बौधायन श्रौतसूत्रम् (कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय शाखा - सम्पूर्ण प्रश्न एवं श्रौत-याग कल्प सटीक)

६० बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ ३ । २८ । ]

प्रीतः प्रीणातु ग्रीष्ममृतूनां प्रीणामि स मा प्रीतः प्रीणातु वर्षा ऋतूनां प्रीणामि ता मा प्रीताः प्रीणन्तु शरदमृतूनां प्रीणामि सा मा प्रीता प्रीणातु हेमन्तशिशिरावृतूनां प्रीणामि तौ मा प्रीतौ प्रीणीतामित्याज्यभागाविष्ट्वाऽनुमन्त्रयते ऽग्नी- षोमयो रहं देवयज्यया चक्षुष्मान्भूयासमित्य॑ग्निमिष्टमनुमन्त्रयते ५ ऽग्नेरहं देवयज्ययान्नादो भूयासमितोपांशुयाजमिष्टमनुमन्त्रयते दब्धिरस्यदब्धो भूयासममुं दभेयमित्य॑ च यं यजमानो द्वेष्टि तं मनसा ध्यायत्य॑थाप¹ उपस्पृश्याग्नीषोमाविष्ट्वाऽनुमन्त्रयते ऽग्नी- षोमयो रहं देवयज्यया वृत्रहा भूयासमितौन्द्राग्नी दृष्ट्वाऽनु- मन्त्रयत इन्द्राग्न्योरहं देवयज्येन्द्रियाव्यन्नादो भूयासमि- १० तौन्द्रमिष्टमनुमन्त्रयत इन्द्रस्याहं देवयज्येन्द्रियावी भूयास- मिति॑ महेन्द्रमिष्टमनुमन्त्रयते महेन्द्रस्याहं देवयज्यया जेमानं महिमानं गमेयमिति॑ स्विष्टकृतमिष्टमनुमन्त्रयते ऽग्नेः स्विष्ट- कृतो ऽहं देवयज्ययायुष्मान्यशेन प्रतिष्ठां गमेयमिति॑ प्राशित्रे १५ ऽवदीयमाने जपत्यग्निर्मा दुरिष्टात्पातु सविताघशंसादिति॑ यजमानभागे यो मे ऽन्ति दूरे ऽरातयति तमेतेन जेषमितौ- डामाह्रियमाणामनुमन्त्रयते सुरूपवर्षवर्णे² एहीति॑ प्रतिपद्य मघोनीत्यातो॑ ऽवान्तरेडां प्राश्यमानामन्त्रयते जुष्टिरसि जुषस्व नो जुष्टा नो ऽसि जुष्टिं ते गमेयमित्य॑थान्तर्वेद्यङ्गि- २०

१ अथाप उपस्पृश्य om. TJ. २ Thus Be HT ; ०वर्णेति J ; वर्षमिति B ; वर्षे एहौमानिति F.

