याङ्गिर२।२।१७[८४अधियज्ञमधि१।३।३११७
अथास्यायुष्यं१।१६।५५९अधिरथं१।८।१८४०
अथास्यै दक्षिणां१।१६।१६६३अनवेक्षमाणा३।१०।२११९१
अथास्यै दक्षिणां हस्तं१।६।३३१अनामिकया१।१६।४५८
अथास्यै दक्षिणांस१।८।८३७अनामिकाङ्गुष्ठे१।३।२०१४
अथास्यै दक्षिणां स१।११।९४९अनाहिताग्ने३।१।११४३
अथाह वीणा गां१।१५।७५६अनुगुप्तमेतं२।१।२०७९
अथेमामृचं२।११।१२१२३अनुगुप्तमेतं२।१४।१७१३१
अथैनं भूतेभ्यः२।२।२४८६अनुवातं पशु३।८।१११८०
अथैनं वासः२।२।१०८१अन्तः सूतके३।१०।६१८७
अथैनं सूर्यः२।२।१८८४अन्तरिक्षाय२।१०।५११६
अथैनमभि१।१६।१४६२अन्नपतीयया३।१।५१४६
अथैनमाह२।२।२२८५अन्नपर्याय१।१९।११७३
अथैनां वासः१।४।१३२०अन्य एताति३।१०।३३१९४
अथैनां सूर्यं१।८।७३७अन्यद् यान१।१०।२४४
अथैनां स्थाली१।११।५४८अन्यस्त्रि१।३।७१०
अथैनामभि१।८।९३८अन्वारब्ध१।५।३२५
अथैनामश्मान१।७।१३२अन्वारब्ध आज्या२।१।६७५
अथैनामुदीचीं१।८।१३५अन्वारब्ध आज्या२।३।२८७
अथैनौ समक्ष१।४।१५२१अप आसिञ्चति३।५।३१७३
अथैनौ समीक्ष१।४।१७२३अपूपमांस३।३।३१५४
अथोत्तरतः३।४।१८१७१अपूपैस्तीर्त्वा२।१५।३१३२
अथोत्तरतो२।७।१७१४१अप्राप्य देवताः३।१४।८२०८
अथोत्तरतो येन२।१।१६७७अप्सववदान३।१२।४२०२
अथोत्तरीयं य१।६।१६१०५अप्सवात्मानं२।७।१०१०९
अथोत्तरीयं या१।४।१४२१अभिमृशति१।१६।२१६६
अथोदक कर्म३।१०।११८६अभ्यन्तरतो३।४।६१६५
अथोपनिष्ठते३।१२।१०२०३अमांसाशय२।८।२१११
अद्विवर्षे प्रेते३।१०।२१८६अमावास्यायां३।१२।२२०२
अधः शयीरन्३।२।१७१५३अयास्याग्ने१।२।११

( III )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
अयुजाक्षर१।७।३६७आचार्येण२।५।२८९६
अरण्यो प्रदान१।२।५आजं गव्यं वा२।५।१८९५
अर्धं प्रति१।३।१४१२आज्यभागा२।१०।३११६
अर्धं चेदव३।६।३१७५आज्यं मुद्गा१।१।४
अर्थं षष्ठान्२।११।१०१२२आज्यं संस्कृ३।४।८१६६
अर्थं सप्त२।११।१११२२आट्या ब्रह्म१।१९।९७२
अलङ्करण२।६।२११०६आद्वाविंशा२।५।३७९८
अवज्योत्य२।८।८११२आपोहिष्ठेति१।८।६३७
अवनेज्य२।१४।२११३०आपोहिष्ठेति३।५।४१७४
अश्वो वैश्य१।८।१७४०आवसथ्यावानं१।२।१
अष्टकायै३।३।७१६०आश्वत्थेषु२।१५।५१३३
अष्ट चत्वारिं२।५।१३९४आश्वयुज्यां२।१६।११३४
अष्टवर्षं२।२।२८०आषोडशा२।५।३६९८
असम्भव२।१७।५१३६आसनमाह्य१।३।५
असावहं२।२।२१८५आहरन्ति१।३।६१०
अस्तमितानु१।९।२४२इतरयो१।२१।४७७
अस्तमिते१।८।१९४०इन्द्रं दैवी२।१५।९१३४
अहतं वासो२।६।५१०४इन्द्रं पर्जन्य२।१२।३१२५
अहरहः२।९।१६११५इन्द्रं श्रेष्ठानि१।१८।६६९
अहरहरन्न३।१०।५३१९८उतूल परिमेहः३।७।११७६
अहिंसन्नर२।५।८९३उत्तरत एकेषां१।८।४३७
आचतुर्विंशा२।५।३८९८उत्तर पूर्वस्यां३।५।२१७३
आचम्य प्राणा१।३।२६१५उत्तरिष्यन्३।१५।११२१२
आचान्तोदका१।३।२७१५उत्तरे सन्धा३।४।१४१७१
आचामत्या१।३।१६१२उत्तीर्णाञ्जिच्छो३।१०।२०१९१
आचार्य ऋत्वि१।३।२उत्साह२।६।१६१०३
आचार्याय भै२।५।८९३उत्सृष्टेष्ववभ२।११।३१२१
आचार्याय वरं१।८।१४३१उदकान्तं गत्वा२।१२।२१२४
आचार्याय वरं ददा२।१।२१७९उदगयन१।४।५१९
आचार्यायान्ते३।३।१३१६२उदपात्रं१।१६।१८६३
आचार्ये चैवं३।१०।३८१९५उदपान२।७।७१०८

