तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१०० तैत्तिरीये आरण्यके

भिः । या॒मि म॒यूर॑रोमभिः । मा मा केचिन्॒न्येमु॑रि॒न्न पा॒शिनः । नि॒धन्वे॑व॒ ताँ॒३ इ॑मि⁽५⁾ । ⁽६⁾अणुभिश्च म॒हद्भि॑श्च ॥ २ ॥

नि॒घृषै॑रस॒मायु॑तैः । कालै॑र्हरि॒त्वमाप॑न्नैः । इन्द्रा॑- या॒हि स॒हस्र॑युक्⁽६⁾ । ⁽७⁾अ॒ग्निर्वि॒भ्राष्टि॑वसनः । वा॒युः

कल्पः । आमन्द्रैरित्येकां यजमान उपदध्यात् । पाठस्तु । ⁽५⁾"आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिः ० निधन्वेव तां३ इमि"⁽५⁾ इति । इत्ययं* शब्दः प्रथमैकवचनमुपलक्षयति तस्मादहमित्यर्थः सम्प- द्यते । मन्द्रैरित्यादि पूर्ववद्योजनीयं । हे 'इन्द्र', त्वया सहाह- मपि त्वदीये लोके 'यामि' गच्छामि, त्वामिव मामपि जनाः 'पाशिनः', मां 'मा', प्रतिबध्नन्तु ततोऽहं 'निधन्वेव' निधान- वानिव लब्धनिधिरिव तुष्टः सन्, 'तान्' उत्तमलोकान्, 'इमि' एमि, प्राप्नुवानि ॥

कल्पः । अणुभिश्चेति द्वे इति । तत्र प्रथमामाह । ⁽६⁾"अणु- भिश्च ० सहस्रयुक्"⁽६⁾ इति । हे 'इन्द्र', त्वं 'कालैः' कालविशेषैः सह, 'आयाहि' आगच्छ । कीदृशैः कालैः, 'अणुभिश्च' क्षण- मुहूर्त्ताद्याकारेण सूक्ष्मरूपैः, 'महद्भिश्च' संवत्सरयुगादिरूपेण प्रौढैरपि, 'निघृष्वैः' नितरां दीप्यमानैः, यद्यपि कालस्य नो- रूपत्वान्नास्ति दीप्तिः, तथापि तदभिमानिनां देवानां अस्त्येव दीप्तिः । 'असमायुतैः' परस्परमसङ्गतैः, न ह्येकस्मिन् काले

---

* इत्ययमित्यत्र भाष्योद्धृत इतिशब्दो मूले न दृश्यते ।