रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

नान्दी 9 Allusion. Daksha, the son of Brahmá and the father- in-law of Shiva, performed a sacrifice and disregarded altogether the share of the latter in the sacrifice. Sati the daughter of Daksha, having heard of this from Narada could not brook this insult towards her husband and went to the place of her father's sacrifice against the will of Shiva. There she heard some remarks of her father casting aspersions on the character of her husband and she gave up her life in remorse in that sacrificial enclosure. Being informed of this calamitous end of Sati by Nandin, Shiva flew into a rage and creating a terrific destruc- tive person named Virabhadra from his matted locks, rushed towards Daksha's palace; and arriving there destroyed the sacrifice, killed Daksha and left everything in a chaotic state. Then he went on creating a havoc until he was pacified by Brahmá and other gods. किञ्च— जितमुडुपतिना नमः सुरेभ्यो द्विजवृषभा निरुपद्रवा भवन्तु । भवतु च पृथिवी समृद्धशस्या प्रतपतु चन्द्रवपुर्नररेन्द्रचन्द्रः ॥ ४ ॥ पुनरपि मङ्गलात्मकं नान्दीश्लोकमुदाहरति—किञ्च—जितमित्यादिना । उडुपतिना नक्षत्रपतिना चन्द्रेण जितम् सर्वोत्कर्षेण स्थितम् । जिधातोः भावे क्तः । अत्र चन्द्र- प्रशंसायां भरतवंशोद्भवस्य कवेः श्रीहर्षस्य उत्कर्षः द्योत्यते । यद्वा चन्द्रस्य ओषधि- पतित्वेन तज्जयेन चौषधीनां बाहुल्यं तेन प्रजोत्कर्षः इत्यपि ध्वनितम् । तथा च— “चन्द्रनामाङ्किता कार्या स रसानां यतो निधिः” इति निर्देशादियं चन्द्रनामाङ्किता नान्दी कृता ग्रन्थकृता । सुरेभ्यो देवेभ्यो नमः । द्विजवृषभाः ब्राह्मणश्रेष्ठाः निरुपद्रवाः विघ्नमुक्ताः भवन्तु । वृषभशब्दस्यात्र श्रेष्ठार्थवाचकत्वम्—“स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुङ्गवर्षभकुञ्जराः । सिंहशार्दूलना- गाद्याः पुंसि श्रेष्ठार्थगोचराः” इत्यमरः । ब्राह्मणानां निरुपद्रवत्वं वेदानुष्ठानं राज्यस्य