( IV )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
उदुत्तममिति२।६।१११०२एतेनैवाश्वा३।१५।४२११
उद्धृत्याग्रं२।९।११११४एत्य हस्तिन३।१५।२२१०
उपयमन१।९।१४१एवं द्वितीयां२।४।४९१
उपलिप्त१।४।३१८एवं द्विरपरं तूष्णीम्२।१।१३७७
उपसंगृह्य२।६।९१०१एवं द्विरपरं३।२।१६१५३
उपसेचनं३।३।१२१६२एवं द्विरपरं ला१।७।४३४
उपेता जप३।२।१३१५१एवमत ऊर्ध्वं१।११।१०५०
उपोदुत्ति३।२।१५१५२एष एव विधि१।१।५
उभयं समाप्य२।५।३५९८एषा त इति२।४।५९१
उर्वराया२।७।१७११०ऐग्नेयम२।५।१६९५
उपसे२।९।८११३ऐन्द्री वैश्वदेवी३।३।२१५३
उष्ट्रमारो३।१५।५२११ओषधीनां प्रादु२।१०।२११५
ऊर्णा.त्रेण२।६।२०१०६औदुम्बरो२।५।२६९६
ऊर्ध्ववालां३।१२।७२०३औपासनमर३।८।३१७८
ऊर्ध्वमागृह्य३।३।११५३कपिञ्जल१।१९।६७२
ऊवध्यं लोहि३।८।१०१८०कामं तु गीतं२।७।४१०८
ऋषिमुखानि२।१०।१९११९कामं तु याज्ञि२।६।८१००
एकं चेत्२।६।१७१०५कामादितरः२।७।२१०८
एकरात्रं त्रिरा३।१०।४१८७कामादीजानो२।१७।३१३६
एकरात्रम२।११।९१२२कार्त्तिक्यां३।९।३१८१
एकदक्षाः३।१०।१८१९०कालातिक्रमे२।५।४१९९
एकादशवर्षं२।२।३८०कुमार्य्याः१।४।६१९
एकादश्या३।१० ४७१९६कुमार्य्या भ्राता१।६।९३०
एका वैश्यस्य१।४।११२०कुरुष्वं मा३।१०।१४१८९
एके प्रागुत्सर्गा२।१०।२५१२०कुरुष्वमित्ये३।१०।१५१९०
एके मांस्त्व हरति३।१४।११२०१कुशकण्टकं१।१४।४५४
एतदेव प्रा३।१२।१२२०४कूर्मपित्तं१।१४।५५४
एतदेव वशी३।१३।७२०७कुकषाया१।१९।८७२
एतदेव व्रता२।१०।१०११७केशाश्मश्विनि२।१।७७५
एतन्नित्यं१।५।४२५क्रीत्वा लब्ध्वा३।१०।२५१९२
एतेनैव गो३।८।१३१८०क्षपणं प्रवचनं२।१२।४१२४

( V )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
क्षेत्रस्य पुर२।१७।६१३७ज्येष्ठया२।१३।२१२५
क्षेमे नक्तं२।७।५१०८तं हस्तं२।१४।१८१३२
क्षेम्यो ह्ये३।७।४१७७तत आदाय२।१।९७५
क्षेम्यो ह्ये३।६।४१७५तत एनां१।८।५३६
गर्भाष्टमे२।२।२८०ततो ब्राह्मण१।२।१३
गर्भिणीं२।७।१२१०९१।१०।४४५
गवां त्वा१।१८।४६९१।१२।६५२
गां केशान्ते२।३।२२७९१।१५।१०५७
गां धयन्तीं२।७।२६११०२।१३।१०१२६
गिरिमभि३।१५।१३२१२२।१४।२११३२
गुरुणानुज्ञा२।६।४१००२।१५।१०१३४
गुरौ प्रेते२।११।७१२२२।१६।६१३६
गोयज्ञेन३।९।२१८१३।१।७१४७
गोष्ठमभि३।१५।१५२१३३।४।२०१७३
गोर्ब्राह्मणस्य१।८।१५४०३।५।५१७४
गौ की शब्दात्३।८।५१७८२।८।७११२
ग्रामवचनञ्च१।८।११३९तप्तेनोदका२।२।१५८४
ग्रामेवोभय२।१७।७१३७तं प्रतिगृह्णाति१।८।१३३९
ग्रामो राजन्य१।८।१६४०तस्मात् तयो१।११।६४८
घृताक्तान्२।१४।७१२८तस्मादेवं३।८।१५१८१
चतुर्थं शूर्प१।७।५३४तस्य तुल्य१।३।२११४
चतुर्थे मासि१।१७।५६७तस्य त्रिः३।१४।१४२०९
चतुर्थ्यामपर१।११।१४५तस्य न का३।९।१०१८४
चतुष्पथ३।१५।८२१२तस्य शूल२।५।३१९७
चत्वारः पाक१।४।११८तस्य स्नातक३।४।३१६३
चातुष्प्राश्य१।२।४तस्या अवट३।३।९१६१
चित्तञ्च चित्ति१।५।९२६तस्यै वपां३।१२।६२०२
छत्रं प्रति२।६।२४१०६तां छवि१।६।२३०
जगतीं वैश्य२।३।९८९तां जुहोति१।८।१०३८
जातस्य१।१६।३५८तां दृढ२।१।१८७८
जानन् येन१।५।८२६ताभिरद्भिः१।११।७४९
तामुद्धृत्य

