समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

३०८ समराङ्गणसूत्रधारे ग्रीवा वंशोच्छ्रिता कार्या शिखरस्यादिविस्तृतौ । षड्गुणेनैव¹ सूत्रेण वेणुकोशं समालिखेत् ॥ १२ ॥ विस्तृतेरपि² भद्रायाः कुर्याद् द्विगुणमुच्छ्रयम् । कुम्भं भागेन कुर्वीत प्रासादेष्वखिलेष्वपि ॥ १३ ॥ एवमेष चतुःशृङ्गश्रतुर्द्वारोपशोभितः । मेरुर्मेरुरूपमः कार्यो वाञ्छता शुभमात्मनः ॥ १४ ॥ सर्वस्वर्णमयं मेरुं यद् दत्त्वा पुण्यमाप्नुयात् । तमिष्टकाशैलमयं कृत्वा तदधिकं³ भजेत् ॥ १५ ॥ मेरुः ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे सप्तविंशतिपाणिकम् । दशधा विभजेत् स स्यात् कैलासः पुण्यवर्धनः ॥ १६ ॥ ब्रह्मकोष्ठगतो गर्भः शेषं भित्त्यन्धकारिका । चतुर्भागं भवेद् भद्रं मूलकर्णौ त्रिभागिकौ ॥ १७ ॥ सप्तभागोच्छ्रिता जङ्घा मेखला चार्धभागिका । भागेनान्तरपत्रं स्याद् ⁴भागेनाण्डकसमुच्छ्रितम् ॥ १८ ॥ ग्रीवार्धभागमुत्सेधाच्छिखरं दशकोच्छ्रितम् । अर्धषष्ठांशविस्तारः स्कन्धः कैलाससंज्ञिते ॥ १९ ॥ अस्मिन्नन्तरपत्रे तु सूत्रं दत्त्वा सुताडितम् । त्रिगुणेन लिखेत् तेन वेणुकोशं मनोरमम् ॥ २० ॥ अष्टभूम्युच्छ्रयः श्रीमान् मञ्जर्या च विराजितः । उच्छ्रयश्चास्य कर्तव्यो द्विगुणः श्रियमिच्छता ॥ २१ ॥ कार्यं षड्भूमिकं चास्य भद्रं भागार्धनिर्गतम् । पातः सिंहकर्णैस्स्थुः(?) समाप्तिर्नायकेन च ॥ २२ ॥ कैलास एष कथितो विशेषेण हरप्रियः । कैलासः ॥

१ क. षड्गणा तेनु सू। २ द. न। ३ द. प। ४ द. त्रिव। ५ क. पदत्वात् मु। ६ द. पं। ७ क. वे। ८ क. र्ध। ९ द. र्णा।