रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

प्रस्तावना 15 स्थितेन जामाता सहस्याः पाणिग्रहणं भविष्यतीत्यनया चिन्तया आत्मापि न मे प्रतिभाति, किं पुनर्नर्त्तितव्यम् ॥ आत्मापि न मे प्रतिभाति—"आत्मात्र बुद्धिः, सः अपि न मे प्रतिभाति उदेति । “आत्मा यत्नो धृतिर्बुद्धिः स्वभावो ब्रह्म वर्ष्म च” इत्यमरः । Beng. Trans. সূত্রধার—রত্নাবলী নাটক দেখিবার নিমিত্ত এই রাজন্যবর্গ অত্যন্ত উৎসুক হইয়া রহিয়াছেন; সুতরাং বেশ রচনা কর। নটী—( উদ্বেগের সহিত ) আর্য্যপুত্র, তুমি এখনও নিশ্চিন্ত হইয়া রহিয়াছ। তা' তুমি নৃত্য করিবে না কেন। মন্দভাগিনী আমার একমাত্র কন্যা, তাহাকেও কোনও এক দেশান্তরে দিবার অভিপ্রায় করিয়াছ। দূরদেশস্থিত সেই জামাতার সহিত কিরূপে পাণিগ্রহণ হইবে এই চিন্তায় আমার বুদ্ধি যোগাইতেছে না, তা নৃত্য কি করিব ? Eng. Trans. Stage-manager—These princes are very eager for enjoying the performance of the Nátiká Ratnávali. So get yourself prepared with dress and make-up. Actress—(with anxiety) Ah my lord, you are even now free from anxieties. And why should you not dance ! My unfortunate self has only one daughter, and she is intended by you to be given away in marriage in some distant country. My intellect does not flash upon me owing to the anxiety as to how her marriage would be possible with the son-in-law who is residing at a distant place ; how then shall I act (or dance) ? सूत्रधारः—आर्ये, दूरस्थेनेत्यलमुद्वेगेन : पश्य¹— द्वीपादन्यस्मादपि मध्यादपि जलनिधेर्दिशोऽप्यन्तात् । आनीय झटिति घटयति विधिरभिमतमभिमुखीभूतः ॥६॥ ( नेपथ्ये ) साधु, भरतपुत्र, साधु । एवमेतत् । कः सन्देहः । ( द्वीपात् —॥६ इत्यादि पठति ) ।