[ ३ । २८, १६ । ] बौधायनश्रौतसूत्रम् । ६१ मार्जयते१ मनो ज्योतिर्जुषतामाज्यं विच्छिन्नं यज्ञꣳ समिमं दधातु । बृहस्पतिस्तनुतामिमं नो विश्वे देवा इह मादयन्ता- मिति । बर्हिषदं पुरोडाशमभिमन्त्रयते ब्रध्न पिन्वस्व ददतो मे मा क्षायि कुर्वतो मे मोपदसदित्यन्वाहार्यं याचति । ५ समन्तर्वेद्यासन्नमभिमन्त्रयते प्रजापतेर्भागो ऽस्यूर्जस्वान्पयस्वा- नित्यान्नादनुवाकस्य१ ॥ १८ ॥ सप्तमः ॥ अनूयाजानामिष्टमिष्टमनुमन्त्रयते२ बर्हिषो ऽहं देवयज्यया प्रजावान्भूयासं नराशꣳसस्याहं देवयज्यया पशुमान्भूयासमग्नेः स्विष्टकृतो ऽहं देवयज्ययायुष्मान्यज्ञेन प्रतिष्ठां गमेयमित्यथ यत्र १० होतुरभिजानात्यग्निरिदं हविरजुषतेति तद्यजमानमुज्जितिं३ वाचयत्यग्नेरहमुज्जितिमनूज्जेषमिति यथेष्टमुक्तं वाजवत्योर्ध्वनमथ यत्र होतुरभिजानात्याशास्ते ऽयं यजमानो ऽसाविति तद्यजमानं यज्ञस्य दोहं वाचयत्येमा अग्मन्नाशिषो दोहकामा इन्द्रवन्तो वनामहे धुक्षीमहि प्रजामिषमिति । प्रस्तरं प्रह्रियमाणमनु- १५ मन्त्रयते रोहितेन त्वाग्निर्देवतां गमयतु हरिभ्यां त्वेन्द्रो देवतां गमयत्वेतशेन त्वा सूर्यो देवतां गमयत्विति । परिधीन्विमुच्य- मानाननुमन्त्रयते वि ते मुञ्चामि रशना वि रश्मीन्वि योक्त्रा ण्यानि परिचर्तनानि । धत्तादस्मासु द्रविणं यच्च भद्रं प्र णो ब्रूताद्भागधान्देवेतास्विति१ । शंयुवाकमुक्तमनुमन्त्रयते विष्णोः १ Thus BHT ; मार्जयति Be FJ. २ इदं twice T Be, once the other MSS. ३ Thus TF Mādh. ; उज्जितीर् or उज्जीती the other MSS.

६२ बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ ३ । १६, २० । ] शंयोरहं देवयज्यया यज्ञेन प्रतिष्ठां गमेयमिति' पत्नीसंया- जानामिष्टमिष्टमनुमन्त्रयते१ ॥ १६ ॥ सोमस्याहं देवयज्यया सुरेताः रेतो धिषीय त्वष्टुरहं देवयज्यया पशूना गूं रूपं पुषेयमित्येतरावुपसमस्यति देवानां पत्नीरग्निर्गृहपतिर्यज्ञस्य मिथुनं तयोरहं देवयज्यया मिथुनेन ५ प्रभूयासमिति' वेदे यजमानं वाचयति वेदो ऽसि वित्तिरसि विदेयेत्यान्नादानुवाकस्य२ ध्रुवामाप्यायमानामनुमन्त्रयत आप्या- यतां ध्रुवा घृतेन यज्ञंयज्ञं प्रति देवयद्भिः । सूर्याया ऊधो ऽदित्या उपस्थ उरुधारा पृथिवी यज्ञे ऽस्मिन्नित्य'थ यजमान- भागं प्राश्नाति प्रजापतेर्विभाग्नाम लोकस्तस्मिꣳस्त्वा दधामि १० सह यजमानेनेति सं यज्ञ

[ ३।२०, २१।] बौधायनश्रौतसूत्रम् । ६३ प्रजया भूयासं मा परासेचि मत्पय इत्य॑थोपोत्थाय दक्षिणेन पदा विष्णूक्रमान्क्रामते ॥ २० ॥ विष्णोः क्रमो ऽस्यभिमातिहा गायत्रेण छन्दसा पृथिवी- मनु विक्रमे निर्भक्तः स यं द्विष्म इति चतुर्भिरनुच्छन्दसं' तृतीये चतुर्थमनुवर्तयति' न चतुर्थाय प्रक्रामति' नाहवनीय- मुपात्येत्य॑थैव तिष्ठन्नाहवनीयमुपतिष्ठते ऽगन्म सुवः सुवरगन्म संदृशस्ते मा छित्सि यत्ते तपस्तस्मै ते मावृक्षीत्य॑थादित्य- मुपतिष्ठते सुभूरसि श्रेष्ठो रश्मीनामायुर्धा अस्यायुर्मे धेहि वर्चोधा असि वर्चो मयि धेहीत्य॑थेभ्यो लोकेभ्यो भ्रातृव्यं निर्भजतीदमहममुं भ्रातृव्यमाभ्यो दिग्भ्यो ऽस्यै दिवो ऽस्मा- दन्तरिक्षादस्यै पृथिव्या अस्मादन्नाद्यान्निर्भजामि निर्भक्तः स यं द्विष्म इत्य॑थाप उपस्पृश्य' सं ज्योतिषाभुवमित्युरः प्रत्या- त्मानं प्रत्यभिमृशते' ऽथ दक्षिणमंसमभि पर्यावर्तत ऐन्द्री- मावृतमन्वावर्त इत्य॑थोदङ् पर्यावर्तते समहं प्रजया सं मया प्रजा समहं रायस्पोषेण सं मया रायस्पोष इत्य॑थाहवनीये समिधमादधाति समिद्धो अग्ने मे दीदिहि समेद्धा ते अग्ने दीद्यासम् स्वाहेत्य॑थाहवनीयमुपतिष्ठते वसुमान्यज्ञो वशी- यान्भूयासमित्य॑थाग्निपावमानीभ्यां गार्हपत्यमुपतिष्ठते ऽग्न आयूंषि पवस ऽग्ने पवस्वेत्यथ गार्हपत्यमेवोपत्तिष्ठते ऽग्ने गृहपते सुगृहपतिरहं त्वया गृहपतिना भूयासम् सुगृह- पतिर्मया त्वं गृहपतिना भूयाः शतम् हिमास्तामाशिष- माशासे मह्यममुष्मै ज्योतिष्मतीं तामाशिषमाशासे ऽमुष्मा

