भारतकोश
ऋभु गीता (शिव रहस्य - निदिध्यासन व अद्वैत बोध)

ऋभु गीता (शिव रहस्य - निदिध्यासन व अद्वैत बोध)

Ribhu Gita of Shiva Rahasya Hindi

महर्षि ऋभु / महर्षि निदाघ द्वारा

स्रोत: Ribhu Gita Sanskrit Shlokas with Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished249 पृष्ठ

पृष्ठ 243, कुल 249 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 243

॥ चतुर्थोऽध्यायः ॥

पुनर्ज्ञानं प्रवक्ष्यामि जाग्रदादि विलक्षणम् । तुरीयब्रह्मरूपं तद्यद्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ४.०१ ॥

ऊर्णनाभिर्यथातंतून् सृजते संहरत्यपि । जाग्रत्स्वप्ने तथा जीवो गच्छत्यागच्छते पुनः ॥ ४.०२ ॥

नेत्रे जागरितं विद्यात्कंठे स्वप्नं समाविशेत् । सुषुप्तं हृदयस्थं तु तुरीयं मूर्ध्नि संस्थितम् ॥ ४.०३ ॥

यतो वचो निवर्तंते अप्राप्य मनसा सह । आनंदमेतज्जीवस्य यज्ज्ञात्वा मुच्यते बुधः ॥ ४.०४ ॥

सर्वव्यापिनमात्मानं क्षीरेसर्पिरिवार्पितम् । आत्मविद्या तपोमूलं तद् ब्रह्मोपनिषत्पदम् ॥ ४.०५ ॥

श्री गुरुमूर्तिः ।

ऋभुणोक्तमिदं श्रुत्वा निदाघस्संशयाकुलः । पप्रच्छ सद्गुरुं शांतं सावधानेन चेतसा ॥ ४.०६ ॥

निदाघः ।

भगवन् भवता पूर्वं यतोवाच इति श्रुतेः । आनंदो ब्रह्मणः प्रोक्तो जीवस्यत्वधुनोच्यते ॥ ४.०७ ॥

आनंदमयसंज्ञस्य जीवस्योक्तश्च यद्यपि । श्रुतौ तथापि हेयात्वान्तदीयो भवेद्धि सः ॥ ४.०८ ॥

नावाङ्मनसगम्यत्वं जीवस्य खलु युज्यते । नानंदस्य च वेद्यत्ववचनाद् ब्रह्मणोहि तत् ॥ ४.०९ ॥

एवं पृष्टो मुनिश्रेष्ठो निदाघेन महात्मना । ऋभुः प्रोवाच सर्वज्ञो ब्रह्मन् सस्मितमादरात् ॥ ४.१० ॥

ब्रह्मोक्तं जीवशब्देन ह्यवाङ्मनसगोचरम् । मोक्षातीतदशायां यज्जीवस्तद् ब्रह्मतां व्रजेत् ॥ ४.११ ॥

पूर्वोत्तरविरोधो वा मद्वाक्येषु न तद्भवेत् । श्रुत्यर्थस्योपरोधो वा सम्यगालोच्य निश्चिनु ॥ ४.१२ ॥