( VI )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
ताश्च तेषां३।१०।४२१९५दधि क्राव्ण२।१०।१६११८
तिल मुद्ग्१।१५।४५५दधि तिलान्२।६।१२१०३
तिस्रो प्रत्या२।५।५९३दधि मधु२।१६।४१३५
तिस्रो ब्राह्मण१।४।९१९दध्ना तरडु१।९।३४२
तिस्रो रात्री२।८।११११दन्त प्रक्षा२।६।२७१०७
तूष्णीं ग्रामा३।१०।१२१८९दर्वी शूर्पं२।१४।१५१३१
तूष्णीं वा२।२।१३८२दर्व्याच्चिममं२।१४।१९१३२
तृतीये वा२।१।२७४दशम्या१।१७।१६६
तेषां संस्कारे२।५।४३९९दशरात्र३।१०।२९१९३
त्रयः स्नातकाः२।५।३२९७दायाद्यकाल१।२।२
त्रिः परिणीता१।७।६३५दिग्भ्यश्चन्द्र२।१०।७११६
त्रिः क्षुरेण२।१।१७७८दिवस्परि१।१६।९६०
त्रि पुरुषं२।५।४२९९दिवे सूर्या२।१०।६११६
त्रिरात्रं नाधी२।१०।२३१२०दीक्षा वदे२।२।१६८४
त्रिरात्रं ब्रह्म३।१०।२३१९२दीक्षितो२।८।१०११२
त्रिरात्रं श्राव३।१०।२८१९३दृढव्रतो२।७।२०११०
त्रिरात्रं सहोष्य२।११।१३१२३देवतां चा३।११।५२००
त्रिरात्रमक्षा१।८।२१४१देवस्य त्वे१।३।१८१३
त्रिवृतमावध्ना१।१५।६५६द्वादशके२।६।३१००
त्रिषु त्रिषु१।४।७१९द्वादश द्वादश२।५।१३९४
त्रिष्टुभं२।३।८८८द्वादश रात्रं२।१।२४७९
त्र्यायुषमिति१।१६।७५९द्वादशवर्षं२।२।४८०
त्रेण्या२।१।१०७६द्वारदेशे मा२।१४।१६१३१
त्वन्नो अग्ने१।२।८द्वार देशे सू१।१६।१९६४
दक्षिणत२।३।४८७द्विवर्षं प्रभु३।१०।८१८८
दक्षिणोऽस्य१।१८।५६९द्वे राजन्यस्य१।४।१०२०
दक्षिणो सन्वा३।४।१२१७०द्वयक्षरं१।१७।२६६
दक्षिणतः स्वा३।२।७१५०धनुर्ज्यां२।५।२१९५
दक्षिणतो३।२।८१५०धानाः प्राश्न.२।१४।२०१३२
दण्डं प्रय२।२।१४८३धानानां२।१४।४१२७
दण्ड धारण२।५।१०९४धानावन्त२।१४।६१२८

( VII )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
धात्रे विधात्रे२।९।४११३नीहारे२।११।६१२२
धावतोऽभिशस्त२।११।५१२१नृत्यगीत२।७।३१०८
धुर्य्यो दक्षिणा१।१०।३४५नैतस्य३।८।१२१८०
न कल्पमात्रे२।६।७१००नैनानुप२।५।४०९८
न च धावेत्२।७।६१०८न्यायस्तु३।१०।५२१९८
न त्वेवा१।३।३०१७पक्षं द्वौ वा३।१०।३७१९४
नदीमुत्तरि३।१५।९२१२पक्षादिषु१।१२।१५०
नद्यन्तरे३।११।११२०१पच्छो२।३।५८८
न पूर्व चोदि२।१७।४१३६पञ्चमहा१।२।६
न प्रकु३।१०।२४१९२पञ्चसु बहिः१।४।२१८
नमो माणि३।१४।७२०८पन्थानमभि३।१५।७२११
नवं स्थाली३।१।२१४३परं मृत्यविति१।१५।१२२९
नवाग्न्युप२।१३।६१२६परिपश्यव्ये३।११।३२००
न स्त्री३।१४।९२०९परिव्यय३।११।२१९९
न स्वाध्याय३।१०।३०१९३परिसमुह्यो१।१।२
न ह वै स्नात्वा२।७।८१०९पर्युक्ष२.२.७८१
नात्रोदक३।१०।७१८८पर्वाणि२।१०।२०११९
नाभ्यस्थमभि२।९।७१८४पर्षदमेत्य३।१३।४२०५
नाभ्यां दक्ष१।१६।६५९पशुमप्ये३।९।९१८४
नामान्येषा२।१५।८१३३पशुश्चेदा३।११।११९९
नावमारो३।१५।१०२१२पश्चादग्नेः३।२।९१५१
नित्यानि३।१०।३११९३पश्चादग्नेः स३।२।६१४९
निनयन्नभि१।३।१५१२पश्चादग्नेः रव२।२।८८१
नियुक्ता१।१५।८५६पश्चादग्ने स्ते१।५।२२४
निर्ऋति३।१२।३२०२पश्चाद् गृह२।९।१४११४
निर्मन्ध्य१।४।४१९पश्चिमे सन्ध्या३.४।१३१७०
निवर्त्तेत३।१०।५०१९८पञ्चाङ्गं३।११।९२०१
निवेशन३।१०।२२१९१पाणिनाग्नि२।४।२९०
निष्क्रमण१।८।३३६पाणी प्रतप्य२।४।८९२
निष्क्रम्यदिश३।४।१५१७१पाणी प्रक्षा३।६।२१७४
निष्ठितां३।४।१९१७२पात्रं निर्णी२।९।१०११४