अमुष्मा¹ इति' यावन्तो ऽस्य पुत्रा जाता भवन्ति तन्तव इत्यन्तः' ॥ २१ ॥ अथ वै भवति यो वै यज्ञं प्रयुज्य न विमुञ्चत्यप्रतिष्ठानो वै स भवति' कस्वा युनक्ति स त्वा विमुञ्चत्विति' काले कपालानि विमुञ्चति यानि घर्मे कपालान्युपचिन्वन्ति वेधसः । ५ पूष्णास्तान्यपि व्रत इन्द्रवायू विमुञ्चतामित्येतैनैव यथैतमेत्य यजमानायतन उपविश्य तथैव² तिरः पवित्रमप आचामति पयस्वतीरोषधयः पयस्वद्वीरुधां पयः । अपां पयसो यत्पयस्तेन मामिन्द्र सꣳसृजेत्य॑थाहवनीये समिध आदधात्यग्ने व्रतपते व्रतमचारिषं तदशकं तन्मे ऽराधि स्वाहा वायो व्रतपत १० आदित्य व्रतपते व्रतानां व्रतपते व्रतमचारिषं तदशकं तन्मे ऽराधि स्वाहे

anudatta under 'र'? Because in Caland's edition, certain Vedic mantras have accents! Wait! In Caland's edition of Baudhayana Shrauta Sutra, Caland DOES print Vedic accents on mantras! Let's verify: does Caland print accents on mantras? YES! Caland's edition of Baudhayana Srauta Sutra has accents on mantras! Wait, why are there no accents on line 1-4? Because line 1-4 is sutra (prose), except the mantra: "नमो ब्रह्मणे नमो ब्रह्मसदनाय" - unaccented in some manuscripts, or Caland didn't accent it. "अहे दैधिषव्योदतस्तिष्ठान्यस्य सदने सीद यो ऽस्मत्पाकतरः" - wait, in Caland, some are accented, some aren't, depending on the source! Now look at "उददुदतस्य गेषम्": In TS: "उद॑दुदतस्य गेषं॒ व्य॑वेन॒" Look at "व्य॑वेन": Wait! Could it be "गेषं॒ व्य॑वेने"? Wait! Look at the letters: ग े ष म् इ त् य॑ Wait, is that "गेषमिति"? NO! Look at "मि": Is that 'मि' or 'म्'? Wait, let's look at the letters: ग (ga) े (e) ष (ṣ

६६ बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ ३ । २४, २५ । ]

