तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१६	तैत्तिरीये आरण्यके

म॑ रूपं॑ । योऽस्य॑ म॒हानर्थ॑ उत्पत्स्यमा॑नो भ॒वति॑ ।
इ॒दं पु॒ण्यं कु॑रु॒ष्वेति॑ । तमाहर॑णं द॒द्यात्^(१२) ॥ ४ ॥
य॒थाल॒क्षण॒मृ॑तुल॒क्षणं॒ भुव॑नग्ँ स॒प्त च॑ ॥ अनु० २ ॥

---

षेण’ हि लोकसिद्धेन, सर्वो जन्तुः ‘प्रियतमम्’, एव रूपं विन्देत् न तु वस्तुतत्त्वं । किं तर्हि प्रियमिति चेत् तदुच्यते, क्षणमुहूर्त्तदिवसपक्षाद्यात्मकं काल्पनिकं संवत्सरे यद्रूपं एतदेव शास्त्रदृष्टिरहितानां ‘प्रियतमं’ । ‘अस्य’ यजमानस्य, ‘यः’ अयमिष्टकोपधानपूर्वकः क्रतुः ‘उत्पत्स्यमानः’, ‘महान्’ अधिकः, ‘अर्थः’ फलहेतुत्वेन पुरुषार्थो भवति, ‘तं’ एव ‘आहरणम्’ आहर्त्तव्यम्, अनुष्ठेयम्, इष्टकोपाधानपूर्वकं क्रतुं ‘दद्यात्’ शिष्येभ्य उपदिशेत् । उपदेशप्रकार एव ‘इदं पुण्यं कुरुष्वेति’, वाक्येन स्पष्टं क्रियते, नात्र भुवन इत्यादिपरमार्थतत्त्वं नोपदिशेत् । यद्यपि तत्त्वमेवोत्तमं तथापि विवेकाभावान्नासावुपदेशार्ह इत्यभिप्रायः ॥

इति सायनाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे यजुरारण्यके प्रथमप्रपाठके द्वितीयोऽनुवाकः ॥ ॐ ॥