( VIII )

सूत्रानिका.क.सू.पृष्ठाङ्काःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
पादयो१।३।१०११प्रतिष्ठे स्थो२।६।२५१०७
पायसमैन्द्रं२।१५।२१३२प्रति संवत्सरा१।३।३
पायसमैन्द्रं२।१६।२१३४प्रतीकं मे३।१६।२२१७
पायसेना३।८।१४१८१प्रत्तानाञ्च३।१०।४६१९६
पालाशो२।५।२४९६प्रत्तानामित३।१०।४११९५
पिण्डकरणो३।१०।४९१९७प्रत्याह माता१।३।२८१६
पिण्डमप्येके३।१०।५४१९९प्रथमगर्भे१।१५।३५५
पितरः शुन्ध२।६।१४१०४प्रथमाष्टका३।३।४१५४
पितृभ्यः स्वधा२।९।९११४प्रदक्षिणा२।३।१८७
पित्राप्रत्ता१।४।१६२२प्रदक्षिणमग्निं१।५।१२४
पुण्याहे२।१३।११२५प्रदक्षिणमग्निं पर्युं२।४।३९०
पुण्याहे शालां३.४.२१६३प्रपद्यते३।४।५१६५
पुत्रं दृष्ट्वा१।१८।२६८प्रवेशनादि३।१०।३६१९४
पुत्रायान्ते१।३।२३१५प्राग् वा सञ्चरे१।३।२५१५
पुंसवन१।१५।२५५प्राङ् महा१।५।५२५
पुंमासौ मित्रा१।९।६४३प्राशनान्ते३।४।१०१७०
पुरस्तादेव१।२।९प्राशनान्ते दधि२।१६।३१३५
पुरा स्पन्दत१।१४।२५३प्राशनान्ते प्रत्य२।१०.१८११९
पूर्ववत्२।४।७९२प्राशनान्ते मरु२।१५।४१३३
पूर्वो सन्धा३।४।१११७०प्राशनान्ते सक्तु३।२।४१४९
पूर्वो ब्रूया१।१६।११६०प्राशनान्ते सक्तूना२।१४।९१२९
पूर्वो वा२।९।१५११५प्राशनान्ते सर्वा१।१९।४७१
पूषा गा३।९।५१८२प्रेतस्पर्शिनो३।१०।३४१९४
पृथिवी२।१७.९१३७प्रेताय पिण्डं३.१०.२६१९२
पृथिव्या२।१०।४११६प्रेतायोद३।१०।१९१९१
पौप्स्य२।१२।११२३प्रेतायोद्दिश्य३।१०।४८१९७
प्रकृता२।१७।१८१४२प्रोषितश्चे३।१०.४३१९६
प्रजापतये२।१०।९११६प्रोष्येत्य१।१८।१६८
प्रतिदिशं१।१६।१०६०प्रौष्ठपद्या२।१५।११३२
प्रतिदिशं वाय२।९।५११३बहिर्हुत्वा१।२।१२
प्रतिमहा१।१५:५५६बालज्येष्ठा२।११।३११४

( IX )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
बाह्यतः१।१२।४५१मातरं प्रथमा२।५।६९३
बृहदसी३।१४।४२०७मातामहयोश्च३।१०।३९१९५
बैल्वोराजन्यस्य२।५।२५९६मातृभिर्वत्सान्२।१६।५१३५
ब्रह्मचर्यं वाष्टा२।६।२१००मार्गशीर्ष्यां३।२।११४७
ब्रह्मचर्यसानीति२।२।९८१मार्जनान्त३।२।५१४९
ब्रह्मचारिणश्च२।१०।२४११८मित्रस्य त्वेति१।३।१७१३
ब्रह्मणो छन्दोभ्य२।१०।८११६मुञ्जाभावे कुशा२।५।२३९६
ब्रह्मानुज्ञातः३।४।७१६६मुहूर्त्तमतीयाय३।१४।१०२०९
ब्रह्माण३।२।१११५१मूत्रपुरीषे२।८।५१११
ब्रह्मानुज्ञाताः प्रत्य३।२।१११५१मृण्मये तां रात्रिं३।१।२७१९२
ब्राह्मणश्चेद्विक्षिणं१।३।१२११मेखलां२।२।११८२
ब्राह्मणान् भोजयि२।१।५७४मौञ्जी रशना२।५।२०९५
ब्राह्मणान् भोजये२।२।६८१मौर्वी वैश्यस्य२।५।२२९६
भगालमिति२।७।१४११०यक्ष्मराणा१।३।३
भवत इत्युच्यमान२।२।२३८६यत्र चान्यत्र३।१५ १६२१३
भवत्पूर्वां२।५।२९२यत्र श्रपयिष्य२।१७।८१३७
भवदन्त्यां वैश्यः२।५।४९३यथा कामी१।११।८४९
भवन्मध्यां राजन्यः२।५।३९३यथा मङ्गलं केश२।१।१९७९
भारद्वाज्या१।१९।५७२यथामङ्गलं वा२।१।४७४
भुक्तार्द्रपाणि२।११।४१२१यथामङ्गलं वा२।२।५८०
भूतगृह्येभ्यो२।९।३११३यथावन्निक्तं२।१४।१०१२९
भूमो पशु३।१२।५२०२यथार्हं भिक्षु२।९।१२११४
मक्षिवधुरिती२।७।१५११०यदहः पुंसा१।१४।३५३
मत्स्यैर्यवनका१।१९।७७२यदि कुमार१।१६।२०६५
मधुमतीभिर्वा१।३।२२१४यह्वे वते३।११।१०२०१
मधुमांसमञ्जनो२।५।११९४यद्यप्यस२।३।३२१७
मध्यमा गवा३।३।८१६०यद्युपेतो३।१०।१०१८८
मध्या वर्षे च३।३।१४१६२यमगाथां३।१०।९१८८
मध्ये गवां३।९।४१८२यस्ते स्तन१।१६।१७६३
मध्ये त्रीन् ब्रह्मणो२।९।६११३यां नदी१।१५।९५७
मन्त्रवत् प्रदानमेके२।७।१११३९या त्वाध्वानं३।१४।१५२०९