देव सवितः प्रणय यज्ञं देवता वर्धयैता नाकस्य पृष्ठे सुवर्गं लोके यजमानो अस्तु । सप्तर्षीणाᳵ सुकृतां यत्र लोक- स्तत्रेमं यज्ञं यजमानं च धेह्यों प्रणयेति । स वाचंयमो भवति प्रणीतासु प्रणीयमानास्वा हविष्कृतः । सांनाव्ये दोह्यमान आ ततो यदाह वज्र दुग्धीन्द्राय देवेभ्यो हव्यमिति महेन्द्रायेति ५ वा यदि महेन्द्रयाजी भवत्य॑धिवपने वाचं यच्छत्या कपालोप- धानात्सं॑वपने वाचं यच्छत्या १समभिवासनात्सं॑मयजुष्याह्निय- माणे२ आ प्रोक्षणीनामासादनात्सं यत्राह ब्रह्मन्नुत्तरं परिग्राहं परिग्रहीष्यामीति तद्ब्रह्मा प्रस्तौति बृहस्पते परिगृहाण वेदिं ब्रह्मणा यज्ञं परिगृहीषोमम् । सप्तर्षीणाᳵ सुकृतां यत्र १० लोकस्तत्रेमं यज्ञं यजमानं च धेह्यों परिगृहाणेत्याज्येषु गृह्य- माणेषु वाचं यच्छत्या ३ध्रुवासादनात्सो॑मिधेनीष्वनूच्यमानास्वा प्रवरादनूक्तायां पुरोनुवाक्यायामा वषट्कारात्प्राशित्रे ऽवदीय- मान आ प्रसर्पात्परिहरन्त्यस्मा एतत्प्राशित्रमग्रेणाहवनीयं । तदाह्रियमाणं प्रतिपश्यति ॥ २४ ॥ १५ सूर्यस्य त्वा चक्षुषा प्रतिपश्यामीत्य॑थैनदुभाभ्याᳵ हस्ताभ्यां प्रतिगृह्णाति देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो

१ अश्वाभिवासनात् Be T. २ Thus Be H ; •यजुष्याह्रि• F, the other MSS. more or less corrupt. ३ स्रुवासादनात् Be H, स्रुवादानात् B ; समासादनात् T ; JF totally corrupt. Bh. has in some copies ध्रुवा•, in others स्रुवा० ।

त्य॑न्वाहार्यं Wait! Look at the word in line 9: "निदधात्यन्वाहार्यं"? Wait, look at "निदधात्य॑न्वाहार्यं": नि - द - धा - त्य - ॑ - न्वा - हा - र्यं Yes, "निदधात्य॑न्वाहार्यं" - has an udatta on त्य: त्य॑!

Line 10: १० याचति ˈ तमन्वर्वचासन्नमभिमन्त्रयते ॥ २५ ॥ Wait, line 10 has line number "१०" on the left! Then: "याचति ˈ तमन्वर्वचासन्नमभिमन्त्रयते ॥ २५ ॥"

Line 11: ब्रह्मन्नन्नाद्यासि नमस्ते ब्रह्मन्नन्नाद्ये पाहि माममृताद्य सर्वो Wait, "माममृताद्य": Look at line 11: "पाहि माममृताद्य सर्वो" - clear!

Line 12: मह्यं हुतो भवेत्य॑थास्य यावन्मात्रमवदाय प्राशित्रहरणे निद- Wait: "भवेत्य॑थास्य" - note the accent tick on त्य: त्य॑!

Line 13: धाति ऽरिरस्येहि मामभ्यन्नवानन्नादो भूयासमित्य॑थैनमग्रेण सुचं Wait: Starts with "धाति" Then av

'? No, 'मि' has short i. Look at 'करिष्यामि' in line 16: 'मि' has short i. Look at 'गृह्णीते' in line 8: 'णी' has long i, which is a right-side kana with a loop from the consonant head to the kana. In line 13, does the glyph have that loop? Yes! A loop from the top of 'म' to the kana on the right! Wait, but what is on top? There is a slant/accent? Wait, is it a svarita? Look at: "तिष्ठामीति'" - is there a svarita on मी? No, it's an accent or error? But wait, let's look at the two strokes: Wait, could it be: म (ma) + ौ (au)? Why would "तिष्ठामि" be "तिष्ठामौ"? In Sanskrit it's "तिष्ठामि" -> "तिष्ठामीति". Wait, look at the character again: Could it be 'मीति''? Wait, look at: 'म' followed by 'ी', but on top of 'म' there is a slant. Wait, could it just be 'मीति'' with some ink smudge, or 'मौति''? Wait, look at 'ौ': in 'गौ' or 'सौ', the au has two strokes. Here, one stroke curves to the right, one

