साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)

भूमिका । ७७ शुद्धश्चापदपदःशशिशकलचूडामणिरटभिः कीर्तिद्दष्टारं मलयसुगन्धे तन्निगात्— ‘शतानन्दापरारख्येन भट्टवामकटसूनुना । साधितं रुद्रटेनेदं सामाजा धीमतां हितम् ॥’ इति श्लोकाद्दश्यते । शिशुपालवधार्थावितलक्षणोऽयं ग्रन्थः यस्य टिप्पणी । शृङ्गारतिलकस्य च रुद्र इति ननु रुद्रटः । एष च पिशुनमते मौल—‘शतान- न्दोऽपरार्विख्या पुनरपि रुद्रः प्रमाद्यति’ इति । वक्रोक्तिजीवितकारः । वक्रोक्तिजीवितं नाम यस्यालङ्कारग्रन्थः । यस्य रचयिता राजानककुन्तक इति प्रसिद्ध— ‘संरम्भः करिणीतटोज्वलपयोध्वंसाभियोगोन्मुखः सद्यः केवलमेव यातिनमतांनित्यन्तो दैवाद्दृष्ट्वा दिनम् । इत्यामोहितहृदयप्रह्लादपदतादायैर्गुणानाङ्गणै- र्ग्योऽसौ हृद्य समग्रमेतदित्थं सावद्यविद्याने जनैः ॥’ इति वक्रोक्तिजीविते द्वितीयोन्मेषान्ते । यस्य तु— ‘काव्यस्यान्तश्चमत्कारकारिवैदग्ध्यभङ्गीभणितिरूपं वक्रोक्तिकथितं । यस्य सर्वोद्दलाङ्कारतोदिता ग्रन्थ एव स किञ्चिद् वो मया ।’ इत्यायुक्तम् । नवमपिशुनः । . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

The provided image is completely blank and contains no text. Please provide an image with visible text to transcribe.

साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनार्हा विषयाः। प्रथमे परिच्छेदे-काव्यफलनिरूपणं वस्तुतो दर्शनार्हम् ( ३-६ पृ.)। काव्यस्वरूपनिर्वचनावसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनार्हाणि ( ६-२० पृ.) तत्र ‘तद्दोषौ-’ इत्यादिकव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगतटिप्पण्यो दर्शनार्हा ॥ द्वितीये परिच्छेदे-अभिधा संकेत( ३३ पृ०)पदगता टिप्पणी दर्शनार्हा । इतरग्रन्थविशिष्टं लक्षणाभेदाना निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनार्हम् ( ३७-५६ पृ ) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय त्वावश्यका एव ॥ तृतीये परिच्छेदे- 'विभावेन-’ ( ७२ पृ. ) कारिकागता टिप्पणी निपुणं विभावनीया । उत्तमादिस्वरूपजिज्ञासुभिर्नेत्रृलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि निरीक्षणीयानि ( ९७-१०० पृ ) । पुरा भारतवर्षेऽन्त पुरसहायाः किंविधाः कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभिः 'वामन-’ ( १०३ पृ ) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा- न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा अप्युद्धेया. । साधारणस्त्रीलक्षण ( ११७ पृ. ) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य- वेदिनिरवश्यमनुसंधेया । स्वदारगुप्त्यर्थमनुरागेङ्गितानि ( १३९ पृ. ) दर्शनार्हाणि । तत्र शिल्पिन्याद्या अनिसंधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसंमतिर्द्रष्टव्या ( १४१ पृ.) । यक्षादीनां स्वरुपाणि ( १६९ पृ.) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनार्हाणि ॥ चतुर्थे परिच्छेदे-ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याख्यकाव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव । तत्र 'प्रधान-’ ( २४८ पृ ) पदनिष्टा टिप्पणी विलोकनीया ॥ पञ्चमे परिच्छेदे-व्यञ्नावृत्तेः स्थापनमितरग्रन्थापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं दर्शनार्हं चास्ते ॥ षष्ठे परिच्छेदे-सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना, यथात्र नाटकादीना दशरूपकाणा नाटिकादीनामष्टादशोपरूपकाणां तद्गतविशेषजा- तानामन्येषा चोच्चावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुत्र न्यूनता प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पणोल्लिखितवि- षयजातानां परीक्षा मौलिकदृशनकाव्यान्यवेषणाय विधातुं पार्येत । सति कुड्ये चित्र- मिति न्यायात् । श्रीमता हॉल्ड्साहिबेन दशरूपकेण सह तदुपकारिणो येऽध्यायाः ( १९-२०।३४ ) मुद्रापितास्तेऽपि नाविक्कलाः ।

८० साहित्यदर्पणे तातपादो रामभजो बापुदेव इति त्रयी । त्रेतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाहभूः ॥ गुणदोषानुपङ्गेण या प्रीतिः किं तयाधुना । ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥ स ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् । स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥ जयपुरराजधानी ⁠} इत्याशास्ते वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः ।

साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनाही विषयाः । प्रथमे परिच्छेदे—काव्यफलानिरूपणं वस्तुतो दर्शनाहम् ( ३-६ पृ. ) । काव्यस्वरूपनिर्वचनवसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनाहीणि ( ६-२० पृ. ) तत्र ‘तद्दोषौ-’ इत्यादिकाव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगताटिप्पण्यो दर्शनाहाः ॥ द्वितीये परिच्छेदे—अभिधा सङ्केत( ३३ पृ० )पदगता टिप्पणी दर्शनाहा । इतरग्रन्थद्विरिष्टं लक्षणाभेदाना निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनाहम् ( ३७-५६ पृ ) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय त्तावश्यका एव ॥ तृतीये परिच्छेदे—'विभावेन-' ( ७२ पृ. ) इत्यारिकागता टिप्पणी निपुणं विभावनीया । उत्तमादिरूपपजितामुनिर्नैतॄलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि निरीक्षणीयानि ( ९७-१०० पृ. ) । पुरा भारतवर्षेऽन्त.पुरसहायाः किंविधाः कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभि. ‘वामन-’ ( १०३ पृ. ) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा- न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा अप्युन्नेया । साधारणीलक्षण ( ११७ पृ. ) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य- वेदिनिरवश्यमनुसन्धेया. । स्वदारगुत्प्यर्थमनुरागेङ्गितानि ( १३९ पृ. ) दर्शनाहीणि । तत्र शिल्पिन्याद्या अनिष्टधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसम्मतिर्दष्टव्या ( १४१ पृ. ) । शृङ्गारार्चेना स्वरूपाानि ( १६९ पृ. ) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनाहीणि ॥ चतुर्थे परिच्छेदे—ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याख्यकाव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव । तत्र ‘प्रधान-’ ( २४८ पृ ) पदनिष्ठा टिप्पणी विलोकनीया ॥ पञ्चमे परिच्छेदे—व्यञ्जनावृत्ते. स्थापनमितरग्रन्थापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं दर्शनाहं चास्ते ॥ षष्ठे परिच्छेदे—सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना, अथात्र नाटकारीना दशरूपकाणा नाटिकादीनामष्टादशोपरूपकाणां तद्गतविशेपजा- तानामम्येषां चोचावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुत्र न्यूनता प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पगोल्लिखितवि- षयजातानां परीक्षा मौलिकदृश्यकाव्यान्यवेषणाय विधातुं पार्येत । सति कुड्ये चित्र- मिति न्यायात् । श्रीमन्ता हॉल्ल्साहिबेन दशरूपकेण सह तदुपकारिणो येऽध्यायाः ( १९-२०।३४ ) मुद्रापितास्तेऽपि नावियकूलाः ।

८० साहित्यदर्पणे तातपादो रामभजो बापुदेव इति त्रयी । त्रेतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाहभूः ॥ गुणदोषानुपङ्गेन या प्रीतिः किं तयाधुना । ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥ स ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् । स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः। जयपुरराजधानी } इत्याशास्ते वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः

साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनार्हा विषयाः। प्रथमे परिच्छेदे—काव्यफलनिरूपणं वस्तुतो दर्शनार्हम् (३-६ पृ.)। काव्यस्वरूपनिर्वचनावसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनार्हाणि (६-२० पृ.) तत्र ‘तद्दोषौ-’ इत्यादिकाव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगता टिप्पण्यो दर्शनार्हाः ॥ द्वितीये परिच्छेदे—अभिधा संकेत (३३ पृ.) पदगता टिप्पणी दर्शनार्हा । इतरग्रन्थविशिष्टं लक्षणाभेदानां निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनार्हम् (३७-५६ पृ.) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय त्तावश्यका एव ॥ तृतीये परिच्छेदे—‘विभावेन-’ (७२ पृ.) कारिकागता टिप्पणी निपुणं विभावनीया । उत्तमादिखरूपजिज्ञासुभिर्नेतृलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि निरीक्षणीयानि (९७-१०० पृ) । पुरा भारतवर्षेऽन्तःपुरसहायाः किग्विधाः कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभिः ‘वामन-’ (१०३ पृ.) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा- न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा अप्युन्नेया । साधारणीलक्षण (११७ पृ.) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य- वेदिनिरवद्यमनुसंधेयाः । स्वदारगुप्त्यर्थमनुरागेङ्गितानि (१३९ पृ.) दर्शनार्हाणि । तत्र शिल्पिन्याद्या संनिधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसंमतिर्दृष्टव्या (१४१ पृ.)। शृङ्गारादीनां स्वरूपाणि (१६९ पृ.) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनार्हाणि ॥ चतुर्थे परिच्छेदे—ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याख्यकाव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव । तत्र ‘प्रधान-’ (२४८ पृ ) पदनिष्ठा टिप्पणी विलोकनीया ॥ पञ्चमे परिच्छेदे—व्यञ्नावृत्तेः स्थापनमितरग्रन्थापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं दर्शनार्हं चास्ते ॥ षष्ठे परिच्छेदे—सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना, यथात्र नाटकादीनां दशरूपकाणां नाटिकादीनामष्टादशोपरूपकाणां तद्गतविशेषज्ञा- पनान्मन्येषां चोच्चावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुलं न्यूनता प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पोल्लिखितवि- षयजातानां परीक्षा मौलिकदृश्यकाव्यानवेषणाय विधातुं पार्येत । 'सति कुड्ये चित्र- मिति न्यायात् । धीमता हॉल्‌साहिबेन दशरूपकेण सह तदुपकारिणो येऽध्यायाः (१९-२०।३४) मुद्रापितास्तेऽपि नाविकालाः ।

