भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 551, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 551

४९० समराङ्गणसूत्रधारे एषां पद्ममहापद्मस्वस्तिका वर्धमानकः । सर्वतोभद्र (लता ?)स्तलबन्धान् निवेशयेत् ॥ २१८ ॥ (आरभ्यन्तामरेकस्या चै ?) द्वादशभूमिका(त्) । ऊर्ध्वमानं च कर्तव्यं सामान्यं तेषु पञ्चसु ॥ २१९॥ द्वादशभूमिकः ॥ (पीठमूल ?)च्छन्दकभूमिकामि- र्विनिर्मिता द्रविडनामधेयाः । प्रासादमुख्याः कथिता(यथा यँथा- ऽवेत्थं खल्पिविमिरुच्यतेऽसौ ?) ॥ २२० ॥ इति महाराजाधिराजपरमेश्वरश्रीभोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे द्राविडप्रासादाध्यायो नाम द्विषष्टितमः ॥ अथ मेर्वादिविंशिकानागरप्रासादलक्षणं नाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः । अधुना नागरान् ब्रूमः प्रासादान् नामलक्षणैः । मेरुमन्दरकैलासाः कुम्भोऽथ मृगराज् गजः ॥ १ ॥ विमानच्छन्दसंज्ञश्च चतुरश्रस्तथापरः । अष्टाश्रिः षोडशाश्रिश्च वर्तुलैः सर्वतोद(भद्र)कः ॥ २ ॥ सिंहास्यो नन्दनो नन्दिवर्ध(मा ?)नो हंसको वृषः । गरुत्सा (गरुडः) पद्मकाख्यश्च समुद्र इति विंशतिः ॥ ३ ॥ नागराणामिति प्रोक्ता प्रासादानां समासतः । शत(मुद्दे ?)श्रुतद्वर्दारः षोडशक्षितिरूर्ध्व(तः) ॥ ४ ॥ विचित्रशिखराकीर्णो मेरुः प्रासाद उच्यते । मन्दरो द्वादशटलः कैलासो नवभूमिकः ॥ ५ ॥ १ मु. 'इत्येतां' इति पाठः स्यात् । द. लतां । २ द. छन्दान् । ३ मु. पु. 'आरभ्य भूमेरकस्या आ च' इति स्यात् । ४ द. या च । ५ द. पीठस्तल । मुद्रित पु. 'पीठैस्तल' इति स्यात् । ६ द. द्र । ७ द. यो । ८ द. वेत्थ स्वं च्छिल्यिमिरुच्यतेऽसौ । ९ द. सः । १० द. श्नि । ११ द. श्नि । १२ द. र्द्ध । १३ द. यं । १४ द. द्र । १५ द. त्रा ।