[ ३, २७ । ] बौधायनश्रौतसूत्रम् । ६६ सुवः प्रजास्त आत्मना प्रजया पशुभिः प्रजापतिं प्रपद्ये ऽभयं मे अस्तु प्राजापत्यमनुवक्ष्यामि वाचं प्रपद्ये वागार्त्विज्यं करिष्यति१ यशसे त्वा द्युम्नाय त्वेन्द्रियाय त्वा भूत्यै त्वा यज्ञो यज्ञाय महि शर्म यच्छतामित्यत्र चिरमिविच्छिद्यानवानमभि छिद्रारादृच- ५ सुपसंदधाति२ ' प्र वो वाजा अभिद्यव इति त्रिः प्रथमाम- न्वाह ' त्रिरुत्तमाꣵ ' सर्वा अर्धर्चशो ऽपानित्यनूक्तासु३ सामि- धेनीषु देवता आवाह्य भूमौ प्रादेशं कृत्वोपविशतीदमहं गायत्रेण छन्दसा त्रिवृता स्तोमेन रथन्तरेण साम्ना वषट्कारेण वज्रेण द्विषन्तं भ्रातृव्यमववाधे ऽवबाढो द्विषन्निति ' स आह- १० वनीयं प्रेक्षमाण आस्ते ' प्रणीता वोभयं वान्तरेण वा वोचते ' ऽनप्रगल्भो हास्माज्जायते४ । यदा जानात्यग्निर्देवो होतेत्ये- तज्जपति देव सवितरेतं त्वा वृणते ऽग्निहोत्राय सह पित्रा वैश्वानरेणेत्यपोत्थाय५ दक्षिणेन हस्तेन दक्षिणे ऽꣵसे ऽध्वर्यु- १ JBe ins. मन आर्त्विज्यंकरिष्यति । २ Thus JFT ; अभिसंद० the other MSS. ३ Thus ( षणपानिति ) only F ; ०यानित्य० Be; the other MSS. more or less corrupt. ४ As I am not sure about the original reading of this passage, I give the var. lect. of all my MSS. ; प्रणीतां वोभयं वांतरेण वा वोत्तते नप्रगल्भो ह्यस्मा० B ; thus also H, but वांतरेश्रववौ and द्वास्मा ; प्रणीतां वोभयं वांतरेणेति वेतिदवोचते नप्रगल्भोऽस्मा० Be ; प्रणीतां वोभयान्तरेणेति वेतिवावोचते प्रगल्भोह्यस्मा० T ; प्रणीता वोभयं वांतरेण नेति वेति वोच्यतनप्रगल्भहस्सांजायवे J : प्रणीता चोभयं चांतरेणेति वेति वेत्तेतेनप्रल्लुहस्सांज० F. ५ अप om. B Be H.

Digitized by Madhuban Trust

[Page Header] १०० | बौधायनश्रौतसूत्रम् । | [ ३ । २७, २८ । ]

