विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

बुद्धवान्नृपः ॥ अनिच्छन्नपि लोकेषु तदा भवति पावकः ॥ ६ ॥ करोति च यदा दानं धनानां सर्वतो नृपः ॥ विसर्गार्थं सुरश्रे- ष्ठ तदा भवति वित्तदः ॥ ७ ॥ यदा च धनधाराभिर्वर्द्धयत्युच्यते जगत् ॥ तदा स वरुणः प्रोक्तो राजा नयविशारदैः ॥ ८ ॥ क्षमा- बलेन मनसा धारयन्सकलाः प्रजाः ॥ अविशेषेण धर्मज्ञ पार्थिवः पार्थिवो भवेत् ॥ ९ ॥ यदाधिपत्येन जनान्सम्प्रानुरक्षति ॥ त- दा भवति देवेन्द्रः सर्वभूतानुकम्पिता ॥ १० ॥ उत्साहमंत्रशक्तियां प्रभुशक्तिश्च दैविकी ॥ चतस्रः शक्तयस्तत्र वैष्णव्यः परिकीर्तिताः ॥ ११ ॥ कः समर्थः पातुं विना वैष्णवतेजसा ॥ तिस्रस्तु शक्तयस्तस्य वैष्णव्यः पृथिवीपते ॥ १२ ॥ दण्डप्रणयनं सम्यक् श्रोतुमिच्छामि त- त्त्वतः ॥ कथं स्वविषये तस्य दण्डनीतिर्भवेद्ध्रुवा ॥ १३ ॥ कथं च दण्डं प्रणयेन्नरेन्द्रो धर्मेण युञ्जेद्यशसा च वीर ॥ अर्थेन कामेन च स- सर्वमेतद्ब्रूहि यादोगण नाथपुत्र ॥ १४ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामवाक्याध्यायो नामैकसप्ततितमोऽध्यायः॥७१॥ पुष्कर उवाच ॥ दण्डप्रणयनं राम स्वदेशे शृणु भूपजाव ॥ यस्य सम्यक्प्रणयनात्स्वर्गभाक्पार्थिवो भवेत् ॥ १ ॥ त्रियवं कृष्णलं विद्धि माषस्तत्पञ्चकं भवेत् ॥ कृष्णलानां तथा पष्ट्या कर्षार्धं राम कीर्तितम् ॥ २ ॥ सुवर्णैश्च विनिर्दिष्टो राम षोडशमाषकः ॥ निष्कं सुवर्णाश्चत्वारो धरणं दशभिस्तु तैः ॥ ३ ॥ ताम्ररूप्यसुवर्णानां मानेनेत्यकीर्तितम् ॥ ताम्रकर्षपिको राम प्रोक्तः कार्षापणो बुधैः ॥ ४ ॥ पणानां द्वे शते सार्धे प्रथमं साहसः स्मृतः ॥ मध्यमः पञ्च विज्ञेयः सहस्रमपि चोत्तमः ॥ ५ ॥ बालदायादिकं रिक्थं तावद्राजानुपाल- येत् ॥ यावत्स स्यात्समावृत्तोयावद्वातीतरैशवः ॥ ६ ॥ वश्यापुत्रासु चैवं स्याद्रक्षणं निष्कुलासु च ॥ पतिव्रतासु च स्त्रीषु विधवास्वा- त्मरासु च ॥ ७ ॥ जीवन्तीनां तु तासां ये तद्धरेयुः स्वबान्धवाः ॥ तान्शिष्याच्चौरदण्डेन धार्मिकः पृथिवीपतिः ॥ ८ ॥ प्रनष्टस्वामिकं रिक्थं राजा त्र्यब्दं निधापयेत् ॥ अर्वाक् त्र्यब्दाद्धरेत्स्वामी परेण नृपतिर्हरेत् ॥ ९ ॥ ममेदमिति यो ब्रूयात्सोऽनुयुक्तो यथाविधि ॥ स- म्पाद्य रूपसंख्यादीन्स्वामी तद्द्द्रव्यमर्हति ॥ १० ॥ अवेदयानो नष्टस्य देशं कालं च तत्त्वतः ॥ वर्णरूपं प्रमाणं च तत्समं दण्डम- र्हति ॥ ११ ॥ प्रनष्टाधिगतं रिक्थं तिष्ठेद्यैरधिष्ठितम् ॥ यांस्तत्र चौरान्मृतीह्याद्घातयेत्कुञ्जरेण तान् ॥ १२ ॥ ममेदमिति यो ब्रूयादसत्येन तथा निधिम् ॥ तस्य दण्डं हरेद्राजा स्ववित्तस्याथमांशकम् ॥ १३ ॥ चौरैर्मुषितो यस्तु मुषितोऽस्मीति भाषते ॥ तत्प्रदातरि भूपालै स दण्ड्यस्तावदेव तु ॥ १४ ॥ यो यावन्निहुते सार्थं मिथ्या यो वा वदेत्ततः ॥ तौ नृपेण ह्यधर्मज्ञौ दाप्यौ तद्विगुणं धनम् ॥ १५ ॥ कूटसाक्ष्यं तु