रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)
Ratnavali Natika of Emperor Harsha with Commentary
सम्राट हर्षवर्धन द्वारा
पृष्ठ 461, कुल 520 में से
संदर्भ में पढ़ें416 रत्नावली ततश्च दिवसैस्तत्र श्लाघनायमनन्दिता । सत्सङ्गतिरिवाचारं पुत्ररत्नमसूत सा ॥ ६८ ॥ श्रीमानुदयनो नामा राजा जातो महायशाः ॥ ६९ ॥ हरिणाखेटके जातु भ्राम्यन्नुदयनोऽथ सः । शबरेण दृढाक्रान्तमटव्यां सर्पमैक्षत ॥ ७२ ॥ उवाच मुच्यतामेष सर्पो मद्वचनादिति ॥ ७५ श्रुत्वेत्युदयनस्त्यागी दत्त्वार्घं शबराय तम् । कटकं जननीदत्तं स तं सर्पममोचयत् ॥ ७८ ॥ गृहीतकटके जातं शबरे पुरतो गतिम् । कृत्वा स भुजगः प्रीतो जगादोदयनं तदा ॥ ७९ ॥ वसुनेमिरिति ख्यातो ज्येष्ठो भ्रातास्मि वासुकेः । इमां वीणां गृहाण त्वं मत्तः स्वरचिताख्या ॥ ८० ॥ ॥ इति कथासरित्सागरे कथामुखलम्बके प्रथमस्तरङ्गः ॥ तृतीयस्तरङ्गः ततः स वत्सराज्यञ्च प्राप्य पित्रा समर्पितम् । कौशाम्ब्यांवस्थितः सम्यक् शशासोदयनः प्रजाः ॥ १ ॥ यौगन्धरायणाद्येषु भरं विन्यस्य मन्त्रिषु । बभूव स शनैः राजा सुखेष्वेकान्ततत्परः ॥ २ ॥ सदा सिषेवे मृगयां वीणां घोषवतीं च ताम् । अस्तीहोज्जयिनी नाम नगरी भूषणं भुवः । यस्यां वसति विश्वेशो महाकालवपुः स्वयम् । तस्यां महेन्द्रवर्म्माख्यो राजाभूद् भूभृतां वरः । जयसेनाभिधानोऽस्य बभूव सदृशः सुतः ॥ ३३ ॥ जयसेनस्य तस्याथ पुत्रोऽप्रतिमविक्रमः । समुत्पन्नो महासेननामा नृपतिकुञ्जरः ॥ ३४