मन्वारभते सव्येन दक्षिणे ऽंस आग्नीध्रं ' यद्यु वै स्वयं प्रत्या- श्रावयेन्नौविदेनं एनं दक्षिणस्याᳵ श्रोण्यामन्वारभेता'ग्निमन्वार- भामहे होतृवूर्ये पुरोहितम् । येनायनुत्तमᳵ स्वर्देवा अङ्गिरसो दिवम् ॥ देवा देवेषु पराक्रमध्वं प्रथमा द्वितीयेषु द्वितीया- स्तृतीयेषु त्रिरेकादशा अनुसᳵरभध्वमित्यथाध्वर्यवे नाम प्रब्रूते ' ॥ ५ ऽथ दक्षिणमंसमभि पर्यावर्तत ऐन्द्रीमावृतमन्वावर्त इत्यथ होतृषदनमभिव्रजञ्जपति१ ॥ २७ ॥ अस्मौवीरँह॒मस्यान्नु द्यौश्च पृथिवी चाद्यश्च रात्रिश्चाप- श्चौषधयश्च ता मा रक्षन्तु ता मा गोपायन्तु ताभ्यो नम इत्येथासनात्तृणं निरस्यति शुष्कं वा प्रतिच्छिन्नं वा दक्षि- १० णायै च सन्धिमनु प्रतीच्यै च निरस्तः परावसुरित्यथाप उपस्पृश्योपस्तीर्योपविशतीदमहमर्वावसोः२ सदने सीदामीति दक्षिणोत्तरीयो दक्षिणावृद्गार्हपत्यं प्रतीक्षते विश्वकर्मᳵतनूपा३ असि तनुवं मे पाहीत्युभौ समीक्षत आहवनीयं चाग्नाविष्णू मा वामवक्रमिषमोजो ऽग्निष्टं४ विजिहायां मा मा संताप्तं १५ लोकं मे लोककृतौ कृणुतमित्येष वां लोक इति मनागि- वोदङ् सर्पत्यथ तिस्र

यथेह होता वृतो मनवै यन्निषद्व । प्र मे ब्रूत भागधेयं यथा वो येन पथा हव्यमा वो वहानि ॥१ तदद्य वाचः प्रथमं मसीय येनासुराँ अभि देवा असाम । ऊर्जाद उत यज्ञि- यासः पञ्च जना मम होत्रं जुषध्वम् ॥ नमो महद्भ्यो नमो ५ अर्भकेभ्यो नमो युवभ्यो नम आशिनेभ्यः । यजाम देवान्यदि शक्नवाम मा ज्यायसः शँसममा वृक्षि देवा इत्यथ स्रुगादापनेन स्रुचावादाप्य यथादेवतँ हविषो यजत्यथ वषट्काराणामनु- मन्त्रणो२ वषट्कार मा मे प्रवृणसो अहं त्वां३ वृहता मन उप- ह्वये मातरिश्वना प्राणाग्न मे वाचँ४ ह्वयं देवेभ्यो ऽभिवहा- १० स्योजः सहः सह ओजो वागिति ' यद्यु वा५ अभ्यग्रा५ वषट्काराः५ स्युरेतावतावानुमन्त्रयत ओजः सह ओजो वागित्यथ होतुर्द्विरङ्ग

३. Wait, let's zoom in very closely on उपहूत in line 5: It is उपहूत followed by ऽ with a dash? Wait, look at line 2: मूर्जे ऽपानायेत्यधरोष्ठे ऽपोद्घृत्याप In line 2, ऽ has no dash. In line 5, after उपहूत: there is ऽ and a horizontal tick on the right! Wait, look at line 5: रथन्तर followed by ऽ with a horizontal tick! Look at line 6: रथन्तर followed by ऽ with a tick! Look at line 7: वामदेव्य followed by ऽ with a tick! Look at line 8: वामदेव्य followed by ऽ with a tick! Look at line 11: भुवन followed by ऽ with a tick! Look at line 12: भुवन followed by ऽ with a tick! Look at line 17 in footnote: उपह्वत followed by ऽ with a tick! What is ऽ with a tick? Wait! In Caland's edition of Baudhayana Shrauta Sutra: In Caland's system: Caland used a special type for anunāsika or anusvāra! Wait,

दशाध्यायिकः होत्रम् Digitized by Madhuban Trust [ ३ । २६ । ] बौधायनश्रौतसूत्रम् । १०९ सखा १ऋयतामुपहूता५ हो ड्दोपह्वता हे वासि जुषस्व मेड इत्युपाँशूक्त्वोच्चैर्निरुक्तानुपह्वयते । स यदि सर्वां प्राशिष्यन्स्या- त्पाणौ कृतानि प्राश्य चमसादेव प्राश्नीयाद्यदि द्वित्वेद्धा२ निदिध्सेत३ वा पुरोडाशशकलमवच्छिद्यैव प्राश्नीयादिडासि स्योनासि स्योनकृत्सा नो रायस्पोषे सुप्रजास्त्वे धा मुखस्य त्वा द्युम्नाय सुरभ्याख्यालाय४ प्राश्नामीति । प्राश्याप आचम्य प्राचीं वोदीचीं वोदकराजिं निनयति तूष्णीमिति ग्वेवाञ्जस्य५ वचो६ । ऽथाप्येतं जपं जपति मनो ज्योतिर्जुषतामाज्यं विच्छिन्नं यज्ञ५ समिमं दधातु । बृहस्पति