८० साहित्यदर्पणे तातपादो रामभजो वापुदेव इति त्रयी । त्रेतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाहभूः ॥ गुणदोषानुपङ्गेण या प्रीतिः किं तयाधुना । ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥ सं ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् । स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥ जयपुरराजधानी } इत्याशास्ते वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः ।

३ पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य दैन्यम् ... ... १४७ १२ भावपदनिरुक्तिः ... १६७ श्रमः ... ... १४८ ७ रसभेदाः ... ... १६८ मदः ... ... १४८ १४ तत्र, शृङ्गारः ... १६९ जडता ... ... १४९ ७ विप्रलम्भ } ... १६९ उग्रता ... ... १५० ३ सम्भोगः } मोहः ... ... १५० ११ विप्रलम्भस्वरूपम् १७० विबोध ... ... १५१ ३ विप्रलम्भभेदाः ... १७० स्वप्नः ... ... १५१ ११ तत्र, पूर्वरागः १७० अपस्मारः ... ... १५२ ८ कामदशाः ... १७१ गर्वः ... ... १५२ १३ तत्र, मरणे विशेषः १७३ मरणम् ... ... १५३ २ कामदशासु विशेष १७४ आलस्यम् ... ... १५३ ७ पूर्वरागभेदः ... १७४ अमर्ष ... ... १५४ ५ मान } ... .. १७४ १६ निद्रा ... ... १५४ ११ कोपः } अवहित्था ... ... १५५ २ ईर्ष्यामान ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... ... १५५ ८ मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७ उन्माद ... ... १५६ २ प्रवासः ... ... १७७ १६ शङ्का ... ... १५७ २ दश कामदशा ... १७८ ४ स्मृति ... ... १५७ १० प्रवासभेदा ... १७८ १७ मतिः ... ... १५८ २ शापादिप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधि ... ... १५८ ८ सम्भोग ... १८१ ६ त्रास ... ... १५८ १२ सम्भोगभेदाः ... १८२ ४ व्रीडा ... ... १५९ ५ हासः ... ... १८३ ३ हर्ष ... ... १६० ८ हास्यभेदा ... १८३ ८ असूया ... ... १६० ५ करुण ... ... १८४ ५ विषाद ... ... १६० ११ करुणविप्रलम्भाख्यानम् १८५ १३ धृतिः ... ... १६१ ६ रौद्रः ... ... १८६ ३ चपलता ... ... १६१ १४ रौद्रपरिहारस्य भेदाख्यानम् ग्लानि ... ... १६२ ८ वीर ... ... १८७ ३ चिन्ता ... ... १६२ १६ दानवीरः } ... १८७ ४ वितर्क ... ... १६३ ७ धर्मवीरः } संचारिभेदः ... १६४ ५ युद्धवीरः } ... १८७ १८ सात्त्विक ... ... १६५ ८ दयावीरः } सात्त्विकभेदाः ... १६५ = सात्त्विकभेदेषूदाहरणानि १६५ ७

२ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ औदार्यम् ... ... १०७ २ | माधुर्यम् ... ... १३० नायिकाभेदाः ... ... १०७ ४ | प्रगल्भता ... ... १३० १४ स्वकी... ... ... १०७ ९ | औदार्यम् ... ... १३० १९ मुग्धा . . ... १०८ ३ | धैर्यम्... ... ... १३१ मध्या... ... ... ११० ४ | लीला... ... ... १३१ १४ प्रगल्भा ... १११ ३ | विलासः ... ... १३२ २ मध्या धीरा ⎫ | विच्छित्तिः ... ... १३२ १० मध्या धीराधीरा ⎬ ११३ ७ | विव्वोकः ... ... १३३ २ मध्याधीरा ⎭ | किलकिञ्चितम् ... १३३ ९ प्रगल्भा धीरा... ... ११४ ८ | मोट्टायितम् ... ... १३४ २ प्रगल्भा धीराधीरा ... ११४ १६ | कुट्टमितम् ... ... १३४ ८ प्रगल्भाधीरा ... ... ११५ ४ | विभ्रमः ... ... १३४ १४ भेदाख्यानम् ... ... ११५ ७ | ललितम् . ... १३५ परकीया ... ... ११६ २ | मदः ... ... ... १३५ ११ कन्या... ... ... ११६ ११ | विहृतम् ... ... १३६ ४ वेश्या .. ... ११७ ३ | तपनम् ... ... १३६ ८ भेदाख्यानम् ... ... १२० २ | मौग्ध्यम् ... ... १३७ २ स्वाधीनभर्तृका ... ... १२० ७ | विक्षेपः ... १३७ खण्डिता ... . १२० १० | कुतूहलम् ... ... १३७ १३ अभिसारिका ... ... १२० १३ | हसितम् ... ... १३८ अभिसारिकाभेदाः ... १२१ ३ | चकितम् ... ... १३८ अभिसरणस्थानानि ... १२१ ११ | केलिः... ... १३८ १४ कलहान्तरिता ... ... १२२ ३ | मुग्धाकन्ययोरनुरागेङ्गितानि १३९ २ विप्रलब्धा ... ... १२२ १० | सर्वासामनुरागेङ्गितानि १३९ ६ प्रोषितभर्तृका... ... १२२ १५ | दूतः ... ... ... १४१ वासकसज्जा ... ... १२३ ६ | दूतीगुणाः ... ... १४२ ३ विरहोत्कण्ठिता ... १२३ १३ | प्रतिनायकः ... ... १४२ ८ भेदाख्यानम् ... १२४ ६ | उद्दीपनविभावाः ... १४२ १३ नायिकाऽलङ्काराः ... १२७ २ | अनुभावाः ... ... १४३ ८ तत्र, अङ्गजाः ... ... १२८ २ | सात्त्विकाः ... ... १४४ २ भाव ... १२८ ८ | तत्र, स्तम्भादयः ... १४४ ६ हेला ... १२८ १६ | तन्मूर्च्छना लक्षणानि १४४ १० शोभा ... १२९ ७ | व्यभिचारिणः ... ... १४६ ३ कान्तिः ... १२९ १२ | तत्र, निर्वेद ... ... १४६ १३ दीप्तिः ... १२९ १६ | धृतेः ... ... १६७ ३

