भारतकोश
रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

Ratnavali Natika of Emperor Harsha with Commentary

सम्राट हर्षवर्धन द्वारा

DevanagariHindipublished520 पृष्ठ

पृष्ठ 58, कुल 520 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 58

प्रस्तावना 13 ईप्सितफललाभस्य पदम् आस्पदं कारणमिति यावत् । किं पुनः अधिकं किं ब्रवीमीत्यर्थः मद्भाग्योपचयात् मम सौभाग्यातिशयात् सर्व्वः गुणानां गणः समुदितः मिलितः, तेन साफल्यलाभविषये कोऽपि सन्देहो नास्तीति आशयः । शार्दूलविक्रीड़ितं वृत्तम्—तल्लक्षणं— “सूर्याश्वैर्मसजस्ततः सगुरवः शार्दूलविक्रीड़ितम्” ॥ ५ ॥ Prose श्रीहर्षः निपुणः कविः ( भवति ), एषा परिषद् अपि गुण- ग्राहिणी ( भवति ), लोके वत्सराजचरितं हारि, वयं च नाट्ये दक्षाः ( भवामः ), इह एकैकं वस्तु अपि वाञ्छितफलप्राप्तेः पदम्, किं पुनः मद्भाग्योपचयात् सर्व्वः गुणानां गणः समुदितः ॥ ५ ॥ Beng. Trans. শ্রীহর্ষ নিপুণ কবি, শ্রোতৃমণ্ডলী গুণগ্রাহী, বৎসরাজ উদয়নের চরিত্র সাধারণের চিত্তাকর্ষক, আমরাও নাট্যকলায় সুনিপুণ। এস্থলে প্রত্যেক বিষয়টি অভীষ্টফললাভের কারণ স্বরূপ; আর অধিক কি বলিব, আমার সৌভাগ্যাতিশয়ের ফলে সকল সদ্‌গুণ একত্র সম্মিলিত হইয়াছে। ৫। Eng Trans. Shri Harsha is a skilful poet ; this audience is also capable of appreciating the merits (of performance ) ; we too are adept in the histrionic art ;—any one of these is suffi- cient on such occasions for the attainment of desired results ; what to speak more—through excessive good luck of mine all the excellences have accumulated together. 5. तद् यावदहं गृहं गत्वा गृहिणीमाहूय सङ्गीतकमनु- तिष्ठामि । ( परिक्रम्य नेपथ्याभिमुखमवलोक्य¹ च ) इदमस्मदीयं गृहम् । यावत् प्रविशामि । ( प्रविश्य—उच्चैः ) आर्ये, इतस्तावत् । ( प्रविश्य ) नटी—अज्जउत्त, इअम्हि । आणवेदु अज्जो को णिओओ अणुचिट्ठीअदुत्ति । (क) (क) आर्य्यपुत्र, इयमस्मि । आज्ञापयतु आर्य्यः को नियोगः अनुष्ठीयताम् इति । सङ्गीतमेव सङ्गीतकं स्वार्थे कप्रत्ययः । आर्य्यपुत्र इति सूत्रधारं प्रति नट्याः सम्बोधनम् । 1 विलोक्य ।