विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वासं दत्त्वाऽथ धर्मज्ञं वसूनां लोकमश्नुते ॥ तेनेन लोकमाप्नोति शङ्करस्य महात्मनः ॥ ३६ ॥ इतिहासप्रदानेन बुद्धिमाञ्जायते नरः ॥ आहुतिं
देवमुद्दिश्य यो ददाति हुताशने ॥ ३७ ॥ स देवस्तर्पयत्येनं कामैर्वा तेन तर्पितः ॥ देवमुद्दिश्य विप्राणां यो ददातीह भोजनम् ॥ ३८ ॥ स देवः
प्रीतिमानन्य कामानिष्टानप्रयच्छति ॥ देवमुद्दिश्य यत्किञ्चिद्ब्राह्मणेभ्यः प्रदीयते ॥३९॥ तदेव प्राप्यते लोके प्रसन्ने त्रिदशे बहु ॥ यानं शय्यासनं
छत्रं पादुके चाप्युपानहौ ॥ ४० ॥ वाहनं गां च धर्मज्ञस्त्विहेशेभ्यो ददाति यः ॥ एकैकस्मादवाप्नोति वह्निधमफलं नरः ॥ ४१ ॥ दत्त्वा
फलानि देवेभ्यः सफलां विन्दते क्रियाम् ॥ निवेद्य सस्यानि तथा गतिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ ४२ ॥ नेति देवस्तथा प्रीतिं दानेहै
स्तैस्तथा फलैः ॥ प्रीतिमेति यथा विप्राः स्वाश्रितानान्तु पूजनैः ॥ ४३ ॥ देवता नैव तृप्यन्ति दानेन बहुधा द्विजाः ॥ यथा भक्त्या तु
तृप्यन्ति तस्माद्भक्तिं समाश्रयेत ॥ ४४ ॥ घृतपूर्णानि पात्राणि दत्त्वा श्राद्धे तथा नरः ॥ दीर्घ जीवितमाप्नोति न रोगैश्चाभिभूयते ॥ ४५ ॥
मधुपूर्णानि पात्राणि दत्त्वा सौभाग्यमाप्नुयात ॥ यथाशक्तिह्वित्पात्राणां दानाद्भवति सत्तमः ॥४६॥ पात्रं तु सर्वकामानां नात्र कार्या विचारणा ॥
पुष्पवृक्षप्रदानेन गृहमाप्नोति मानवः ॥ ४७ ॥ फलवृक्षप्रदानेन ग्रामस्याधिपतिर्भवेत् ॥ गृहप्रदानाद्भवति खेटकाधिपतिस्तथा ॥ ४८ ॥ गृहं
शय्यासनोपेतं यानवाहनसंयुतम् ॥ धनधान्ययुतं स्फीतं दासीदाससमाकुलम् ॥ ४९ ॥ सर्वकामयुतं रम्यं प्रदाय श्राद्धकर्मणि ॥ स्वर्गलोका
त्परिभ्रष्टो राजा भवति पार्थिवः ॥ ५० ॥ पितृबुद्धिश्च यद्दानं किञ्चिद्देव प्रपच्छति ॥ तस्याप्यधिकमाप्नोति पुण्यं तेषां प्रसादतः ॥ ५१ ॥ तस्या
ऽश्राद्धानि कार्याणि तीर्थष्वायतनेषु च ॥ दानानि चैव देयानि पितॄनुद्दिश्य शक्तितः ॥५२॥ श्राद्धेषु पृष्टिं मनुजा लभन्ते श्राद्धेन विप्रास्त्रिदिवं च
वासः॥ श्राद्धं प्रयत्नेन ततश्च कुर्यात्स्वकल्पसूत्राभिहितं यथावत् ॥५३॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृ०खं० मार्कण्डेयवज्रसंवादे मुनीन्प्रति हंसगीतासु
पितृपूजाविधानं नामाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥ २८८ ॥ हंस उवाच ॥ शुद्राणां दैवतं वैश्या वैश्यानां क्षत्रियास्तथा ॥ ब्राह्मणाः
क्षत्रियाणां च तेषामपि हुताशनः ॥ १ ॥ गृहदेवो ब्रह्मचारी नार्येश्च पतिर्देवताः ॥ गृहस्थोऽतिथिदेवस्त्यस्तस्मातं पूजयेत्सदा ॥ २ ॥ वैश्वदेवं गृहे
कृत्वा सायं प्रातः समाहितः ॥ पिण्डनिर्वपणं कृत्वा भिक्षां दत्त्वा तु भिक्षवे ॥३ ॥ सत्कृत्य भिक्षादानेन गोदानफलमाप्नुयात ॥ खूभ्यश्च श्वप
चेभ्यश्च वयोभ्यश्चावपेद्भुवि ॥ ४ ॥ गृहस्थमुपजीवन्ति प्रजाः स्थावरजङ्गमाः ॥ गृहस्थः पोषणं कुर्यान्तुस्तानां जीवतामपि ॥ ५ ॥ पोषणा
त्प्रियमेवेह तेन स्वर्गं महीयते ॥ कीटः पतङ्गः पतितः शत्रवो द्विजपुङ्गवाः ॥६॥ गृहिणा नावमन्तव्या वैश्वदेवे ह्युपस्थिते ॥ अतिथिं पूजयद्यत्ना