? Wait, does it say: तदिति?! WAIT! LOOK AT THAT WORD AGAIN! Is it तदिति?! WAIT! Could it be तदिति?! Let's look at तदिति: त दि ति??? Wait! Look at line 2:कर्म प्रजापतौ¹ यज्ञ तदिति??? Wait, if it is तदिति ' ? Wait! Look at तदित्यु॑त्यvsतदिति: Wait, why did I see two त्य? Let's look at line 2 REALLY CLOSELY: यज्ञ(yajña)तदिति? Wait, count the letters between यज्ञandदक्षिणार्धे²: त(1)दि(2)त्य? No, wait! Is it: त दि त्ये त्यWait,तदित्येत्य`!! YES! "तदिति" + "एत्य" = "तदित्येत्य"?? Wait, if you have "तत्" + "इति" + "एत्य" -> तत् + इति = तदिति. तदिति + एत्य = तदित्येत्य (by yan-sandhi: तदित् + य् + एत्य = तदित्येत्य)! YES! तदित्येत्य

" ? No! Wait, let's look at line 18 again: "अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ् ऋतुरो यजातीति॑" Wait! In line 18: "यजिष्ठो देवा..." RV 10.2.1: "अग्निर्होता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुरो यजाति" (in TB 2.4.1.3: अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुरो यजाति) TB 2.4.1.3 has: "अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुरो यजाति"! Yes!! TB 2.4.1.3 has exactly: "अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुरो यजाति"! Now look at what is printed in line 18 for "देवाँ": It is: "देवाँ्" or "देवाँ"? Wait! Why is there that glyph after "देवा"? Look at that glyph: It is: "देवा" + candrabindu? Wait! Where is the candrabindu? The crescent with dot is directly above 'वा'! And what is after 'वा'? It is: an avagraha?

१०६ बौधायनश्रौतसूत्रम् । [ ३ । ३१ । ] त्वाँ हवान्त मरुतः स्वर्काः । वर्ष्मञ्चत्रस्य ककुभि शिश्रियाण- स्ततो न उग्रो विभजा वसूनौति॑ तमग्रे गृहीत्वा मैत्रावरुणाय प्रयच्छति मित्रावरुणयोस्त्वा प्रशास्त्रोः प्रशिषा प्रयच्छामीति॑ तँ स सव्यतः प्रतिगृह्णाति मित्रावरुणयोस्त्वा प्रशास्त्रोः ५ प्रशिषा प्रतिगृह्णामीति दक्षिणोत्ते॒र्येन॒मूर्ध्वंसुन्मार्ज्यवक्रो ऽविधुरो भूयासमिति॑ तमादाय संप्रैष्यति होता यक्षदग्निँ समिधा सुषमिधा समिद्धमित्यैध्मन्तं पशोः॑ ॥ ३१ ॥ दशमः ॥ इति तृतीयः प्रश्नः ॥

स यः समे भूम्यै खायोने १५" Wait, let's look at the words in line 15:

1. "स्यष्टो" - wait! From line 14 "यूप", line 15 starts with: Is it "स्यष्टो"? No! यूप + स्याष्टो? No: "यूपस्येष्टो" / "यूप्यष्टो"? Wait, look at line 14: "...यत्रास्य यूप-" Line 15 starts with: "...स्तो भवति"? No: "स्यष्टो भवति"? Wait, "यूपस्येष्टो"? Look at the first character of line 15: स् + य = स्य? Or is it श्य? Wait, what wood is used for the yupa? "यूप्यः स्यात्"? Wait, look at: "...यत्रास्य यूप-" "स्येष्टो भवति"? Wait, look at the second letter: there is 'े'? No, look above: is there a stroke? Wait, could it be "स्याप्तो भवति"? Or "स्येष्टो भवति"? Wait, look at the characters: [स्य][ष्टो] or [स्य][प्टो]? Wait, look at line 15: "स्यष्टो भवति खत्रे वा वेन्यन्मन्यते॑ स यः समे भूम्यै खायोने" Wait! Let's

