विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० | तृ० खं० ॥३१६॥ | अ० २१

पूजयन्कांस्तथा वै नलकूबरम् ॥ ४० ॥ श्रियः सम्पूजनं कृत्वा पञ्चम्यां प्रयततः सदा ॥ श्रियमवाप्नोति विपुलां मतिमग्र्यां च विन्दति ॥ ४१॥
चैत्रशुक्लस्य पञ्चम्यां पूजयित्वा तथा श्रियम्॥४२॥सकृद्वाप्यनुपाद्यान्नं फलं संवत्सरोदितम् ॥ सर्व्वस्यां नृप पञ्चम्यां रतिं प्रीतिं सरस्वतीम्॥४३॥
उमां मेनां भद्रकालीं तथा कात्यायनीमपि ॥ धृतिं स्वाहां सुधांबुद्धिमनुसूयां तथा क्षमाम्॥४४॥सुभोगां देवसेनां च दलां ज्योत्स्नां तथा शचीम्॥
गौरीं वरुणपत्नीं च यमपत्नीं तथैव च ॥ ४५ ॥ धूमोर्णां सुमहाभागां मृत्युच्छायां तथैव च ॥ ४६ ॥ अभीष्टां देवजननीं देवपत्नीं तथैव च ॥
पूजयन्कामानवाप्नोति तस्या ह्येकप्रशंसयम् ॥ ऐरावतं वा गरुडुञ्चैवः श्वसममेव वा ॥४७॥हारस्य रूपं चैव शस्त्राण्यस्त्राणि यानि च॥ तदा सम्पूजयन्न्रोजा
विजयं तद्यथाप्नुते ॥४८॥ तथा भाद्रपदे मासि शुक्लपक्षस्य पञ्चमीम् ॥ नागानाम्पूजनं कृत्वा धनभागी भवेन्नरः ॥ ४९ ॥ कुमारश्च तथा स्कन्दो
विशाखश्च गुहस्तथा ॥ चतुरात्मा विनिर्दिष्टो भगवान्क्रोञ्चदारणः॥ ५० ॥ तमभ्यर्च्य नरः षष्ठ्यां पुत्रानप्राप्नोत्यभीप्सितान् ॥ बालकानां गृहे
श्रेयो नरः प्राप्नोत्यसंशयम् ॥ ५१ ॥ ऋतूनां पूजनं कृत्वा तत्र क्षेममवाप्नुयात् ॥ स्कन्दाश्वचरान्राजन्भीमपार्श्वचरांस्तथा ॥ ५२ ॥
यमपार्श्वचरांश्चैव रोगमुक्तिमवाप्नुयात् ॥ कालपाशौ तथाभ्यर्च्य ज्वरव्याधींशमेव च ॥ ५३ ॥ रोगमोक्षमवाप्नोति वायुवीर्य्यन्वस्तथा ॥
चैत्रषष्ठ्यां विशेषेण स्कन्दमभ्यर्चयेन्नरः॥५४॥पूर्वोक्तफलमाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ सप्तम्यां च समभ्यर्च्य सूर्यपत्नीं सुवर्चलाम् ॥५५॥
इष्टान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतो नाम कीर्तिताः ॥ ५६ ॥ तेषां संपुजनं कृत्वा सप्तम्यां दिवमाप्नुयात् ॥
इष्टपूजां च शैलस्य तदा कृत्वा सुखी भवेत् ॥ ५७ ॥ पूजयित्वा तथाभोष्टां सरितं पुण्यभागभवेत् ॥ वह्निसंपूजनं कृत्वा वह्निहोमफलं लभेत्
॥ ५८ ॥ वायोः संपूजनं कृत्वा प्राप्नोति परमाङ्गतिम् ॥ संपूज्य च ऋषीन्सप्त सोमसंस्थास्तु ये स्मृताः ॥ ५९ ॥ सप्त प्राप्नोति लोकान्वे
गतिमुग्र्यां च विन्दति ॥ सप्तम्यां यदुशार्दूल दृष्टमभ्यर्च्यनुष्टिनिद् ॥ ६० ॥ स्वाध्यायफलमाप्नोति तद्धस्तफलमश्नुते ॥ पूजयित्वा समुद्रांश्च
द्वीपनाथ तथा नरः ॥ ६१ ॥ पातालञ्चा महाभाग भुवमाप्नोत्यभीप्सिताम् ॥ सतलोकांस्तथा तत्र पूजयित्वा सुखी भवेत् ॥ ६२ ॥
तेष्वेव च तथैवाग्र्यां गतिमग्र्यतमां लभेत् ॥ गङ्गां सप्तप्रकारां च तथा देवीं सरस्वतीम् ॥ ६३ ॥ सप्तज्ञानमवाप्नोति नरः संपुजयन्नृवम् ॥
आदित्यं पूजयेद्देवं शीघ्रं रोगैर्विमुच्यते ॥ ६४ ॥ सप्तम्यां यादृशश्रेष्ठ गतिमग्र्यां च विन्दति ॥ एवं पूजनं कृत्वा गतिमग्र्यां तथा लभेत् ॥ ६५ ॥ ॥३१७॥

---

१ 'सुवर्चसाम्' इति ख० ।