( X )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
यावद् ग्रह२।५।१४९४विराजो१।३।१३११
युंक्तेति३।१४।२२०७विवाह श्मशा१।८।१२३९
युवा सुवासाः२।२।१२८२विश्वाभ्यो मा२।६।२६१०७
येन श्रिय२।६।१०१०२विश्वेभ्यो१।१२।२५०
येनावपत्२।१।१२७६विश्वेभ्यो२।९।७११३
रथन्तर३।१४।३२०७विष्टरं१।३।८१०
राज्ञोऽक्ष१।१०।१४३विष्णुस्त्व१।८।२
रात्रौ चे३।१०।३५१९४वृत्रस्य२।६।२२१०६
राष्ट्रभृत१।५।७२६वेदं समा२।६।११००
रासभमारो३।५।६२११वैश्यस्य१।२।३
रुद्रान् जपि३।९।६१८३वैश्वदेवस्या१।१२।३५१
रोचिष्णुरसि२।६।२३१०६वैश्वदेवादन्ना२।९।२११२
रौरवं राज२।५।१७९५व्याधारणा३।८।८१७९
लक्षार्यं वृक्षं३।१५।२१२१४व्रीहि२।१७।२१३६
लोमनखाना२।१०।२४१२०शकुनिं वाश्य३।१५।२०२१४
लोहितं पला३।८।१९१७९शन्नो भव२।१०।१५११८
वनमभिमन्त्र३।१५।१२२१२शयानं चे२।५।२९९७
वपनानुषङ्ग।२।१३।७१२६शरीरं मद३।१०।५१८७
वनस्पति३।८।७१७९शर्म ब्राह्मण१।१७।४६७
वपां श्रपयि३।८।६१७८शवशूद्र२।८।४१११
वपाथं हुत्वा३।११।७२००शालाग्निना३।१०।१११८९
वपोद्धरणम्३।११।१४२००शालाग्नौ३।१०।३२१९४
वर्षत्यप्रावृतो२।७।९१०९शिवां वाश्य३।१५।१९२१४
वर्षोऽस्मि१।३।९१०शिवो नामे२।१।११७६
वातेऽमावास्या२।११।११२०शुक्र ज्योति२।१५।६१३३
वामदेव्य३।१४।५२०७शुनं सुफाला२।१३।५१२५
वासांसि२।५।१५९५शूलगव३।८।११७७
विकृतं वासो२।७।१९११०शेषमद्भिः१।१२।५५२
विधिविधेय२।६।५१००शौचमेवे३।१०।३१८६
विनिवृत्तिः२।१७।१३१३९श्मशानमभि३।१५।१४२१२
विमुखेन च२।५।७१३३श्राद्धाशने२।११।२१२०

( XI )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्कः
श्रावरयां२।१४।२१२७स यस्मिन्१।१६।१३६१
श्वोऽन्वष्टका३।३।१०१६१स यावत्२।१४।१४१३१
षडङ्गमेके२।६।६१००स यावन्तं२।१०।१७११८
षडर्ध्या१।३।१सर्वं वा१।३।२४१५
षष्ठे मासे१।१९।१७०सर्वप्राय१।५।६२५
षोडश वर्ष२।१।३७४सर्वहुत२।१४।८१२८
संयुक्तं मैथुनं३।१०।१३१८९सर्वासां३।९।८१८५
संवत्सरं न१।८।२२४१सर्वे जपन्ति२।१०।२२११९
संवत्सरं पृथ३।१०।५११९८सर्वे ज्ञातयो३।१०।१६१९०
संवत्सरं ब्रह्म२।१।२३७९सर्वेऽनुपठेयुः२।१०।१२११७
संवत्सरं भिक्षा३।१२।८२०३सर्वे वा सर्वे२।५।२७९६
संवत्सरे२।३।६८८सर्वेषां वा२।३।१०८९
संस्थिते कर्मणि२।१७।२०१४२सर्वेषां वा गव्य२।५।१९९५
स एवं२।५।३०९७सर्वेषां शूद्रा१।४।१२२०
सकुलमिवि२।७।१३११०सर्वैः सर्व१।१९।१०७२
सवृत्तशेषं२।१४।१३१३०सव्यं पादं१।३।११११
सतानूनप्त्रि१।११।८१२२सव्ये पाणौ१।३।१९१३
सत्यवदन२।८।९११२सांवत्सरिकस्य२।१।१७४
सदसस्पति२।१०।११११७सा यदि१।१३।१५२
सद्यस्त्वेव२।३।७८८सा यदि न१।८।२०४१
सभामभ्ये३।१३।२२०४सावित्रीं चतु२।१२।३१२४
समानग्राम३।१०।१७१९०सास्य न३।१५।२३२१६
समाप्य वेद२।५।३३९७सारडम्३।८।४१७८
समाप्य व्रत२।५।३४९७! सिचावधूतो३।१५।१७२१३
! समुच्चयो वा२।४।६९१सीरायुञ्ज२।१३।५१२५
स याद काम१।१६।८६०सुमनसः२।६।१८१०५
स यदि किञ्चि३।१५।२२२१५सूक्तान्यथ२।१०।२१११९
स यदि दुर्बल३।१४।१२२०९सूर्यमुदीक्ष१।१७।६६७
स यदि भ्रम्या३।१४।१३२०९सूयाञ्चात्मानं१।८।६१११
स यदि भ्रम्या३।७।३१७६सूर्याय स्वाहा१।९।५४२
स यदि मन्येत३।१३।५२०५सोष्यन्ती१।१६।१५७