३ पृष्ठस्य पक्तौ | पृष्ठस्य पक्तौ दैन्यम् ... ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः ... १६७ ६ श्रमः ... .. १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६८ ५ मदः ... ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... १६९ २ जडता ... ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५ उग्रता ... ... १५० ३ | संभोगः } मोहः ... ... १५० ११ | विप्रलम्भरूपम् १७० २ विबोधः ... ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः .. ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वरागः १७० ६ अपस्मारः ... १५२ ८ | कामदशाः ... १७१ ४ गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेषः १७३ २ मरणम् ... १५३ २ | कामदशासु विशेषः १७४ ६ आलस्यम्... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९ अमर्षः ... १५४ ५ | मानः } ... १७४ १६ निद्रा ... ... १५४ ११ | कोपः } अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामानः ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७ उन्मादः ... . १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६ शङ्का ... ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृतिः ... ... १५७ १० | प्रवासभेदा ... १७८ १७ मतिः ... ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधिः ... ... १५८ ८ | संभोगः ... . १८१ ६ त्रासः ... ... १५८ १२ | संभोगभेदाः ... .. १८२ ४ व्रीडा ... ... १५९ ५ | हास्यः ... ... १८३ २ हर्षः ... ... १५९ ८ | हास्यभेदाः .. .. १८३ ८ असूया ... ... १६० ५ | करुणः ... ... १८४ १५ विषादः ... ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भात्करणस्य भे- धृतिः ... ... १६१ ६ | दाख्यानम् ... १८४ १३ चपलता ... ... १६१ १४ | रौद्रः ... १८६ २ ग्लानिः ... १६२ ८ | युद्धवीरात्करणस्य भेदाख्या- चिन्ता ... ... १६२ १६ | नम् ... ... १८७ २ वितर्कः ... ... १६३ ५ | वीरः ... ... १८७ ४ संचारिभावः ... ... १६४ ५ | दानवीरः } स्थायिभावः ... ... १६४ ९ | धर्मवीरः } ... ... १८७ १० स्थायिभावभेदाः ... १६५ २ | युद्धवीरः } स्थायिभावभेदलक्षणानि १६५ ५ | दयावीरः }

पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ औदार्यम् ... ... १०७ २ | माधुर्यम् ... ... १३० ४ नायिकाभेदाः ... १०७ ४ | प्रगल्भता ... ... १३० ११ स्वस्त्री... ... १०७ ९ | औदार्यम् ... ... १३० १६ मुग्धा... ... १०८ ३ | धैर्यम्... ... १३१ ४ मध्या... ... ११० ४ | लीला... . ... १३१ ११ प्रगल्भा ... १११ ३ | विलासः ... ... १३२ २ मध्या धीरा | विच्छित्ति ... ... १३२ १० मध्या धीराधीरा } ११३ ७ | विव्वोकः ... ... १३३ २ मध्याधीरा | किलकिञ्चितम् ... १३३ ९ प्रगल्भा धीरा... ... ११४ ८ | मोट्टायितम् ... ... १३४ २ प्रगल्भा धीराधीरा ... ११४ १६ | कुट्टमितम् ... ... १३४ ८ प्रगल्भाधीरा ... ११५ ४ | विभ्रमः ... ... १३४ १६ भेदाख्यानम् ... ... ११५ ७ | ललितम् ... ... १३५ २ कुलटा ... ... ११६ २ | मदः ... ... १३५ ११ धन्या... ... ११६ ११ | विहृतम् ... ... १३६ ४ वेश्या... ... ११७ ३ | तपनम् ... . ... १३६ ९ भेदाख्यानम् ... ... १२० २ | मौग्ध्यम् ... ... १३७ २ स्वाधीनभर्तृका ... १२० ७ | विक्षेप ... ... १३७ ८ खण्डिता ... . १२० १० | कुतूहलम् ... ... १३७ १४ अभिसारिका ... ... १२० १३ | हसितम् ... ... १३८ २ अभिसारिकाभेदाः ... १२१ ३ | चकितम् ... ... १३८ ९ अभिसार्याख्यानानि ... १२१ ११ | केलिः... ... १३८ १४ कलहान्तरिता ... १२२ ३ | मुग्धाऽन्ययोरनुरागोद्भितानि १३९ २ विप्रलब्धा ... ... १२२ १० | सर्वासामनुरागोद्भिन्नानि १३९ ९ प्रोषितभर्तृका... ... १२२ १५ | दूतः ... ... ... १४१ २ वासकसज्जा ... ... १२३ ६ | दूतीगुणाः ... ... १४२ ३ विरहोत्कण्ठिता ... १२३ १३ | प्रतिनायकः ... ... १४३ ८ भेदाख्यानम् ... ... १२४ ६ | उद्दीपनविभावाः ... १४२ १३ नायिकाऽलङ्काराः ... १२७ २ | अनुभावाः ... ... १४३ ८ रूपं, तेजः ... .. १२८ २ | सात्त्विकाः ... ... १४४ २ दीप्तिः ... .. १२८ ८ | तत्र, स्तम्भादयः ... १८४ ५ कान्तिः ... १२८ १६ | स्तम्भादीनां लक्षणानि १४४ १० शोभा ... ... १२९ ५ | व्यभिचारिणः ... ... १४६ २ कान्तिः ... .. १२९ १२ | तत्र, निर्वेदः ... ... १४६ १२ दीप्तिः ... ... १२९ १६ | आवेगः ... ... १४७ ३

३ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ दैन्यम् ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः .. १६७ ६ श्रमः ... १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६८ ५ मदः ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... ... १६९ २ जडता ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५ उग्रता ... १५० ३ | सम्भोग } मोह ... १५० ११ | विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २ विबोधः ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग १७० ६ अपस्मार ... १५२ ८ | कामदशाः ... १७१ ४ गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेष .. १७३ २ मरणम् ... १५३ २ | कामदशामु विशेषः १७४ ६ आलस्यम् ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९ अमर्ष ... १५४ ५ | मान } ... .. १७४ १६ निद्रा ... १५४ ११ | कोपः } अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपाया ... १७७ ७ उन्माद ... १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६ शङ्का ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृति ... १५७ १० | प्रवासभेदा ... १७८ १७ मतिः ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधि ... १५८ ८ | रसोक्ति ... १८१ ६ त्रास ... १५८ १२ | रसोक्तिभेदाः .. १८२ ४ व्रीडा ... १५९ ५ | हास्य ... ... १८३ ३ हर्ष ... १५९ ८ | हास्यभेदाः ... १८४ ८ असूया ... १६० ७ | हास्य ... १८४ १० विषाद ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भस्वरूपस्य भे- धृति ... १६१ ६ | दाभेदवर्णनम् .. १८५ १३ चपलता ... १६१ १४ | रौद्रः .. ... १८६ २ ग्लानि ... १६२ ८ | शृङ्गाररसस्य भेदास्त- चिन्ता ... १६३ २२ | त्रत्य ... ... १८७ - वितर्क ... १६३ ७ | दीप्त ... ... १८७ ५ अथ रसनिरूपणम् ... १६४ ५ | इत्येतेषां रसनिरूपणम् ... १६४ ५ | पूर्वोक्तेषु रसविशेषनिदर्शनम् ... १६७ ५ | षड्दीप्ताः ... ... १८७ १८ रसनिदर्शनोदाहरणानि ... १६७ ७ | इत्येवंरूपाः

२ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ औदार्यम् ... . १०७ २ | माधुर्यम् .. ... १३० ४ नायिकाभेदाः ... १०७ ४ | प्रगल्भता .. ... १३० ११ स्वस्त्री .. . १०७ ९ | औदार्यम् ... ... १३० १८ मुग्धा . . ... १०८ ३ | धैर्यम् ... . १३१ ४ मध्या... . ११० ४ | लीला ... १३१ ११ प्रगल्भा ... १११ ३ | विलास ... १३२ २ मध्या धीरा ⎫ | विच्छित्ति .. ... १३२ १० मध्या धीराधीरा ⎬ ११३ ७ | विव्वोक १३३ २ मध्याधीरा ⎭ | किलकिञ्चितम् .. १३३ ९ प्रगल्भा धीरा ... ११४ ८ | मोहायितम् .. . १३४ ३ प्रगल्भा धीराधीरा ... ११४ १६ | कुट्टमितम् ... १३४ ८ प्रगल्भाधीरा . .. ११५ ४ | विभ्रम .. १३४ १४ भेदाख्यानम् . ११५ ७ | ललितम् १३५ कुलटा . ... ११६ २ | मद ... ... १३५ ११ कन्या... ... ११६ ११ | विहृतम् १३६ ४ वेश्या .. ... ११७ ३ | तपनम् १३६ ९ भेदाख्यानम् . १२० २ | मौग्ध्यम् १३७ २ स्वाधीनभर्तृका . १२० ७ | विक्षेप १३७ ८ खण्डिता ... १२० १० | कुतूहलम् १३७ १४ अभिसारिका . १२० १३ | हसितम् .. . १३८ अभिसारिकाभेदा ... १२१ ३ | चकितम् . १३८ अभिसारस्थानानि . १२१ ११ | केलि . ... १३८ १४ कलहान्तरिता ... १२२ ३ | मुग्धाकन्ययोरनुरागेङ्गितानि १३९ १ विप्रलब्धा ... . १२२ १० | सर्वामामसुरागेङ्गितानि १३९ ८ प्रोषितभर्तृका १२२ १५ | दूत्य १४१ ६ वासकसज्जा ... १२३ २ | दूतीगुणा . ... १४२ ३ विरहोत्कण्ठिता १२३ १३ | प्रतिनायकः .. १४२ ८ भेदाख्यानम् ... १२८ २ | उद्दीपनविभावा १४३ ११ नायिकालङ्कारा १२८ २ | अनुभावा १४३ ८ तत्र, भाव . १२८ २ | सात्त्विका १४४ २ हाव १२८ ८ | तत्र, स्तम्भादय . १८४ ७ हेला .. १२८ १६ | स्तम्भादीना लक्षणानि १४४ १० शोभा .. १२९ ५ | व्यभिचारिण ... . १४६ ३ कान्तिः १२९ १२ | तत्र, निर्वेद ... १४६ १२ दीप्तिः . १२९ १६ | आवेग ... ... १४७ २

३ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ दैन्यम् ... ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः ... १६७ ३ श्रमः ... . . १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६८ ५ मदः ... ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः... ... १६९ २ जडता . ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } उग्रता ... ... १५० ३ | संभोगः } .. १६९ १५ मोहः ... ... १५० ११ | विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २ विबोधः ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः ... ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग १७० ६ अपस्मार . १५२ ८ | कामदशा ... १७१ ४ गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेषः ... १७३ २ मरणम् ... १५३ २ | कामदशासु विशेष १७४ ६ आलस्यम्... ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९ अमर्ष ... १५४ ५ | मान } निद्रा ... १५४ ११ | कोपः } ... ... १७४ १६ अवहित्था . . १५५ २ | ईर्ष्यामानः १७६ ८ औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७ उन्माद ... . १५६ २ | प्रवासः ... . १७७ १६ शङ्का ... . १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृति ... १५७ १० | प्रवासभेदाः . . १७८ १७ मतिः . ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधि ... १५८ ८ | संभोगः ... १८१ ६ त्रास ... १५८ १२ | संभोगभेदः ... १८२ ४ व्रीडा ... ... १५९ ५ | हास्य ... ... १८३ ३ हर्ष . ... १५९ ८ | हास्यभेदः ... १८३ ८ धृतिः ... ... १६० ५ | हास्य ... . १८४ ५ विषाद . ... १६० ११ | तत्र द्विविधस्याप्यस्य भे- ... ... १६१ ६ | दाष्टकम् .. १८५ १२ ... ... १६१ १४ | रौद्रः ... ... १८६ २ ... ... १६३ ८ | युद्धवीरादयश्चत्वारः ... . १६३ १६ | वीरभेद- ... ... १६३ ५ | गा ... ... १८७ २ ... ... १६४ ५ | वीरः ... ... १८७ ४ ... ... १६५ ५ | दानवीरः } ... ... १६५ ५ | धर्मवीरः } ... ... १६५ ५ | युद्धवीरः } ... १८७ १६ ... ... १६५ ५ | दयावीरः }

३ पृष्ठम् पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ दैन्यम् ... ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः ... ... १६७ श्रमः ... ... १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६- ७ मदः ... ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गार.... ... ... १६९ २ जडता ... ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... ... १६९ १५ उग्रता ... ... १५० ३ | सम्भोग } मोह ... ... १५० ११ | विप्रलम्भस्वरूपम् ... १७० २ विबोधः ... ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः ... ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग ... १७० ६ अपस्मार ... ... १५२ ८ | कामदशा ... १७१ ४ गर्वः ... ... १५३ १३ | तत्र, मरणे विशेष ... १७३ २ मरणम् ... ... १५३ २ | कामदशासु विशेष ... १७४ ६ आलस्यम्... ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ८ अमर्ष ... ... १५४ ७ | मानः } ... १७४ १६ निद्रा ... ... १५४ ११ | कोप } अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... ... १५५ ८ | मानसंशमोपायाः ... १७७ ७ उन्माद ... ... १५६ २ | प्रवासः ... ... १७७ १६ शङ्का ... ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृति ... ... १५७ १० | प्रवासभेदाः ... १७८ १७ मतिः ... ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भः ... १८० ८ व्याधि ... ... १५८ ८ | सम्भोग ... १८१ ३ त्रास ... ... १५८ १२ | सम्भोगभेदाः ... १८२ ४ व्रीड़ा ... ... १५९ ५ | हास्य ... ... १८३ २ धृतिः ... ... १६० ८ | हास्यभेदः ... १८३ ८ असूया ... ... १६० ७ | हास्य ... १८४ ५ विषाद ... ... १६० ११ | षड्भेदानामुदाहरणानि... धृतिः ... ... १६१ ३ | हास्यरसम् ... १८५ १२ चपलता ... ... १६१ १४ | करुणः ... १८६ २ मति ... ... १६२ ८ | करुणरसस्य विशेषतः वितर्क ... ... १६३ १६ | शृङ्गारे ... १८७ २ विषाद ... ... १६३ ७ | रौद्र ... १८७ ४ भावसन्धिः... ... १६४ ५ | सम्प्रहार भावशबलता ... ... १६५ ५ | धर्मवीर भावशान्तिः ... ... १६५ ९ | युद्धवीर ... १८७ १६ भावप्रशमनम् ... १६६ ७ | दानवीर

