विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

लङ्कान्विताः सर्वपापानपोहति ॥ ६६ ॥ दत्त्वा चामरजं कूर्चं श्रियमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ आसनानां प्रदानेन स्थानं सर्वत्र विन्दति ॥ ६७ ॥ पाद
पीठप्रदानेन गतिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ गोदानफलमाप्नोति तथा पाद्यप्रदो नरः ॥ ६८ ॥ लोकेषु ध्वजभूतः स्याद्विष्णोर्दत्त्वा तथा ध्वजम् ॥
शक्रलोकेनावाप्नोति बहुनब्दगणान्ररः ॥ ६९ ॥ नरस्त्वथाचमनीयस्य दानाद्भवति निर्मलः ॥ मुखलेपप्रदानेन परं रूपमवाप्नुयात् ॥ ७० ॥
दर्पणस्य प्रदानेन दर्पवान्रूपवान्भवेत् ॥ दर्शयित्वा तथा तं च सुभगस्त्वभिजायते ॥ ७१ ॥ मात्रां तु परिचर्यार्थं निवेद्य विधिवत्तया ॥
सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते ॥ ७२ ॥ धान्यानामथ सस्यानां बीजानामथ धार्मिकः ॥ सुवर्णयोरप्योर्लोहानां रूपकाणां तथैव च ॥७३ ॥ नऽ
सहस्रगुणमाप्नोति फलमन्यत्र कीर्तनात् ॥ रूप्यदो रूपमाप्नोति विशेषेणाऽश्वि दुर्लभम् ॥ ७४ ॥ नरः सुवर्णदानेन सर्वान्कामावाप्नुते ॥ अजो
दानेन लोकेषु ग्रामण्युपमृगच्छति ॥ ७५ ॥ गवां लोकमवाप्नोति धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ॥ अनडुहः प्रदानेन दशधेनुफलं लभेत् ॥७६ ॥ अजा
विमहिषोष्ट्राणां दानमश्वतरस्य च ॥ सहस्रगुणितं दानं पूर्वं प्रोक्तं प्रकीर्तितम् ॥ ७७ ॥ आरण्येषु मृगजातीनां तथा दानाच्च पक्षिणाम् ॥ अग्रियो
ममवाप्नोति सुभगश्च तथा भवेत् ॥ ७८॥ मृद्वोङ्गदानाद्देवस्य भूमिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ दन्तकाष्ठप्रदानेन तथा सौभाग्यमर्हति ॥ ७९ ॥ जित्वा
निलंवनं दत्त्वा विरोगस्त्वभिजायते ॥ युक्तः पीतपताकाभिर्निवेद्य गरुडध्वजम् ॥ ८० ॥ केशवं यो द्विजश्रेष्ठाः शक्रलोके महीयते ॥ युक्तं
नीलपताकाभिस्तालं दत्त्वा द्विजोत्तमाः॥८१॥ यस्माल्लोकात्पारिप्रेद्यो विरोगस्त्वभिजायते ॥ युक्तं श्वेतपताकाभिर्गारुडं यः प्रयच्छति॥८२॥ राजा
भवति लोकेस्मिन्सुखा लोकान्प्रचेतसः ॥ युक्तं रक्तपताकाभिर्देित्वा ऋष्यमनुत्तमम् ॥ ८३ ॥ अलर्कां समवाप्नोति तथा पापक्षयं नरः ॥ तोरणं
कारयेद्यस्तु देवदेव्यालये नरः ॥ ८४ ॥ लोकेषु तस्य द्वाराणि भवन्ति विवृतानि तु ॥ शयनासनदानेन स्थितिं विन्दति शाश्वतीम् ॥८५॥ उत्तर
च्छददानेन सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ देववेश्मोपभोगानि शिल्पभाण्डानि यो नरः ॥ ८६ ॥ दद्याद्वा वाय्वभाण्डानि गणेशत्वमवाप्नुयात् ॥ देव
श्रितेषु यत्किंचिद्द्वाद्विशक्तिसमन्वितः ॥ ८७ ॥ तदेवाक्षयमाप्नोति देवदेवप्रसादतः ॥ दत्त्वा धान्यानि बीजानि सस्यानि विविधानि च ॥८८॥
रूपकाणि च तान्येव प्राप्नोत्युतशराः पुनः ॥ दत्त्वा शाकानि रस्यानि विशोकस्त्वभिजायते ॥ ८९ ॥ दत्त्वा च व्यञ्जनान्यथ तथोपकरणानि
च ॥ पुष्पवृक्षं ततो दत्त्वा ग्रामस्याधिपतिर्भवेत्॥९०॥ फलवृक्षं तथा दत्त्वा नगराधिपतिर्भवेत्॥आरामं कारयित्वा तु राजा वै पार्थिवो भवेत् ॥९१॥

---

१ 'पुष्पवृत्तम्' इति ख० ।