( XII )

सूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काःसूत्राणिका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
स्तनयित्नु३।५।१८२१३स्थालीपाकस्य पू२।१३।९१२६
स्तम्भमुच्छ्रं३।४.४१६३स्थालीपाकस्याग्र३।१।३१४४
स्तरण शेष२।७।१४१४०स्थालीपाके३।११।६२००
स्त्रियश्रोपयजे२।७।१९१४२स्नातस्य यमान्.२।७।११०८
स्त्रियै तु१।१८।७७०स्योना पृथिवी३।२।१४१५२
स्त्रीणां चाप्र३।१०।४०१९५स्रस्तरमारो३।२।१०१५१
स्त्रीभ्यश्च३।३।१११६२स्रुवं प्रतप्य१।१।३
स्त्रीशूद्रशव२।८।३१११स्वपतो३।७।२१७६
स्थालीपाकं३।३।५१५४स्वयं प्रशीर्णो२।७।१८११०
,,३।२।२१४७स्वयं वा१।१६।१२६१
,,१ १९।२७०स्वर्ग्यः पशव्यः३।८।२१७७
,,२।१४।३१२७स्वातौ मृग१।४।८१९
स्थालीपाकमिश्रा३।११।८२०१स्वाहाकार२।७।१२१३९
स्थालीपाकस्य१।१९।३७१स्विष्टकृते१।२।१०
स्थालीपाकस्य जु३।२।३१४९हस्तेनो३।१४।६२०८
,,३।३.६१५९हुत्वाहुत्वै१।११.४४७
,,३।४।९१६८हुत्वाहुत्वौ जु२।१०।१३११८
,,२।७।१०१३९
,,२।१४ ५१२८
,,१।११।३४७

—808—

पारस्करगृह्यसूत्रोद्धृतमन्त्राणां सूची

मन्त्राःका. क. सू.पृष्ठाङ्काःमन्त्राःका. क. सू.पृष्ठाङ्काः
अग्नये समिध२।४।३९०अयमग्निर्व्वीरतमी३।२।८१५०
अग्निः प्रथमः प्राभातु३।१।४१४५अयं वामश्विना३।१४।१२२०९
अग्निमिन्द्रं बृह३।४।९१६८अयमूर्जावतो१।१५।६५६
अग्निरायुष्मान्१।१६।६५९अयास्यग्ने वर्षट्कृत१।२।११
अग्निरैतु प्रथ१।५।११२८अर्यमणं देवं१।६।२३०
अग्निर्भूताना१।५।१०२७अलङ्करणमसि२।६।२११०६
अग्ने प्रायश्चित्ते१।११।१४६अवभेदक विरू३।६।३१७५
अग्ने सुश्रवः सुश्र२।४।२९०अवैतु पृश्निश्शैवला१।१६।२५८
अघोरचक्षुरप१।४।१७२३अश्मा भव परशु१।१६।१४६२
अङ्कौ न्यङ्कावभितो३।१४।६२०८अश्वावती गोमती२।१७।९१३८
अङ्गादङ्गात्सं१।१८।२६८,,३।४।४१६४
अच्युताय भौमाय३।४।३१६३अस्मे प्रयन्त्वि मघ१।१८।५६९
अनानुजामनुजां३।३।५१५४अस्वप्नश्च मानवद्राण३।४।१८१७१
अनिमिषा वर्मिण२।१७।१५१४०आग्नेयपाण्डुपार्थि२।१४।७१२८
अन्नं चत्वा ग्राह्य३।४।१३१७०आग्नेयपाण्डु२।१४।९१२९
अन्नाद्याय व्यूहध्वं२।६।१२१०३आग्नेयपाण्डुपार्थि२।१४।१०१२९
अप श्वेतपदा जहि२।१४।४१२७आग्नेय पाण्डुपार्थिवा२।१४।१११३०
अभिभूः सोयदिव्यानां२।१४।७१२८आ त्वा कुमार३।४।४१६४
,,२।१४।९१२९आपो देवेषु जाग्र१।१६।१८६३
अभिभूः सौ२।१४।१०१२९आपः शिवाः शिव१।८।५३५
अभिभूः सौ२।१४।१११३०आपः स्थ युष्माभिः१।३।१४१२
अभूरहमागम३।१३।३२०५आपो मरीचीः३।३।६१५९
अभून्मम सुमतौ३।३।५१५४आपो रेवतीः३।५।३१७३
अमोहमस्मि१।६।३३१आभुवः प्रभुवो२।१०।१६१४१
अमीवहा वास्तोष्पते३।४।८१६७आमागन् यशसा१।३।१६१२
अयं मे वज्रः२।७।९१०९आयुः कीर्त्तियशो३।२।१११५१
आरोहेममश्मान१।७।१३२