तिना तिर्यञ्चं प्रहरति स्वधिते मैनँ हिँसीरिति ' यः प्रथमः शकलः परापतति तं प्रज्ञातं निदधाति ' तमपरिभिन्दन्नक्षसङ्गं वृश्चति ' प्राञ्चं वोदञ्चं वा प्रयान्तमनुमन्त्रयते दिवमग्रेण मा लेखोरन्तरिक्षं मध्येन मा हिँसीः पृथिव्या संभवेत्याव्रश्चने ५ हिरण्यं निधाय संपरिस्तीर्याभिर्जुहोति वनस्पते शतवल्शो विरोह स्वाहेति ' सहस्रवल्शा वि वयँ रुहेमेत्यात्मानं प्रत्य- भिमृशते ' ऽन्वञ्च् शाखाः प्रस्सूदयति यं लायँ स्वधितिस्तेति- जानः प्रणिनाय महते सौभगायेति ' पञ्चारत्निं तस्मै वृश्चेदि- त्यैष ब्राह्मणवतामवमस्तं परिष्वङ्गपरं१ प्रादेशावमं चषालस्य १० काले परिवासयत्यच्छिन्नो रायः सुवीर इति ' यत्परं भवति तस्य चतुरङ्गुलं चषालाय प्रच्छेदयति ' तं चतुरश्रिं वाष्टाश्रिं वा कृत्वा वा हरत्या२ वा हारयत्योच्छ निस्तिष्ठत्यवतक्षणानामेव खरं कुरुते ' ऽथास्यैषा पूर्वद्युरेव पाशुबन्धिकी वेदिर्विमिता भवति दशपदा पश्चात्तिरश्ची द्वादशपदा प्राच्यष्टापदा पुरस्ता- १५ त्तिरश्ची ' तां परिस्तीर्य स्तम्बयजुर्हरति ' ॥ १ ॥ इदमेव प्रसिद्धं पौरोडाशिकं ' त्रिर्यजुषा तूष्णीं चतुर्थं ' पूर्वं परिग्राहं परिगृह्णाति ' करणं जपत्युत्तूद्योत्तोदादित्यग्नीध्र- स्त्रिर्हरति ' यदाग्नीध्रस्त्रिर्हरत्यथ याचति स्फ्यमुदपात्रं बर्हिः

१ Thus H Be T; परिष्वंगमपर• B; परिष्वंगंपर• F. २ Thus Be H and the Aptoryāma-Sūtra; छलायादशयत्यवाधारयत्यूच्छ T; छलायादयत्यावाधारयत्योच्छ B; छलायहरत्यावाधारयेल्लोढ F.

रेति->माहाग्नीदितस्त्रिर्हरतिorमाहाग्नीदितस्त्रिर्हरेति? Look at line 18: माहाग्नीदितस्त्रिर्हरेति '-> wait! Look at the end of the quote:माहाग्नीदितस्त्रिर्हरेति '- yes,हरेति! Then: ततस्त्रिराग्नीध्रो हरति ' यदाग्नीध्रस्त्रि- र्हरत्यथाध्वर्युरुत्तरवेद्यै पुरीषं संप्रयौति सिँहीरसि महिषी-Wait, look atसिँहीरसि: Is it सिँहीरसिorमिँहीरसि? Wait! Look at the first letter of line 19: It looks like मिँहीरसि! Wait, why does it look like म? Let's compare सिinसिकताभिरनुप्रकिरति(line 22): Wait, line 22 hasशिकताभिरनुप्रकिरति! It has श! शिकताभि°`! Now look at line 19: The mantra in TS 1.3.3 is: "सिंह्यसि महिष्यसि" / "सिंहीरसि महिषीरसि" (in Maitrayani/Baudhayana). Wait, why does the