यहाँ पृष्ठ की सामग्री का लिप्यन्तरण प्रस्तुत है:

[वाम स्तम्भ / Left Column]

पृष्ठस्य पङ्कौ भयानक १८९ १४ बीभत्स . ... १९० ९ अद्भुत . . ... १९१ ४ शान्त ... १९२ ४ दयावीराच्छान्तस्य भेदा- ख्यानम् ... १९३ २ शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ वत्सल १९४ १४ रसानां मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ भाव . ... १९७ ३ रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १८ भावशान्त्यादि ... २०२ १२ चतुर्थपरिच्छेदे— काव्यभेदौ ... ... २०६ ३ अभिधामूलध्वनि } लक्षणामूलध्वनि } . २०७ ३ लक्षणामूलध्वनेर्भेदौ . २०८ २ अभिधामूलध्वनेर्भेदौ .. २१० १२ संलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- स्त्रैविध्यम् . ... २११ १० शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य द्वैविध्यम् ... २१२ ५ अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य द्वादशभेदाः २१४ ९ शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्यै- कविधत्वाख्यानम् २२० ४ ध्वनेरष्टादशविधत्वनिरू- पणम् ... ... २२१ ३ अर्थशक्त्युद्भवध्वने प्रब- न्धेऽतिदेशः ... २२९ ७ पदांशादिष्वसंलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्य- स्याख्यानम् ... २३१ १ तन्निभेदाख्यानम् ... २३३ ८ ... २३८ २

[दक्षिण स्तम्भ / Right Column]

पृष्ठस्य पङ्क्तौ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि- रूपणम् ... २३८ ४ पञ्चमपरिच्छेदे— व्यञ्जनास्वरूपम् २५१ ३ अभिधातो व्यञ्जनाया पा- र्थक्ये हेतवः . २५७ ५ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति- पादनेऽसमर्थत्वनिरूपणम् २६० ३ रसादिव्यङ्ग्यास्थानेऽनुमान- स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२ १ व्यञ्जनोपसंहार ... २७१ ४ षष्ठपरिच्छेदे— काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ १ रूपकसंज्ञाकारणम् . . २७२ अभिनय ... २७२ १ रूपकभेदाः २७३ उपरूपकभेदाः २७३ नाटकलक्षणम् ... २७३ १ अङ्कलक्षणम् २७५ गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६ नाटकरचनापरिपाटी.. २७६ पूर्वरङ्ग २७६ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७ नान्दीस्वरूपम् २७८ नान्द्यनन्तरमितिकर्तव्यता २८२ भारतीवृत्ति . २८३ भारतीवृत्तेरङ्गानि २८३ आमुख (प्रस्तावना) २८३ प्रस्तावनाभेदाः . . २८४ उद्घात(त)क . . २८४ कथोद्घात . . २८५ प्रयोगातिशय . . २८६ प्रवर्तकम् ... ... २८७ अवगलितम् ... ... २८७ नखकुट्टभित्तिनिरूपणम् २८७