( XIV )

मन्त्रा:का.क.सू.पृष्ठाङ्का:मन्त्रा:का.क.सू.पृष्ठाङ्का:
आलिखन्ननिमिषः१।६।१९६४गन्धर्व प्रायश्चित्ते त्वं१।१।१२४६
इडासि मैत्रावरुणी१।६।१५६२गृह्णामि ते सौभग१।६।२३१
इन्द्र श्रेष्ठानि१।८।६६९गोपायमानं च मा३।४।१६१७१
इन्द्रस्य त्वा वज्रेण३।५।३२१०ग्रीष्मो हेमन्त उत३।२।२१४७
इमामग्निखायतां१।५।११२८चक्षुभ्यांथं श्रोत्रा३।६।२१७४
इमामुच्छ्रयामि३।४।४१६४चन्द्र प्रायश्चित्ते१।१।१२४६
इमांल्लाजानावपा१।६।२३०चित्तं च चित्तिश्चा१।५।९२६
इयमोषधी त्राय१।१३।१५२जरां गच्छ परिवत्स्व१।४।१३२०
इयं दुरुक्तं परि२।२।११८२ज्योतिष्मती प्रतिमुञ्च३।३।५१५४
इयं नायु॑पत्नॄते१।६।२३०तत् सत्यं यत्ते देवा१।६।२०६५
इह गावो निषीद१।८।१०३८तत् सत्यं यत्ते सरमा,,६५
उदायुषा स्वायुषो३।२।१४१५२तनूपा अग्नेऽसि२।४।८९२
उद्यन् भ्राजभृष्णु२।६।१११०२तां ते वाचमास्य३।९।३६२०६
उभा कवी युवा२।११।१२१२३तुभ्यमग्ने पर्य१।७।३३४
उष्णेन वाय उद२।१।६७५तेन मामभिषिञ्चा२।६।९१०१
ऊनं मे पूर्यतां२।१६।३१३५त्रिंशत् स्वसार उप३।३।५१५४
ऊर्क च त्वा सूनृ३।४।१४१७१त्वाष्ट्रोऽसि त्वष्टृ३।५।५२११
ऋतं प्रपद्ये३।४।६१६६दीदिविश्व मा जागु३।४।१७१७१
ऋतस्य गर्भः प्रथमा३।३।५१५५देवीं वाचमजनयन्त१।१९।२७०
ऋतूनां पत्नी प्रथमेय३।३।५१५५द्यौस्त्वा ददातु३।५।२२२१५
एकमिषे द्वे ऊर्जे१।८।१३५धर्मस्थूणा राजथं३।४।१९१७२
एकाष्टका तपसा३।३।५१५४धातारं च विधाता३।४।९१६९
एतमुत्यं मधुना३।१।६१४६ध्रुवमसि ध्रुवं१।८.१९४०
एतं युवानं पतिं३।९।६१८३ध्रुवाय भौमाय२।१४।८१२८
एष वा माश्वेना३।१४।१३२०९नमः श्यावा१।३।१९१३
कर्त्तारं च विकर्त्तारं३।४।९१६९तमः स्त्रियै१।१२।४५१
कामाभिद्रुग्धो३।१२.९२०३न नामयति न१।१६।१२६६
कामावर्कार्योऽस्म्य३।१२।९२०३नमो रुद्राय गिरि३।५।१३२१२
कुर्कुरः सुकुर्कुरः१।१६।२०६५नमो रुद्राय चतु३।५।१८२१२
केता च मा सुकेता३।४।१५१७१नमो रुद्राय पथि३।५।१७२११
क्षेमस्य पत्नी बृहती३।४।४१६४नमो रुद्राय पितृ३।५।१४२१२

( XV )

