भारतकोश
रसतरङ्गिणी (सदानन्द शर्मा - पारद, धातु, उपधातु एवं भस्म रसायन शास्त्र सटीक)

रसतरङ्गिणी (सदानन्द शर्मा - पारद, धातु, उपधातु एवं भस्म रसायन शास्त्र सटीक)

Rasatarangini of Sadananda Sharma with Prasadani Commentary

सदानन्द शर्मा (टीकाकार: पं. हरिदत्त शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished799 पृष्ठ

पृष्ठ 780, कुल 799 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 780

चतुर्विंशस्तरङ्गः ७५५ इस विधि से गूगल सर्वदोष रहित होकर शुद्ध हो जाता है ॥५७६,५८०॥ वक्तव्य—गूगल को त्रिफलाक्वाथ और गोदुग्ध में डोलायन्त्र द्वारा भी पूर्वोक्त विधान से शुद्ध किया जाता है, त्रिफलाक्वाथ में शुद्ध करने से गूगल पित्तप्रकोपोयुक्त रोगों में भी दिया जासकता है । यह दस्त भी साफ लाता है । ग्रन्थसमाप्तिकालः खेभग्रहेन्दुप्रमिते श्रीमद्विक्रमवत्सरे । चैत्रे कृष्णत्रयोदश्यां ग्रन्थ एष समग्रन्थि ॥५८१॥ विभासयति मेदिनीं दिनमणिस्तु यावत्परं तथा गगनमण्डले तुहिनदीधितिद्योतते । भिषग्वरमहोदयाः खलु रसागमाध्यायिन- म्तथा रसतरङ्गिणीमिह पठन्तु तावत्परम् ॥५८२॥ इति गढपालमण्डलांतर्गतश्रीनगरनिकटवर्ति-खोला-ग्रामनिवासिना सदानंद- शर्मणा श्रीगुरुवरकविराजनरेन्द्रनाथमित्रमहोदय-साहाय्येन विरचितायां रसतर- ङ्गिण्यां विषोपविषादिविज्ञानीयो नाम चतुर्विंशस्तरङ्गः॥ समाप्ता चेयं रसतरङ्गिणी ॥ ग्रन्थसमाप्तिकालः— खं व्योम शून्यवाचकम् , इभा दिग्गजा अष्टौ, ग्रहा नव, इन्दुश्चन्द्रः एकत्वसंख्यावाचकः, अंकानांक वामतो गतिरिति न्यायात् १६८० वैक्रमवत्सरे चैत्रे कृष्णत्रयोदश्यामेष रसतरङ्गिणीनामको ग्रंथ आचार्यैः समग्रंथि रचित इत्याशयः । विभासयतीत्याशीःप्रार्थनम् । दिनमणिः सूर्यः । तुहिनदी- धितिः चन्द्रः । रसागमाध्यायिनः रसतन्त्रपाठकाः ॥५८१,५८२॥ इति स्फुटतरागमप्रथितसम्प्रदायाध्वना यथामति चलन्नहं गुरुकृपावलम्बीकृताम् । तरङ्गिणीप्रसादनीमुपनयामि श्रद्धाधनः प्रसीदतु निरन्तरं मयि हरः सनारायणः ॥ इति वाराणसेयश्रीपंडितशिवदत्तमिश्राणां शिष्येण जालंधरमण्डलान्तर्गतजाड- लनगरवासिना आयुर्वेदाचार्यश्रीहरिदत्तशास्त्रिणा निर्मिता रसतरङ्गिणीप्रसादनी समाप्ता । आ.टी.—विक्रम सम्वत् १६८० चैत्र कृष्ण त्रयोदशी को यह ग्रन्थ समाप्त हुआ । जब तक भूमि पर सूर्य चमकते रहे और जब तक चन्द्रमा गगन-मण्डल में विराजमान रहे तब तक रस शास्त्र का अध्ययन करनेवाले वैद्यवर महोदय लोग इसे स्वाध्याय करते रहें ॥५८१,५८२॥ यह विषोपविषादिविज्ञानीय नाम चतुर्विंश तरङ्ग समाप्त हुआ ।

रसतरङ्गिणी (सदानन्द शर्मा - पारद, धातु, उपधातु एवं भस्म रसायन शास्त्र सटीक) · पृष्ठ 780, कुल 799 में से · BharatKosha