५ पृष्ठस्य पद्धौ पृष्ठस्य पद्धौ वस्तुनो द्वैविध्याख्यानम् २८८ ६ तत्र, उपक्षेपः ... ३०१ १८ प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ परिकरः ... ... ३०२ ६ पताकास्थानम् ... २८८ १६ परिन्यासः ... ... ३०२ १२ प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ विलोभनम् ... ... ३०३ ५ द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ युक्तिः... ... ... ३०३ ११ तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ प्राप्तिः... ... ... ३०३ १६ चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ समाधानम् ... ... ३०४ १ कविशिक्षा ... ... २९१ ११ विधानम् ... ... ३०४ ९ अर्थोपक्षेपकाः ... २९२ १६ परिभावना ... ... ३०४ १५ विष्कम्भकः ... ... २९३ १ उद्भेदः ... ... ३०४ १९ प्रवेशकः ... ... २९३ ८ करणम् ... ... ३०५ ४ चूलिका ... ... २९३ १३ भेदः ... ... ... ३०५ ७ अङ्कावतारः ... ... २९४ ४ प्रतिमुखससन्धिभेदाः ... ३०५ ११ अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ तत्र, विलासः ... ३०५ १६ अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ परिसर्पः ... ... ३०६ ३ कविशिक्षा ... ... २९५ ३ विधुतम् ... ... ३०६ ७ अर्थप्रकृतयः ... ... २९५ १५ तापनम् ... ... ३०६ १० बीजम् ... ... २९५ १९ नर्म ... ... ... ३०७ ४ विन्दुः... ... ... २९६ ५ नर्मद्युतिः ... ३०७ ८ पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ प्रगमनम् ... ... ३०७ १४ प्रकरी... ... ... २९७ ९ विरोधः ... ... ३०८ ३ कार्यावस्था ... ... २९८ ३ पर्युपासनम् ... ... ३०८ ६ आरम्भः ... ... २९८ ६ पुष्पम्... ... ... ३०८ १० प्रयत्नः ... ... २९८ ९ वज्रम्... ... ... ३०८ १६ प्राप्त्याशा ... ... २९८ १४ उपन्यासः ... ... ३०८ २० नियताप्तिः ... ... २९८ १८ वर्णसंहारः ... ... ३०९ ७ फलयौगः (फलागमः) २९९ ३ गर्भसंधिभेदाः ... ३१० २ संधिः... ... ... २९९ ९ तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५ संधिभेदाः ... ... २९९ १३ मार्गः ... ... ३१० ११ तत्र, मुखम् ... ... २९९ १६ रूपम् ... ... ३१० १५ प्रतिमुखम् ... ... २९९ १९ उदाहरणम् ... ... ३१० १९ गर्भ ... ... ... ३०० ५ क्रमः ... ... ३११ ६ विमर्शः ... ... ३०० १६ संग्रहः ... ... ३११ ११ निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ अनुमानम् ... ... ३११ १५ मुखसंधिभेदाः ... ३०१ १४ प्रार्थना ... ... ३१२ ६

स्तम्भ १ (बायाँ स्तम्भ):

पृष्ठस्य पङ्क्तौ भयानकः ... ... १८९ १४ बीभत्सः ... ... १९० ९ अद्भुतः ... ... १९१ ४ शान्तः ... ... १९२ ४ दयावीराच्छान्तस्य भेदा- ख्यानम् ... .. १९३ २ शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ वत्सल ... ... १९४ १४ रसानां मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ भावः ... ... १९७ ३ रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १४ भावशान्त्यादिः ... २०२ १२ चतुर्थपरिच्छेदे— काव्यभेदाः ... ... २०६ ३ अभिधामूलध्वनिः } लक्षणामूलध्वनिः } ... २०७ ३ लक्षणामूलध्वनेर्भेदाः ... २०८ २ अभिधामूलध्वनेर्भेदाः... २१० १२ अलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- स्त्रैविध्यम् .. ... २११ १० शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य द्वैविध्यम् ... २१२ ५ अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य द्वादशभेदाः .. २१४ ९ शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यसं- ख्यैयत्वाख्यानम् २२० ४ ध्वनेरष्टादशनिखिलनिरू- पणम् ... ... २२१ ३ शब्दशक्त्युद्भवध्वनेः प्रप- ञ्चोल्लेखः ... २२९ ७ पदवाक्यव्यङ्ग्यत्वक्रमव्यञ्ज- नप्रपञ्चनम् ... २३१ १ ध्वनिभेदाख्यानम् ... २३३ ८ संकीर्णत्वम् ... २३८ २

स्तम्भ २ (दायाँ स्तम्भ):

पृष्ठस्य पङ्क्तौ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि- रूपणम् ... ... २३८ पञ्चमपरिच्छेदे— व्यञ्जनास्वरूपम् ... २५१ अभिधातो व्यञ्जनायाः पा- र्थक्ये हेतवः ... २५७ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति- पादनेऽक्षमत्वनिरूपणम् २६० रसादिव्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान- स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२ व्यञ्जनोपसंहारः ... २७१ षष्ठपरिच्छेदे— काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ ४ रूपकसंज्ञाकारणम् ... २७२ ७ अभिनयः . .. ... २७२ ९ रूपकभेदाः ... ... २७३ १ उपरूपकभेदाः ... २७३ १ नाटकलक्षणम् ... २७३ १ अङ्कलक्षणम् . ... २७५ गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६ नाटकरचनापरिपाटी... २७६ १ पूर्वरङ्गः ... २७६ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७ १ नान्दीस्वरूपम् ... २७८ १ नान्द्यनन्तरमेतिकर्तव्यता २८२ १ भारतीवृत्ति ... ... २८३ ४ भारतीवृत्तेरङ्गानि ... २८३ आमुखं (प्रस्तावना) ... २८३ प्रस्तावनाभेदाः ... २८४ उद्घात्यक ... .. २८४ कथोद्घातः ... ... २८५ प्रयोगातिशयः ... २८६ प्रवर्त्तकम् ... ... २८७ अवलगितम् ... ... २८७ नट्याद्युट्टङ्कितादिनिरूपणम् २८७