मन्त्राःका.क.सू.पृष्ठाङ्काःमन्त्राःका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
नमो रुद्राय वन३।५।१२२१२ममव्रते ते१।८।८८५
नमो रुद्राय शकृत्३।५।१५२१३यज्ञश्च त्वा दक्षिणा३।४।१२१७०
नमो रुद्रायाप्सु३।५।९२१२यत्ते सुसीमे१।११।९४९
नवै श्वेतस्या२।१४।४१२७यत् खुरेण२।१।१७७८
पञ्च व्युष्टीरनु३।३।५१५५यदेषि मनसा१।४।१६२३
परि त्वा गिरेरहं३।७।२१७६यदद्यशोप्परसा२।६।१०१०५
परि त्वा ह्लनो३।७।३१७६यन्मधुनो१।३।२११४
परिधास्यै यशो२।६।१५१०४यन्मेकिञ्चिदस्त्यु३।४।१९१७२
पुमाꣳसौ मित्रा१।९।६४३यन्मेकिञ्चिदुपे२।१७।९१३८
पुरस्ताद् ये२।१७।१४१४०यशसा मा द्यावा२।३।१६१०५
पूर्वाह्निमपराह्ण३।४।९१६८यस्यांभूतं१।७।२३३
पूषा गा अन्वेतु३।९।५१८२यस्याभावे२।१७।९१३८
पृथिवी द्यौः प्रदि२।१७।९१३७यां जनाः३।२।२१४७
प्रजापतये त्वा परि२।२।२८६या अकृन्तन्नव१।४।१४२१
प्रजापतेष्ट्वा हिंकारे१।१८।३६८या आहरज्जम२।६।१८१०५
प्रजापतिर्य्या१।५।९२६या त एषा रराख्या३।१३।५२०५
प्रतिष्ठे स्थो विश्व२।६।२११०७या ते पतिघ्नी१।११।१४४७
प्रतीकं मे विच३।१६।२२१७या प्रथमा व्यौ३।३।५१५५
प्राणापानौ मे तर्प२।६।१३१०३यास्ते पुरस्तात्३।८।९१७९
प्राणेनान्नमशीय१।१२।३७१यास्ते रुद्र दक्षि३।८।९१७९
प्राणैस्ते प्राणान्१।११।१५४८यास्ते रुद्र पश्चा""
बृहस्पतेश्छर्दि२।६।२४१०६यास्ते रुद्राध""
ब्रह्मन् प्रत्यव३।२।१११५१यास्ते रुद्रो""
ब्रह्मा त्वा पिवतु३।५।२५२१६यास्ते रुद्रोपरिष्टात्३।८।१०१७०
ब्रह्मात्वाश्नातु३।५।२४२१६युवा सुवासाः परि२।२।१२८२
ब्रह्मा त्वा प्रा३।५।२५२१६ये अप्सवन्तरग्नयः२।६।१९१०१
भद्रान्नः३।१।४१४५ये चत्वारः पथयो३।१।२१४३
भीमा वायुसमा३।१०।१७१४१येन भूरिश्वरा२।१।१६७७
माता रुद्राणां१।३।२८१६येन श्रियमकृणो२।६।१०१०२
मा त्वाशनिमपिरशु३।५।२१२१४येनावपत्सविता२।१।१२७६
ममव्रते ते१।८।८३७येनेन्द्राय बृह२।२।१०८१

( XVI )

मन्त्राःका.क.सू.पृष्ठाङ्काःमन्त्राःका.क.सू.पृष्ठाङ्काः
यो मे दण्डः२।२।१४८४समञ्जन्तु विश्वे१।४।१५२१
वष्मोऽस्मि समा१।३।९१०समुद्रं वः१।३।१५१२
वायो प्रायश्चित्ते१।११।२४६सम्पत्तिर्भूति२।७।९१३८
वास्तोष्पते प्रतर३।४।८१६६सम्मासिञ्चन्तु३।१२।१०२०३
वास्तोष्पते प्रति,,,,सरस्वतिप्रेद१।७।२३३
वास्तोष्पते शग्मया,,,,सर्पदेवजना३।४।९१६८
विराजो दोहोसि१।३।१३१३सवित्रा प्रसूता२।९।९७५
विश्वाभ्यो मा ना२।६।२६१०७सहनोऽस्तु सह२।१०।२२११९
विश्वे आदित्या३।३।६१४९सा नः पूषा शिव१।४।१७२३
वेद ते भूमि१।१६।१३६१सिगसि न वभ्रो३।१५।१७२१३
शण्डा मर्का उप१।१६।१९६४सुगं न पन्थां१।५।११२९
शतायुधाय शत३।१।२२४३सुचक्षा अहम२।६।१४१०४
शान्ता पृथिवी शिव३।३।६१४९सुमङ्गलीरियं१।८।९३८
शिवा नो वर्षाः३।१५।१८२१३सुहेमन्तः सुवस३ २।११५१
शुक्र ऋषभा नभसा३।३।५१४५सूर्य प्रायश्चित्ते१।११।१४६
शूद्रोसि शूद्रा३।१५।६२११सोम एव नो राजे१।५।८५६
श्रीश्च त्वा यशश्च३।४।१२१७०सोमो ददद् गन्ध१।४।१७२३
श्वेतवायवान्त२।१४।७१२८सोमः प्रथमो विवि,,,,
,,२।१४।९१२९स्योनथं शिवमिदं३।४।९१६९
,,२।१४।१०१२९स्यो ना पृथिवी३।२।१४१५२
,,२।१४।९१३०स्वस्ति नो अग्ने१।५।११२९
संवत्सरायं३।२ २१४७स्विष्टमग्ने अभि३।२।३१४४
संवत्सरस्य,,,,हस्तियश३।१५।२२१०
सभाङ्गिर३।१३।२२०४हिरण्यपर्णा३।१५।२०२१४
सभा च मा समि३।१२।३२०४

—४०४—

CC-0. In Public Domain. Digitization by eGangotri. Funding: MIDF

Nepal Sanskrit University, Balmeeki Campus, Kathmandu

वाल्मीकिविद्यापीठपुस्तकालयः

प्रत्यावर्तनतिथिः


०४९/९/२८

98066

[सीलबंद चिह्न/लोगो]:

महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय
MAHENDRA SANSKRIT UNIVERSITY 1986 AD


महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय
वाल्मीकि विद्यापीठ

पुस्तकालय

CC-0. In Public Domain. Digitization by eGangotri.Funding: MIDF

Nepal Sanskrit University, Balmeeki Campus, Kathmandu